Szymon Giżyński: Przegląd katedralnych i militarnych rocznic 2014

Panie Marszałku, Wysoki Sejmie, święte polskie daty przypadające na rok 2014, część druga. Wielkie uroczystości religijno-patriotyczne odbędą się w 2014 roku i to wielokrotnie w katedrze na Wawelu. Już 8 marca 50. rocznica objęcia przez biskupa Karola Wojtyłę Urzędu Arcybiskupa Metropolity Krakowskiego. Zaledwie trzy tygodnie później, 28 marca, 650. rocznica uroczystej konsekracji Wawelskiej Katedry przez arcybiskupa Gnieźnieńskiego Jarosława Bogorię ze Skotnik w obecności króla Kazimierza III Wielkiego. I jeszcze jedna krakowska katedralna rocznica. W 1664 roku Jan II Kazimierz Wazał ufundował przy katedrze wawelskiej Królewską Kaplicę Wazów, przewidzianą na mauzoleum gasnącej polskiej gałęzi tej monarszej dynastii. Z katedry na Wawelu przenieśmy się do katedry gnieźnieńskiej po zniszczeniu przez księcia czeskiego Brzetysława w 1938 roku, odbudowanej przez króla Bolesława II Szczodrego i konsekrowanej w 1064 roku, czyli 950 lat temu. Okrągło rocznicową wędrówkę po polskich katedrach zakończmy we Lwowie, który w roku 1414, czyli 1600 lat temu, został po przenosinach z Halicza stolicą katolickiej metropolii płacińskiej. Zwięczeniem przeglądu rocznic chwalebno-triumfalnych w roku 2014 niech będzie krótki powrót do najbardziej imponującej z nich, czyli 500-lecia bitwy pod Orszą. Król Zygmunt I, świadomie jej wielkiego, międzynarodowego znaczenia i dziękczynnych dla Europy skutków, wysłał do europejskich stolic pojmanych w bitwie moskiewskich jeńców, by uprzytomnić obcu monarchom, kto zagraża polskiemu katolickiemu państwu. Warto również wiedzieć, że jeszcze przed 500-leciem wielkiej bitwy, która przypada 8 września, w święto narodzenia Najświętszej Maryi Panny, będziemy obchodzić inną, też okrągłą rocznicę bitwy pod Orszą i też zwycięskiej nad Moskwą, 7 lutego 1564 roku. A jakby komuś było mało, to pozostaje jeszcze jedna, choć nieokrągła rocznica kolejnej zwycięskiej nad Moskwą bitwy pod Orszą 13 lipca 1508 roku. Do moskiewskich, najeźdższych wojsk pod Orszą nad Dnieprem I Rzeczpospolita miała dobrą rękę. Wspól chwały przenieśmy się teraz na kazalnicę przestrogi, a na niej zasiadł sam ksiądz Piotr Skarga ze słynnego obrazu Kazanie Skargi, namalowanego przez Jana Matejkę 150 lat temu i stanowiącego wedle interpretacji krakowskiej szkoły historycznej bliskich mistrzowi Janowi zapowiedź upadku Polski, czego jednym z dobitnych dowodów były okoliczności powołania na tron ostatniego polskiego króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. 250 lat temu, w 1764 roku zdecydowali o tym caryca Katarzyna II i król pruski Frydelek II, jednocześnie dając sobie wzajemne gwarancje blokowania wszelkich reform, które mogłyby wzmocnić wewnętrznie Rzeczpospolito. Inna złowroga i złowieszcza rocznica. 200 lat temu, w 1814 roku, pruski minister Heinrich Karl Baron von Stein składa na ręce cara protest przeciwko rzekomej pobłażliwości Rosji wobec prób odrodzenia się polskiej państwowości. A inny pruski polityk, feldmarszałek Karl Friedrich Knesebek, forsuje koncepcję oparcia granic Prus z Rosją o Wisłę i Narew. Działo się to w okresie i wobec manifestacji polskich patriotycznych postaw, co przypomina 200. rocznica sprowadzenia z Lipska do Warszawy 9 września na ramionach oficerów trumny ze zwłokami księcia Józefa Poniatowskiego, by złożyć je potem wśród grobów króleckich na zamku wawelskim w Krakowie. Wracając zatem ochoczo na karty chwały naszych dziejów, warto wskazać na rocznicę urodzin i śmierci wielkich polskich patriotów, mężów stanu i artystów, które będziemy obchodzić do 2014 roku. 4 marca mija 700. rocznica śmierci Jakuba Świnki, arcybiskupa gnieźnieńskiego, wskreściciela po przeszło 200 latach Królestwa Polskiego, gdy w 1295 roku gnieźnie koronował na króla Polski Przemysła II. Arcybiskup Jakub Świnka zwalczał niemieckie wpływy i osadnictwo na ziemiach polskich i torował drogę Władysławowi Łokietkowi na królewski Wawel. Dziękuję uprzejmie. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję.