Krzysztof Gadowski pyta o program budownictwa na wynajem

Kolejne pytania zadawać będą posłowie pan Tomasz Piotr Nowak i Krzysztof Godowski w sprawie utworzenia nowego rządowego programu wsparcia budownictwa kierowanym do Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Bardzo proszę o zadanie pytania przez pana posła Tomasza Piotra Nowaka. Panie Marszałku, Panie Ministrze, Wysoka Izbo. Mieszkania to jest wyzwanie dla polityków, dla klasy politycznej w zakresie programowym, ale przede wszystkim jest to wyzwanie życiowe dla każdego obywatela, szczególnie dla ludzi młodych, którzy chcą założyć swoje rodziny. Rząd robi, realizuje programy, które mają przybliżyć te mieszkania. MDM jest takim programem z dofinansowaniem, teraz w Sejmie procedujemy zwiększenie kwoty, dofinansowanie, limit wieku rodziców, zwiększamy, robimy rynek wtórny, który możliwy jest w programie MDM. Bank Gospodarstwa Krajowego za blisko 5 mld zł realizuje program zakupu 20 tys. mieszkań w największych aglomeracjach z przeznaczeniem na wynajem. Mieszkania na wynajem to jest fundamentalny problem, przed którym stoimy, którego rozwiązanie będzie najważniejsze dla młodych ludzi, bowiem nie każdego stać na to, żeby wziąć kredyt. Właśnie dla obywateli, którzy osiągają dochody między 1600 zł, 2800 zł, program rządowy jest skierowany. Społeczne budownictwo na wynajem, mieszkania o umiarkowanych czynszach. To jest wyzwanie programowe. A strategia wynika to ze strategii wsparcia mobilności ludzi, zwiększenia dostępności mieszkań, zapobieganiu wykluczeniu społecznemu. W 2015-25 będziemy mieli około 30 tys. mieszkań. Pytania w związku z tym do pana ministra. Na ile lat Bank Gospodarstwa Krajowego, który będzie udzielał kredytów gminom, będzie przyznawał te preferencyjne kredyty, za pomocą których będzie można budować te mieszkania na wynajem? Jak wysokie będą czynsze? Ile procent w czynszu będzie stanowiła wartość spłaty kredytu? Jak i czy będzie przebiegała rotacja w mieszkaniach na wynajem? Czy wyższy dochód najemcy pozbawi go prawa do mieszkania na wynajem? Dziękuję bardzo. Bardzo dziękuję panie pośle. W imieniu ministra infrastruktury i rozwoju odpowiedzi udzieli podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju, pan minister Paweł Orłowski. Panie Marszałek, Wysoki Sejmie, panie pośle. Bardzo trafnie pan poseł zdiagnozował potrzeby polityki mieszkaniowej. Rzeczywiście jest tak, że dzisiaj wraz ze spadającym deficytem w ilości mieszkań, oceniamy go dzisiaj na jakieś 500 tysięcy mieszkań, kluczową kwestią staje się sprawa dostępności mieszkań z różnych tytułów dla różnych grup. I rzeczywiście mamy produkty, mamy instrumenty przygotowane przez rząd, uchwalone przez ustawodawcę w zakresie wsparcia w pozyskiwaniu własności. Szczególnie ważne w czasie rekomendacji KNF-u, która nie umożliwia zaciągnięcia kredytu na 100% wartości nieruchomości. I tutaj pojawia się program Mieszkalnictwo dla Młodych, który wspiera w pozyskiwaniu własności. Szczególnie teraz w trakcie dotyczących się prac nabiera jeszcze bardziej takiego społecznego wymiaru, jak pan poseł wskazywał, zwiększa się wartość dofinansowania, w szczególności w wypadku rodzin. Także podstawa wyliczenia tego wsparcia w wkładzie własnym. Kolejnym instrumentem o charakterze biznesowym, czyli komercyjnym, produktem bankowym jest fundusz na wynajem Banku Gospodarstwa Krajowego. Który rzeczywiście działa w sposób biznesowy są to, nie jest to projekt finansowany z budżetu państwa, nie jest to projekt realizowany z Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju. I tutaj dochodzimy do tego produktu, wydaje się dzisiaj absolutnie kluczowego, programu budownictwa społecznego na wynajem. Bo właśnie w tej grupie