Zgłoś uwagi

Poseł Stanisław Szwed - Wystąpienie z dnia 23 czerwca 2022 roku.

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw

Brak odpowiedniej wtyczki Adobe Flash Player

Ściągnij
3 wyświetleń
0

Stenogram

21. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2335).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Stanisław Szwed:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw zawarty w druku nr 2335, który ma na celu uregulowanie w Kodeksie pracy możliwości wykonywania pracy w formie zdalnej oraz możliwości przeprowadzania przez pracodawców samodzielnej kontroli trzeźwości pracowników i kontroli na obecność w ich organizmach środków działających podobnie do alkoholu.

    Jeśli chodzi o pracę zdalną, to jest ona świadczona przez pracowników w związku ze stanem zagrożenia epidemicznego spowodowanego COVID-19 na podstawie przepisów specustawy COVID-owej z 2020 r. Praca zdalna na wykonywana podstawie tych przepisów może być polecana przez pracodawców w celu przeciwdziałania COVID-19. Chodzi o zapobieganie rozprzestrzenianiu się choroby. W ciągu ostatnich ponad 2 lat pandemii zarówno pracownicy, jak i pracodawcy chętnie korzystali z pracy zdalnej wprowadzonej specustawą, dostrzegając jej zalety. Coraz liczniej napływały do ministerstwa postulaty zarówno od pracowników, jak i od organizacji pracodawców, aby wprowadzić to rozwiązanie do Kodeksu pracy na stałe. Z uwagi na fakt, że praca zdalna przewidziana w Kodeksie pracy będzie wykonywana w warunkach typowych, nie zaś nadzwyczajnych, jakimi jest sytuacja COVID-owa, konieczne było wypracowanie regulacji, które zabezpieczałyby interesy obu stron stosunku pracy.

    Dlatego też podjęliśmy pracę wspólnie z partnerami społecznymi zarówno w zespołach Rady Dialogu Społecznego, jak i na plenarnym posiedzeniu Rady Dialogu Społecznego, aby wypracować jak najlepsze rozwiązania. I ten projekt, który państwu przedstawiamy, jest takim kompromisem w przypadku zawartych rozwiązań z zakresu pracy zdalnej. Można się spodziewać, że uregulowanie na stałe tej formy wykonywania pracy może zachęcić większą liczbę pracowników do jej świadczenia w miejscu zamieszkania z uwagi na większą dostępność pracy, którą można będzie wykonywać poza zakładem pracy, np. w miejscu zamieszkania, łącząc pracę z opieką nad osobami niesamodzielnymi, czy też na inne rozwiązania, które w tej sytuacji poprawią sytuację rodzin, jeśli chodzi choćby o opiekę nad dziećmi, czy osób, które są wykluczone, choćby komunikacyjnie. Projektowane regulacje zastąpią obowiązujące przepisy Kodeksu pracy dotyczące telepracy, które okazały się zbyt mało elastyczne. Niektóre rozwiązania prawne dotyczące telepracy zostały jednak przyjęte do nowych kodeksowych przepisów o pracy zdalnej.

    Jeśli chodzi o zmiany w Kodeksie pracy dotyczące kontroli trzeźwości, zmierzają one do stworzenia podstaw dla pracodawców do prowadzenia i przeprowadzania prewencyjnej kontroli trzeźwości pracowników oraz kontroli na obecność w ich organizmach środków działających podobnie do alkoholu. Będzie to jednak dopuszczane tylko wtedy, gdy przeprowadzenie takiej kontroli będzie niezbędne do ochrony określonych dóbr. Prace legislacyjne nad ustawą w tym zakresie zostały podjęte w związku z licznymi postulatami ze strony pracodawców, których pracownicy wykonywali czynności zawodowe, będąc pod wpływem substancji czy środków negatywnie wpływających na ich sprawność psychofizyczną. Tu mówimy o alkoholu czy choćby o narkotykach. W tych przypadkach pracodawcy nie mieli możliwości przeprowadzenia samodzielnej weryfikacji takiego stanu, stąd też te zmiany, które proponujemy. Dzisiaj te kwestie były i są uregulowane w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Tak że te zmiany, które wprowadzimy do Kodeksu pracy, również te kwestie uregulują.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jeśli chodzi o konkretne rozwiązania, które są zawarte w tym projekcie, kilka z nich bardziej szczegółowo omówię. Jeśli chodzi o pracę zdalną, wprowadziliśmy definicję pracy zdalnej. Pracą zdalną będzie praca polegająca na wykonywaniu pracy całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą, w tym pod adresem zamieszkania pracownika, w szczególności z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. Praca zdalna będzie mogła być uzgodniona przy zawieraniu umowy o pracę, zatem będzie przewidywała to wprost umowa o pracę, albo już w trakcie zatrudnienia w formie zmiany warunków umowy o pracę, co do której nie będzie wymagana forma pisemna.

