Anna Paluch krytykuje tempo i broni finansowania ochrony powietrza

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Cierpliwie wysłuchałam wszystkich wystąpień klubowych i oczywiście pytań państwa posłów. No i jedna kwestia, która się nasuwa, to jest delikatna prośba. Trzymajcie się faktów, drodzy państwo. 19 maja projekt omawiany dzisiaj wpłynął do laski marszałkowskiej. 25 maja został skierowany do Komisji Środowiska, a 8 czerwca jest prawozdanie Komisji. No szczęśliwie trzy tygodnie, a my słyszeliśmy tutaj o trzech dniach i błyskawicznym procedowaniu. Gdzie tu zgodność z faktami? Szanowni państwo, wysłuchaliśmy tutaj Filipik, żali nad jakością powietrza, nad tym, ile osób choruje, ile mamy śmierci, jak to jest po prostu ciężkie i uciążliwe. A z drugiej strony zapowiadacie państwo głosowanie przeciw ustawie, która ma na celu przede wszystkim zapewnienie finansowania w najbliższych 10 latach tych zadań, które wynikają z systemem zarządzania i oceny jakością powietrza, za których realizację odpowiada samorząd województwa, w tym zwłaszcza za przygotowanie programów ochrony powietrza i programów działań krótkoterminowych. To są zadania przyjmowane w drodze uchwały sejmiku i stanowią podstawę do prowadzenia działań ukierunkowanych na poprawę jakości powietrza. Żeby te działania podjąć, trzeba utrzymać 32 etaty w 16 urzędach wojewódzkich, marszałkowskich, przepraszam. Do tej pory było do za pieniądze jednostek samorządu terytorialnego, teraz będzie finansowane przez rząd. Kolejne kwestie to jest prowadzenie przez Główne Inspektora do Ochrony Środowiska pomiarów jakości powietrza w zakresie pyłu PM2,5. Tutaj znowu jest kwestia ustanowienia źródeł finansowania zadań tych zleconych administracji samorządu terytorialnego z zakresu administracji rządowej z budżetu samorządu województwa na środki budżetu państwa, na środki Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i nas 16 wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, o co przez lata postulowały samorządy. I wy, przyjaciele samorządów z Platformy Obywatelskiej, mówicie, że będziecie głosować przeciwko tej ustawie. A to jest 10 lat utrzymania ciągłości troski o stan powietrza. No i kolejna kwestia, proszę państwa, finansowanie w latach 2024-2033 zadań Inspekcji Ochrony Środowiska i Inspekcji Handlowej oraz Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, które są związane z prowadzeniem pomiarów kontrolnych w zakresie lotnych związków organicznych w niektórych farbach i lakierach. Ta dyrektywa, o której tutaj mówiłam w moim pierwszym wystąpieniu. Proszę państwa, kolejnym celem tej nowelizacji jest zachowanie ciągłości funkcjonowania systemu oceny i zarządzania jakością powietrza przez zmianę definicji stref, w których się dokonuje oceny jakości powietrza. No przecież jeżeli w Kaliszu czy w innym mieście, które było stutysięczne i proszę państwa uprzejmie informuję posłów z Platformy Obywatelskiej, że kontynuujemy działania, które dwie kadencje temu zaczął rząd przez was autoryzowany. My nie mówimy, że co zrobiła Platforma to jest złe i w Czambuł to potępiamy. My kontynuujemy zadania, które uważamy za właściwe. I proszę państwa, proszę łaskawie wysłuchać spokojnie. Ja was bardzo spokojnie słuchałam. Więc proszę państwa, jeżeli w Kaliszu zaczęto wprowadzanie programów jakości powietrza, to co się stanie, kiedy tam ta strefa się zlikwiduje przez taki sposób zdefiniowania tej strefy, trzeba utrzymać ciągłość pewnych działań dotyczących ochrony powietrza. To jest proszę państwa oczywista oczywistość. Czyli chcemy kontynuować działania podjęte dwie kadencje temu w zakresie ochrony powietrza wtedy, kiedy były implementowane przepisy dotyczące ochrony powietrza. Przecież proszę państwa w efekcie tych działań zostanie zapewniony dla wszystkich obywateli dostęp do bieżącej informacji. Mówiłam o poziomie informowania. Jeżeli stężenie pewnych substancji jest niebezpieczne, to nawet krótkotrwałe narażenie na kontakt z tymi substancjami będzie skutkowało negatywnie. Obywatel ma prawo do szybkiej informacji, żeby się chronić. Te wszystkie działania, które uszczegóławiamy, uszczelniamy system, stabilizujemy finansowanie, mają służyć ochronie powietrza i ochronie obywateli przed narażeniem na szkodliwe substancje. Przecież celem tych działań jest jak najszybsze osiągnięcie właściwych norm jakości powietrza, skrócenie narażenia obywateli na te stężenia ponadnormatywne substancji i poprawę zdrowia i komfortu życia naszych mieszkańców. Szanowni państwo, kwestia poprawek. Ja już nie upoważniłam żadnej z pań poseł, żeby była moim rzecznikiem i mówiła, czy ja się wstydzę, czy nie wstydzę za poprawki, które zgłosiłam. Jestem przekonana, że poprawki były dobre i właściwe. I jakby to powiedzieć, poprawka, która dodaje obecny artykuł szósty dotyczyła dodania do projektu ustawy przepisu, w ramach którego została zaproponowana zmiana, która wykonuje rozporządzenie wykonawcze Komisji Unii Europejskiej 2022 przez 388. Uwaga, z dnia 8 marca 2020 roku. Czy to jest moja wina, czy wina polskiego rządu, że Komisja Europejska się obudziła 8 marca tego roku i zmieniła rozporządzenie z roku 2018-2066 w sprawie monitorowania i raportowania w zakresie emisji gazów cieplarnianych na podstawie jednej z dyrektyw parlamentu, a rozporządzenie przewiduje możliwość przesunięcia na rok 2023, znaczy przedłużenia do roku 2023 obowiązku wykazywania kryteriów zrównoważonego rozwoju i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w odniesieniu do biopłynów i paliw z biomasy wykorzystywanych do spalania, co będzie tożsame z przyjęciem, że emisja ze spalania w 2022 roku paliw z biomasy biopłynów i biopaliw raportowana w ramach systemu ETS będzie traktowana jako zeroemisyjna. To jest na korzyść wszystkich producentów biopaliw. Dlaczego mamy tego nie zrobić? Bo państwu się nie podoba, bo są jakieś, że tak powiem, zarzuty formalne. To Komisja Europejska zaspała i mogła, że tak powiem, dać to wcześniej. A zatem proszę państwa rozważcie, czy koniecznie chcecie być przeciw, bo jeszcze raz chcę to podkreślić, że zmiana przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska i tych innych ustaw jest konieczna dla zapewnienia stabilnego finansowania realizacji zadań kluczowych z punktu widzenia poprawy jakości w Polsce i to zadań realizowanych przez samorządy terytorialne. Wy, przyjaciele samorządów, co deklarujecie przy każdej okazji, będziecie przeciwko tej ustawie. Głosować zastanówcie. A te zadania polegają na przygotowaniu programów ochrony powietrza, planów działań krótkoterminowych, aktualizowania, monitorowania realizacji, sprawdzania postępów, wszelkie próby opóźniania pracy nad tym projektem ustawy czy sprzeciw wobec przyjęcia tych rozwiązań. To jest skutek, będzie oczywisty, brak środków głównie dla administracji samorządowej na realizację z zakresu zadania ochrony powietrza. Więc proszę rozważyć spokojnie. Dziękuję bardzo.