szczególnie wymagana jest interwencja państwa, wsparcie publiczne. Bo mówimy tu o osobach, których nie stać na bycie, także na wynajęcie mieszkania na rynku, a jednak mają te osoby dochody, słusznie zostało to wskazane, mniej więcej między 1600-2800 zł netto. A więc dochody, które nie uprawnią do wspieranego również przez rząd mieszkalnictwa komunalnego, tym bardziej socjalnego. I tu pojawia się nam ta zasadnicza kwestia potrzeby właśnie interwencji państwa. Stąd stworzono program społecznego budownictwa na wynajem, który opiera się na bardzo dobrze realizowanym wsparciu z byłego, zlikwidowanego w 2009 Krajowego Funduszu Mieszkaniowego. Wsparciu, które możliwe było do pozyskania przez Towarzystwo Budownictwa Społecznego. De facto przez większość spółki gminne w formie Towarzystwa Budownictwa Społecznego. Na innych zasadach, w sensie inżynierii finansowej opieramy się w tym programie. Nie mówimy tu już o Krajowym Funduszu, mówimy o środkach bankowych 4,5 mld w ciągu 10 lat i dopłacie z budżetu państwa w wysokości prawie 800 mln, które pozwoli uzyskać preferencyjny kredyt właśnie dla Towarzystwa Budownictwa Społecznego, ale także dla innych spółek gminnych, które zajmują się mieszkalnictwem, także spółdzielni mieszkaniowych w porozumieniu z gminą na bazie umowy z gminą. I absolutnie to jest bardzo ważny kierunek wsparcia filaru mieszkalnictwa na wynajem, ponieważ jak to zostało powiedziane, nie każdego stać, ale nie każdy też oczekuje i chce wiązać się kredytem hipotecznym, szczególnie na mobilnym rynku pracy, własnością. A dopiero po osiągnięciu też jakiejś stabilizacji zawodowej decyduje się na własność. Tu szczególnie ten projekt Budownictwa Społecznego Nowy Najem jest celowany dla takiej grupy też osób młodych, które rozpoczynają swoją karierę zawodową. I przychodząc do odpowiedzi konkretnej na pytania pana posła, że kredyt w związku z tym, że dopłata do produktu bankowego jest budżetu państwa, oczywiście chodziło o preferencyjne warunki, a więc kredyt może być udzielany do lat 30. A więc taki kredyt nie jest dostępny na rynku, jeśli chodzi o rynek komercyjny. Oczywiście ta już indywidualna okres, na której zawierana umowa jest kwestią umowną pomiędzy bankiem a beneficjentem tego kredytu, ale umożliwiamy zawarcie kredytu do lat 30. Jeśli chodzi o wartość inwestycji, do 75% wartości inwestycji. A pamiętać należy, że to jest program realizowany wspólnie z gminą, więc gmina także może koszty tej inwestycji o tyle obniżyć, na przykład wnosząc aport w postaci nieruchomości. A więc 30 lat do 75% wartości. Jeśli chodzi o różnice w czynszach, tak, to absolutnie też kluczowy element, bo jeśli mówimy o osobach, które nie kwalifikują się do lat komunalnych, ale nie są w stanie poradzić sobie na rynku, to musimy zaproponować czynsze, które będą możliwe do zapłacenia przez tę grupę beneficjentów. A więc między średnio przyjmujemy między 1600 a 2800 wynagrodzenia. Oczywiście w ustawie jest granica górna możliwego czynszu. Obliczona, ona się będzie różniła w różnych regionach, w różnych miastach w zależności od lokalizacji, oczywiście wysokości tam wynagrodzeń. Do 5%, maksymalnie do 5% wartości odtworzeniowej, a więc wskaźnika za metr kwadratowy, wskaźnika ogłoszonego przez wojewoda, a więc płynącego z starystyki publicznej. A co to oznacza już jakby w realnych liczbach? Średnio, średnio, no bo oczywiście znowu w różnych lokalizacjach będzie się to różniło. Mniej więcej 40% niższe czynsze niż na rynku. W niektórych miejscowościach ta różnica jest mniejsza, w niektórych jeszcze większa, powyżej 40%. Wskażę tylko, że dzisiaj to jest maksymalnie w ustawie w propozycji 5% wartości odtworzeniowej. Dzisiaj z byłego KFM-u maksymalna ta górna granica