    Umożliwia się polecenie pracownikowi pracy zdalnej przez pracodawcę w szczególnych przypadkach, np. w okresie obowiązywania stanu nadzwyczajnego, przy zastrzeżeniu dotyczącym złożenia przez pracownika bezpośrednio przed wydaniem polecenia oświadczenia o posiadaniu warunków lokalowych i technicznych do wykonywania pracy w tej formie. Wprowadza się uregulowanie obowiązku określenia zasad wykonywania pracy zdalnej, które zawiera się w porozumieniu zawieranym między pracodawcą i zakładową organizacją związkową lub w regulaminie ustalanym przez pracodawcę, jeżeli nie dojdzie do zawarcia porozumienia z zakładową organizacją związkową oraz w przypadku gdy u pracodawcy nie działa żadna organizacja związkowa. Wtedy regulamin będzie ustalany po konsultacji z przedstawicielami pracowników. Umożliwia się wykonywanie pracy zdalnej na wniosek pracownika także w przypadku, gdy nie zostało zawarte porozumienie albo nie ma regulaminu określającego zasady wykonywania pracy zdalnej. Grupy pracowników, np. pracowników wychowujących dziecko do lat 4, uprawnia się do złożenia co do zasady wiążącego dla pracodawcy wniosku o pracę zdalną.

    Wprowadza się uregulowanie obowiązków pracodawcy wobec pracownika wykonującego pracę zdalną, m.in. obowiązek zapewnienia pracownikowi materiałów i narzędzi pracy niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej oraz pokrycia kosztów związanych z pracą zdalną, w tym zwiększonych kosztów zużycia energii elektrycznej oraz niektórych usług, w tym usług telekomunikacyjnych. Wprowadza się także możliwość przeprowadzenia kontroli wykonywania pracy zdalnej przez pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy lub przestrzegania wymogów w zakresie bezpieczeństwa, chronienia informacji oraz zasad postępowania w przypadku stwierdzenia w trakcie kontroli uchybień. Również te zasady, tak jak już wcześniej powiedziałem, będą zawierane już bezpośrednio w umowie o pracę bądź w porozumieniu ze związkami zawodowymi lub z organizacją związkową. Ważnym instrumentem jest możliwość, też na wniosek pracownika, dotycząca matek wychowujących dzieci do 4. roku życia. Chodzi przyznanie pracy zdalnej przez pracodawcę w szczególnych przypadkach. Będzie musiał to uzasadnić, jeżeli nie byłoby możliwości wykonywania tej pracy. Ważną zmianą jest wprowadzenie okazjonalnej pracy zdalnej w wymiarze nieprzekraczającym 24 dni w roku kalendarzowym. Z uwagi na jej szczególny charakter nie będą stosowane niektóre przepisy dotyczące pracy zdalnej, np. obowiązek zapewnienia materiałów i narzędzi pracy.

    Projekt, tak jak wspomniałem, przewiduje również rozwiązania z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Oczywiście będziemy się posiłkować działem dziesiątym Kodeksu pracy, z wyłączeniem m.in. obowiązku organizowania stanowiska pracy zgodnie z przepisami, zasadami BHP, obowiązku dbania o bezpieczny stan pomieszczeń pracy i wyposażenia technicznego czy obowiązku dotyczącego urządzeń sanitarnych i środków higieny osobistej. Wprowadzamy też w Kodeksie pracy szkolenia wstępne BHP. Mogą być one przeprowadzane za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Niedopuszczalne będzie zlecanie w ramach pracy zdalnej prac szczególnie niebezpiecznych, w wyniku których następuje przekroczenie dopuszczalnych norm czynników fizycznych określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, związanych ze stosowaniem substancji szkodliwych dla zdrowia, np. żrących, promieniotwórczych, drażniących, uczulających lub innych o nieprzyjemnym zapachu, w przypadku których niemożliwe byłby wykonywanie pracy zdalnej.

    Wprowadzamy również rozwiązania dotyczące przypadków krytycznych. Uregulowana została kwestia dotycząca wypadku przy wykonywaniu pracy zdalnej.

