Michał Krawczyk - ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

Panie Marszałku, Pani Minister, Wysoka Izbo. Dyskutujemy nad projektem ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, druk numer 1824. Projekt ten faktycznie, tak jak powiedział mój przedmówca, i to jest jedyna rzecz, w której się z nim zgodzę, ma charakter techniczny, dotyczy sprawy, która jest fundamentem działania samorządów, czyli stabilnych i przewidywalnych dochodów samorządów. W ubiegłym roku wprowadziliśmy zupełnie nowy system finansowania jednostek samorządu terytorialnego. Samorządowe finanse do końca 2024 roku regulowała obowiązująca od ponad 20 lat ustawa z 2003 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, a od 1 stycznia 2025 roku mamy nowy sposób finansowania samorządów zapisany w tej ustawie, którego celem i celem tej przez nas przyjętej ustawy jest nadal wzmocnienie stabilności finansowej samorządów poprzez zwiększenie dochodów własnych samorządów. I to była prawdziwa reforma finansowania jednostek samorządu terytorialnego po latach, w których zmiany w podatkach bez żadnej kompensacji uderzały w budżety gmin i w innych szczebli samorządów, a przecież samorządy muszą mieć stabilne źródła finansowania. Ale reforma ta nie tylko uniezależniła dochody samorządów od zmian podatkowych, zapewniając im w ten sposób stabilność, ale co dla nas było niezwykle ważne i o czym mówiliśmy przez lata złych i zabijających finanse samorządów rządów PiSu, mówiliśmy o tym, że należy finanse samorządów uniezależnić od decyzji politycznych. I taka jest właśnie ta ustawa, jasno, precyzyjnie, naliczając według określonych, zapisanych ustawowo algorytmów, sposób naliczania dochodów dla poszczególnych kategorii samorządów, uniezależniając te dochody od decyzji politycznych, to jest niezwykle ważne. Od tego czasu dochody jednostek samorządu terytorialnego są liczone według jednolitego, przejrzystego i obiektywnego, jak powiedziałem, algorytmu. Dzięki temu system działa w sposób oparty na racjonalności, odpowiedzialności i stabilności. I co więcej, zwiększa wysokość środków finansowych w dyspozycji własnej samorządów. To nie polityk decyduje politycznym długopisem, jaka inwestycja będzie w jakim samorządzie finansowana, tylko to sam samorząd o tym decyduje. I to jest kluczowe w tej ustawie. 25 mld zł więcej tylko w tym roku, w 2025, trafia do polskich samorządów do własnej dyspozycji. Naprawiamy, krótko mówiąc, 8 lat zabijania finansowego samorządów przez PiS, co faktycznie nie jest proste. Ta ustawa, też wiemy, o tym nie jest doskonała, nie ma bytów doskonałych. W związku z tym jesteśmy umówieni z panem ministrem Domańskim, z panią ministrą Majszczyk na pracę nad ewaluacją tej ustawy, które zaczną się w pierwszej połowie przyszłego roku, po pierwszym roku jej obowiązywania, czyli po zakończeniu roku 2025. A dzisiejsza nowelizacja, którą Sejm rozpatruje, nie zmienia zasad zapisanych w tej ustawie. Nie ma tu zasadniczych zmian, jest to ustawa, zmiana czysta operacyjna. Jej zadaniem jest dostosowanie wyliczeń dochodów samorządów do zaktualizowanych danych podatkowych, oświatowych. Mówiąc prościej, analizujemy dane i dostosowujemy sposób naliczania dochodów do aktualnych danych, które są w dyspozycji rządowych instytucji. Dziś mamy już dane bardziej aktualne, pełniejsze, zweryfikowane przez administrację skarbową GUS. Dzięki tej ustawie dochody samorządów na 2026 rok będą obliczane na podstawie aktualnych informacji o wpływach z podatków i potrzebach oświatowych bardziej sprawiedliwie, dokładnie, a przejrzystość zapisana w ustawie jest nienaruszalna. Projekt był konsultowany ze stroną samorządową, został pozytywnie zaopiniowany przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu. Przypomnę Państwu, że samorząd, wiemy to o wszystkim, to nie tylko struktura administracyjna, to jest żywa wspólnota obywateli, która codziennie organizuje życie Polaków, od przedszkola przez drogi, po domy pomocy społecznej. Ostatnio też dyskutowaliśmy o ich funkcjonowaniu podczas posiedzenia Komisji Samorządu Terytorialnego. Aby samorząd mógł skutecznie zarządzać tymi instytucjami, realizować inwestycje, musi wiedzieć na czym stoi finansowo. Ta ustawa zapewnia tą przewidywalność, nowelizacja zapewnia ciągłość, pewność i rzetelność danych, na której oparte jest wyliczenie dochodów samorządów. Dlatego Klub Parlamentarny Koalicji Obywatelskiej popiera projekt tej ustawy. Popiera go, bo jest elementem utrzymania stabilności i zaufania w relacjach między państwem a samorządem. Bo budżety samorządów mają nie tylko liczby w tabelach, ale codzienne decyzje samorządowców dotyczące jakości życia mieszkańców na ich terenie. Bardzo dziękuję.