Marcin Romanowski popiera projekt o zadośćuczynieniu dla najbliższych
Marcin Romanowski przedstawił elementy rządowego projektu dotyczącego przyznania zadośćuczynienia najbliższym osób bezpośrednio poszkodowanych i zadeklarował poparcie dla jego wprowadzenia do kodeksu cywilnego. Zaznaczył jednocześnie konieczność uwzględnienia drobnych uwag proceduralnych, m.in. wpływu na liczbę spraw w sądach, problemów retroaktywności oraz precyzyjnego określenia charakteru więzi uprawniającej do roszczenia.
Główna teza
- Marcin Romanowski ocenił, że projekt rządowy jest potrzebny i jednoznacznie pozytywny co do celu regulacji. Wskazał, że wprowadzenie przepisów da pewność prawa, usunie niepewność wynikającą z dotychczasowego orzecznictwa i wzmocni zasadę rodziny, równości wobec prawa oraz zaufanie obywateli do prawa.
Roszczenie wobec sprawcy, nie państwa
- Zaznaczył, odpowiadając na uwagę pana posła Korwin-Mikke, że nowe roszczenie ma charakter wyrównawczy i będzie kierowane przeciwko sprawcy szkody, a nie do państwa.
Skutki dla sądów i dostępne dane statystyczne
- Ostrzegł o prawdopodobnym wzroście liczby spraw w sądach i przytoczył dostępne dane: z artykułu 444 około 650 spraw w 2019 roku i nieco ponad 400 w trzech kwartałach 2020, a z artykułu 448 odpowiednio około 8 tysięcy i około 5 tysięcy spraw. Podkreślił, że dokładne szacunki liczby spraw będą jedynie przybliżeniem.
Wątpliwości konstrukcyjne i rekomendowane zmiany
- Wskazał potrzebę rozważenia kwestii retroaktywności regulacji oraz ewentualnej zmiany artykułu 446 §3 k.c. o zakresie odszkodowania. Zarekomendował także doprecyzowanie pojęcia pozytywnej więzi uprawniającej do roszczenia oraz rozważenie systemowego sposobu ustalania wysokości zadośćuczynienia, na przykład z zastosowaniem rozwiązań ryczałtowych. Podsumował, że projekt zasługuje na aprobatę i powinien być skierowany do dalszych prac legislacyjnych.
Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.
Szanowna Pani Marszałek, Pani Minister, Wysoka Izbo, mam przyjemność zaprezentować podstawowe elementy na razie projektu z tanowiska rządu, który jest na końcowym etapie procedowania, który jest również jednoznacznie pozytywny co do celu tej regulacji. Będziemy proponować, rekomendować projekt dalszych prac legislacyjnych z pewnymi drobnymi uwagami do rozważenia w trakcie procesu legislacyjnego, ponieważ zasadnicza propozycja rzeczywiście zasługuje na aprobatę wprowadzenia do kodeksu cywilnego regulacji, która będzie jednoznacznie przesądzała o przysługiwaniu osobom najbliższym bezpośrednio poszkodowanego, roszczenia właśnie o przyznanie za doświadczenia z tytułu wspomnianej krzywdy, która wynika właśnie z pozostawania tego bezpośredniego poszkodowanego w stanie powodującym niemożność nawiązania lub kontynuowania więzi rodzinnej. Jest rzeczywiście potrzebna, to wprowadza pewną pewność prawa, usuwa stan niepewności wynikającej z dotychczasowego orzecznictwa i oczywiście zasadnia również konstytucyjną zasadę rodziny, równości wobec prawa i także zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa. Rzeczywiście jest tak, poniekąd odpowiadając również na uwagę pana posła Korwin-Mikke, że tutaj mamy do czynienia z roszczeniem, które jest kierowane nie do państwa, tylko do sprawcy tej szkody o zadościuczenienie, czyli na zasadzie sprawiedliwości wyrównawczej, a nie sprawiedliwości dystrybutywnej czy rozdzielczej. Zwracamy uwagę na kilka kwestii, które niewątpliwie mogą być rozważane w trakcie dalszych prac legislacyjnych. Niewątpliwie należałoby zwrócić uwagę na zwiększenie ilości spraw w sądach. Tutaj poniekąd też sygnalizując, mówimy o następujących liczbach. Nie ma niestety pełnych danych, które mogłyby wskazać ile osób może skorzystać z zadośćuczynienia, ponieważ statystyki sądowe mówią łącznie o odszkodowaniach i zadośćuczynieniach. Ale z artykułu 444 to jest w zeszłym, w 2019 roku około 650 spraw, w trzech kwartałach 2020 roku to jest nieco ponad 400 spraw. A z artykułu 448 odpowiednio około 8 tysięcy i około 5 tysięcy spraw. Oczywiście na tym tle to będą tylko szacunki, ile spraw na podstawie tego nowego roszczenia może znaleźć w sądach. Też wskazujemy oczywiście do rozważania kwestie retroaktywności, nie tylko ze względu na cel, co również zawsze jest ważne, ale również co do konstrukcji. Mówienie o roszczeniu, które jest dopiero konstytuowane na podstawie tej regulacji wymaga rozważenia. Wskazujemy też artykuł 446 paragraf 3 kodeksu cywilnego w zakresie odszkodowania, rozważenie czy nie należałoby tam również wprowadzić kwestii możliwości żądania odszkodowania, które przysługiwałyby nie tylko w związku ze śmiercią, ale właśnie w związku z tymi przesłankami, które są wskazane w proponowanym przedłożeniu. Też wskazujemy pod rozwagę określenie charakteru więzi, która uprawnia do żądania tego zadośćuczynienia. Chodzi o to, żeby to jednoznacznie było wskazanie pozytywnej więzi. Również kwestia systemowego uregulowania sposobu ustalania wysokości zadośćuczynienia, czyli być może jakieś zadośćuczynienia ryczałtowe byłyby w tym względzie dobrym rozwiązaniem. Ale konkludując niewątpliwie projekt jest potrzebny, ważny, zasługuje na pełną aprobatę i rekomendujemy go oczywiście do dalszych prac legislacyjnych. Bardzo dziękuję. Dziękuję bardzo. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję.