to jest 4% wartości, a średnio nie ma większych częściów niż 3,5% wartości odtworzeniowej. Zakładam więc, że te czynsze będą jeszcze niższe niż to 5% wartości odtworzeniowej za metr. Bardzo dziękuję. Dziękuję bardzo. Pytanie uzupełniające zada pan poseł Krzysztof Gadowski. Dziękuję pani marszałek. Panie ministrze, tak, ważny program. Pan to wyraźnie podkreślił, wiele szczegółów pan podał, ale Polaków się interesuje, kiedy ten program ruszy. Jaki jest harmonogram realizacji tego programu? Wszyscy wiemy 2015, 2020, 2025. I drugie pytanie, czy te mieszkania będą rotacyjne? Rozumiem, że kiedy wzrośnie dochód tej rodziny, to czy ona wtedy będzie musiała opuścić to mieszkanie i skorzystać z innego, czy pozostanie dalej na tym mieszkaniu? Dziękuję. Dziękuję bardzo. Panie ministrze, proszę o kontynuowanie odpowiedzi. Panie marszałek, Wysoki Sejmie, panie pośle. Jesteśmy na bardzo zaawansowanym etapie prac. Dosyć długotrwała analiza potrzeb w ogóle także mieszkaniowych zgłaszanych przez samorządy, Towarzystwa Budownictwa Społecznego i oczywiście ustalenie tych możliwości finansowania, ponieważ projekt ten rozpoczynaliśmy, jego analizę także w czasie procedury nadmiernego deficytu, ale udało się skonstruować bardzo dobry instrument finansowania. Ta spłata do Banku Gospodarstwa Krajowego w największym stopniu następuje w latach 2018-2019, a więc wtedy, kiedy będziemy mieli mniejsze wydatki z programów rodziny na swoim, czy programu MDM. I dzisiaj jest mi bardzo przyjemnie powiedzieć, że Rada Ministrów przyjęła ten projekt, przyjęła projekt ustawy bez żadnych rozbieżności. Liczę, że w najbliższym, maksymalnym możliwym terminie będzie on skierowany do Sejmu i oczywiście intensywnie będziemy z Wysoką Izbą następnie z Senatem pracować, aby jak najszybciej ten projekt przyjąć, bo on rzeczywiście jest potrzebny, jak mówiłem, z punktu widzenia budowy tego filaru budownictwa na wynajm, ale przede wszystkim w kontekście potrzeb obywateli. A więc jest przyjęty przez Radę Ministrów, nie ma żadnych rozbieżności, jest przygotowany budżet i w najbliższym czasie będzie w Sejmie. Jeśli chodzi o tę kwestię rotacji. Tak, to rzeczywiście jest kluczowe zagadnienie, dlatego że jeśli mówimy o budownictwie na wynajem, które, przypomnę, ten sektor w Polsce jest kilkukrotnie niższy niż w krajach o wiele od nas bogatszych. Dzisiaj na poziomie średnio można powiedzieć około 12% w całym sektorze mieszkaniowym. Przy procencie w wielu krajach na poziomie 40-50%. To pokazuje, że ta struktura u nas nie jest właściwa. W związku z tym ten produkt, budownictwo społecze na wynajem, jest z założenia budownictwem na wynajem, w którym nie ma dochodzić do uwłaszczenia, do przechodzenia na własność. To ma być rotacyjne mieszkanie i w wypadku polepszenia sytuacji zawodowej przechodzenia do innych segmentów rynku. W związku z tym jest monitoring w cyklach dwuletnich. W wypadku przekroczenia większego dochodu niż ten uprawniający do wynajęcia takiego mieszkania następuje proporcjonalne podwyższenie czynszu. Po takich dwukrotnych sprawdzaniach, jeśli ta sytuacja majątkowa jest stabilna i wciąż ten dochód jest wyższy niż uprawniający do pozyskania mieszkania, w tym trzecim cyklu, czyli po 6 latach można umowę wypowiedzieć, ale też tylko w takim wypadku, jeśli to przekroczenie dochodowe jest powyżej 50%. A więc mówimy o osobach, które mają ustabilizowaną sytuację na rynku pracy, osiągają dochody i w tym wypadku nie jest już racjonalna ustawiona interwencja państwa, a dzięki temu inne osoby potrzebujące z odpowiednim wynagrodzeniem będą mogły wchodzić w najem takiego lokalu. Dziękuję bardzo. Bardzo dziękuję za wyczerpujące udzielenie odpowiedzi. Dziękuję panom posłom za zadane pytania.