Agnieszka Ścigaj: Apel o naprawę systemu emerytalnego

Panie Marszałku, Wysoka Izbo, mam zaszczyt zaprezentować opinię do rządowego projektu i senackiego projektu dwóch ustaw o zmianie ustawy o emeryturach i rentach w imieniu Koalicji Polskiej. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 roku jest wyrokiem słusznym. I oczywiście projekt jak najbardziej oczekiwany i słuszny postulowany przez pokrzywdzoną grupę kobiet, ale też i mężczyzn z rocznika 1953. Dobrze, że jest w tej chwili realizowany. W wyjaśnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest takie uzasadnienie. Powołuje się Trybunał Konstytucyjny na zasadę zaufania do państwa, który podkreśla, że prawo nie może być pułapką. Przywilej nie może być pułapką. Tworzenie prawa jednocześnie, takiego, które jest przywilejem, bo niewątpliwie kobiety z 1953 roku odeszły na emeryturę wcześniej, było to przywilejem, musi być poprzedzone pełną informacją o wszystkich konsekwencjach finansowych. I to uzasadnienie skłania do głębszej refleksji. Myślę, że ta refleksja powinna w ogóle odnosić się do całego systemu emerytalnego. Czy niepewnością jest to, że w tym momencie młodzi ludzie wchodzący w system emerytalny, jak i przez całe wcześniejsze pokolenia, również moje pokolenie, mogą być pewni co do swojej pracy, składek, jaką emeryturę otrzymają, co po drodze się wydarzy, jaka będzie kampania wyborcza, kto coś zmieni. Przecież takich sytuacji mamy wiele, bo jeżeli cały system opiera się na zastępowalności i ci, którzy wchodzą teraz w ten system, wiedzą, że za te 20-30 lat tej zastępowalności po prostu nie będzie, to czy mogą mieć zaufanie do państwa i do tego systemu? No absolutnie nie, bo jak tutaj siedzimy, a przynajmniej moje pokolenie, nie jest pewne, tak jak nie było pewne, i otwartych funduszy emerytalnych, i zmian dotyczących różnych wcześniejszych możliwości, jak i tego, że właśnie na nasze emerytury nie wiemy, jak one będą wyglądać. Czy nie jest to refleksja, która powinna być szerszą refleksją ponadpartyjnego rozmowy na temat zmiany systemu emerytalnego, który absolutnie jest niewydolny? Czy nie taką pułapką było coś, co jest do tej pory nienaprawione, jak na przykład matki, które opiekują się dzieciakami niepełnosprawnymi, odeszły matki na tak zwanych EWK, odeszły na emerytury i po jakimś czasie pojawiła się możliwość innego świadczenia? I matki, które opiekują się dzieciakami, a nastąpiło to później, mają inne świadczenia, świadczenia pielęgnacyjne, mają wyższe kwoty, a ich emerytury dalej są niższe? Czy nie taką pułapką było na przykład w przypadku wspomnianej tu przed państwa, czy jest wspomnianej przed państwa obniżanie wieku emerytalnego? Słusznie, bo to było zgodnie z wolą narodu. Ale czy dopełniliście państwo informacji, pełnej informacji i możliwości mówienia ludziom, jak będą wyglądać ich emerytury? 2010 rok na najniższej emeryturze mamy 71 tysięcy ludzi. 2019 – 270 tysięcy ludzi w tej chwili, które odeszli na emeryturę, ma najniższą emeryturę. Dodam, że ta emerytura nadal jest niżej niż poziom linia ubóstwa, czyli nadal nie wystarczy na samodzielne życie. Czy nie tak właśnie powinno wyglądać poprzedzanie wcześniej informacji ludzi, jakie są właśnie konsekwencje decyzji politycznych, a nie robienie czegoś od do. Więc o to apeluję i o to Koalicja Polska apeluje w tej chwili, żeby rzeczywiście ponadpartyjnie, ponadkampanijnie pochylić się nad systemem emerytalnym, bo on jest absolutnie niewydolny i nie stwarza poczucia bezpieczeństwa pokoleniom, a już szczególnie tym, którzy obecnie wchodzą w ten wadliwy system. Przypomnę jeszcze państwu szczególnie o jednym z nierealizowanym wyroku. I to też jest ta zasada niestosowania tego poczucia stabilności. Pięć lat mija, prawie sześć lat, od niezrealizowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który odnosi się do opiekunów osób niepełnosprawnych. Ten wyrok był poprzedzony wnioskiem posłów Prawa i Sprawiedliwości, którzy wtedy uważali, że to jest niesprawiedliwe. Od pięciu lat rządzą i od pięciu lat już tak nie uważają. Czyli wybrali sobie konkretny wyrok, a tego wyroku, który też obowiązuje, był na ich wniosek, nie zrealizowali do tej pory. Nie wiem dlaczego. Dlaczego, jeżeli mówimy o zasadzie sprawiedliwości i naprawianiu państwa, jak państwo o tym mówią, to dlaczego państwo nie chcecie, być może to jest zbyt mała grupa wyborców i tą grupę warto opominąć. Trzeba się nad tym pochylić. Ale teraz konkretne pytanie, ponieważ od tego uzależniamy nasze głosowanie również i odpowiedzi. Proszę powiedzieć, czy te zasady, które w tym ustawie są zrobione, będą opierały się na uwzględnieniu zwaloryzowanych kwot składek emerytalnych, kapitału początkowego oraz uwzględnieniu wskaźnika długości życia adekwatnego do obecnego wieku osób uprawnionych doświadczeń. Bo szczerze powiedziawszy, tworzenie przez lata i tak jak i tym razem zagmatwanego prawa emerytalnego i dzielenie grup na różne sposoby przeliczania nie daje własnej odpowiedzi. Ja proszę o tę odpowiedź na piśmie. Dziękuję bardzo. Dziękuję.