    Ważne są nie tylko uregulowania dotyczące pracy zdalnej pracowników zatrudnionych w zakładach pracy, ale również wszystkie regulacje, które dotyczą służb mundurowych, funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Więziennej, Służby Celno-Skarbowej oraz strażaków Państwowej Straży Pożarnej pełniących służbę w formie zdalnej. Z uwagi na specyfikę i charakter zadań realizowanych przez funkcjonariuszy nieuzasadnione byłoby wprowadzenie w ustawach pragmatycznych służb całości rozwiązań związanych z pracą zdalną, które są zaproponowane w Kodeksie pracy. A wiec w kwestii pracy zdalnej regulujemy wszystkie rozwiązania dotyczące zarówno pracowników, jak i funkcjonariuszy mundurowych, którzy również będą mogli wykonywać pracę zdalną.

    Jeśli chodzi o drugie rozwiązanie, dotyczące wprowadzenia kontroli trzeźwości oraz kontroli na obecność środków działających podobnie do alkoholu, projekt przewiduje m.in. następujące zmiany w Kodeksie pracy. Określenie przesłanek do wprowadzenia przez pracodawcę takich kontroli, którymi będą ochrona życia i zdrowia pracowników lub innych osób lub ochrona mienia, a także określenie zasad, na jakich pracodawca będzie te kontrole przeprowadzał. Nałożenie na pracodawcę obowiązku niedopuszczenia pracownika do pracy w przypadku, gdy w jego organizmie zostanie stwierdzona obecność alkoholu wskazująca na stan nietrzeźwości lub stan po użyciu alkoholu lub obecność środka działającego podobnie do alkoholu. Nałożenie na pracodawcę obowiązku niedopuszczenia pracownika do pracy również w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że pracownik stawił się do pracy w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu bądź spożywał alkohol lub zażywał ww. środki w czasie pracy. Uregulowanie procedury przeprowadzania przez Policję badania w celu ustalenia obecności alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu w organizmie pracownika. Wprowadzenie możliwości odpowiedniego zastosowania przedstawionych rozwiązań do pracodawców organizujących pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na innej podstawie niż stosunek pracy, np. na podstawie umowy cywilnoprawnej, oraz osoby prowadzące na własny rachunek działalność gospodarczą, jeżeli współpracują z tymi podmiotami. Uzupełnienie katalogu przesłanek uzasadniających pociągnięcie pracownika do odpowiedzialności porządkowej w przypadku stawienia się do pracy w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu lub zażywania takiego środka w czasie pracy.

    To są rozwiązania, które zaproponowaliśmy, jeśli chodzi o badanie trzeźwości. Te rozwiązania zawarte w Kodeksie pracy będą miały też zastosowanie do przedsiębiorców niebędących pracodawcami organizujących pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na innej podstawie niż stosunek pracy albo osoby fizyczne prowadzące na własny rachunek działalność gospodarczą.

    Ze względu na specyfikę stosunku służbowego w projekcie ustawy zaproponowano również odrębne regulacje w zakresie badania na zawartość alkoholu lub na obecność innego, podobnie działającego środka w organizmach funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Służby Więziennej oraz strażaków Państwowej Straży Pożarnej. Te regulacje dotyczące kontroli trzeźwości także wynikają z wcześniejszych postulatów i z szerokiej dyskusji w ramach zespołu Rady Dialogu Społecznego. Te rozwiązania również znalazły się w projekcie ustawy.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Proponuje się, aby powyższe rozwiązania weszły w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia. W zakresie pracy zdalnej oznacza to, że projektowane przepisy zastąpią w dniu wejścia w życie ustawy obowiązujące przepisy specustawy COVID-owej. W związku z tym pracodawca, ze względu m.in. na stan zagrożenia epidemicznego, nadal będzie mógł wydawać pracownikom polecenia pracy zdalnej, ale już na podstawie Kodeksu pracy. Ponadto dzięki krótkiemu vacatio legis pracownicy zyskają możliwość występowania z wnioskiem o pracę zdalną, co nie jest możliwe w obowiązującym dzisiaj stanie prawnym. W związku z tym zwracam się do Wysokiej Izby o dalsze procedowanie nad ustawą, o skierowanie jej do komisji kodyfikacyjnej i o szybkie procedowanie nad nią. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Czytaj więcej

Umieść film na stronie
Oceń posła
Ocena
3.3
Pozycja w rankingu:
132
Liczba głosów: 36
Pliki cookies w naszym serwisie
Informacji zarejestrowanych "cookies" używamy m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do potrzeb użytkowników. Możesz zmienić ustawienia dotyczące "cookies" w swojej przeglądarce internetowej. Jeżeli pozostawisz te ustawienia bez zmian pliki cookies zostaną zapisane w pamięci urządzenia. Zmiana ustawień może ograniczyć funkcjonalność serwisu.
Nie pokazuj więcej tego komunikatu.