Michał Szczerba: Poparcie dla rad seniorów i zmiany prawne

Szanowny Panie Marszałku, Pani Minister, Wysoka Izbo, pytań było bardzo dużo, one były różne, tak powiem, treści. Ta nowelizacja ustawy jest tak naprawdę odpowiedzią na postulaty środowisk seniorskich. Chciałbym o tym bardzo wyraźnie powiedzieć. Ja wspominałem o Kongresie Uniwersytetów III wieku, 2 tysiące delegatów reprezentujących blisko 120 tysięcy słuchaczy. Chciałbym powiedzieć także, że Rada do Spraw Polityki Senioralnej, która została powołana przy Ministrze Pracy i Polityki Społecznej, która funkcjonuje od lutego tego roku, także wyraziła poparcie dla tego projektu. Ten projekt nie powstał tak naprawdę w klubie parlamentarnym, to grupa posłów go zgłosiła, natomiast on jest wynikiem pracy ponadpartyjnego zespołu, pracy ponadpartyjnego parlamentarnego zespołu do spraw Uniwersytetów III wieku, więc naprawdę proponowałbym nie doszukiwać się w tym jakiejkolwiek treści politycznych, a wręcz przeciwnie, zachęcałbym Państwa do tego, żebyśmy nad tym projektem wspólnie pracowali, bo on jest pewnym narzędziem. Jeżeli pani profesor Krękiewicz, pani poseł Krękiewicz pyta, dlaczego jest ten projekt, my otrzymywaliśmy, pani poseł, konkretne pisma, m.in. z gminy Działdowo, gdzie na wniosek środowisk seniorskich organizacje wystąpiły do burmistrza o powołanie takiej właśnie gminy i rady seniorów, a pan burmistrz odpisał, mamy to pismo w dokumentacji, ze względu na brak podstawy prawnej odmawiam powołania gminnej rady seniorów. To są tego typu sytuacje. Ta niewielka nowelizacja de facto daje czytelną, jasną podstawę prawną tym samorządom, które chcą współpracować z organizacjami seniorskimi, a także tym organizacjom seniorskim, które z inicjatywy własnej chcą, żeby takie forum, taka forma dialogu społecznego, włączania osób starszych w ten dialog zaistniała. W Polsce mamy 2497 gmin. Niestety mamy dotychczas kilkanaście rad seniorów. One powstały w niektórych miastach, we Wrocławiu, np. w Poznaniu. Także program warszawski, Warszawa Przyjazna Seniorom, zakłada powstanie i powołanie takiej rady seniorów w naszym mieście. Tak jak powiedziała pani minister, projekt został złożony 24 maja. W czerwcu pani marszałek Kopacz skierowała ten projekt do wszystkich organizacji samorządowych. Żadna organizacja samorządowa w tej sprawie się nie powiedziała. Przyjmujemy, że brak opinii jest tak naprawdę wyrażeniem opinii, czyli akceptacją tego projektu. To, że prezydenci Wrocławia, Poznania, innych miast takie rady powołali, czy też gminy, które funkcjonują, to pokazuje, że jest otwartość samorządów na tę inicjatywę. Tak naprawdę my dajemy podstawę prawną, ale to będzie właśnie sama gmina poprzez wybraną radę gminy. Uchwalała, podejmowała tę decyzję w drodze uchwały. Dokonywała tak naprawdę ustalenia trybu wyboru składu rady. Także rada gminy nada statut określający zasady działania rady seniorów. Potencjał, wykorzystując ten potencjał, który dosyć czas mamy i on jest tą wartością tak naprawdę istotną. Potencjał działających w organizacji osób starszych, organizacji pozarządowych oraz podmiotów działających na rzecz osób starszych, w tym uniwersytetów trzeciego wieku. Ja chciałbym bardzo wyraźnie panom posłom powiedzieć, że ten proponowany zapis, skonsultowany zresztą z Biurem Legislacyjnym, mówiący o tym, że rada seniorów składa się z przedstawicieli osób starszych, organizacji pozarządowych oraz podmiotów prowadzących uniwersytet trzeciego wieku, nie wyklucza, że w sytuacji, kiedy w danej gminie czy w danym mieście nie ma podmiotu prowadzącego uniwersytet trzeciego wieku, to taka rada nie będzie mogła być powołana. Wtedy, kiedy nie ma tego typu podmiotu, nie będzie po prostu on partycypował i nie będzie delegował swojego przedstawiciela. Natomiast tutaj ten zapis jest, powiedziałbym z naszej opinii, jednoznaczny. Chciałbym jednocześnie wyrazić pełną akceptację, bo żaden z klubów parlamentarnych, żaden z posłów nie wnioskował o odrzucenie tego projektu. Bardzo dziękuję klubowi Prawa i Sprawiedliwość za to, że zgłosił poprawki. One de facto tej inicjatywy nie psują. One po prostu ograniczają ten zakres, który chcieliśmy przedstawić. Mam nadzieję, że Komisja Samorządu Terytorialnego będzie rozważała celowość tej poprawki. Ja jako przedstawiciel wnioskodawców bardziej się skłaniam do tego, aby pozostawić aktualne brzmienie tego artykułu 5c ustawy o samorządzie gminnym. Więc chciałbym wszystkim państwu podziękować za udział w tej debacie. Chciałbym powiedzieć także i mam pełną świadomość, że ta inicjatywa, która dotyczy gminy, dotyczy tego poziomu lokalnego, ona tak naprawdę nie rozwiązuje kwestii polityki senioralnej państwa, która dopiero się w naszym kraju buduje. My niestety jesteśmy bardzo daleko w tyle za innymi krajami Unii Europejskiej. Dostrzegamy tę problematykę. Stąd też już w Ministerstwie Pracy w ubiegłym roku powstał Departament do Spraw Polityki Senioralnej. Powołana została przez Ministra Pracy Rada do Spraw Polityki Senioralnej, która w październiku przedstawi długofalowe założenia polityki senioralnej na lata 2014-2020. Wspomniany tutaj pan profesor Samoliński kieruje tą radą. To jest konsultant krajowy do spraw zdrowia publicznego. Nie da się oczywiście uniknąć związków związanych i ze zdrowiem, i z edukacją osób starszych, także z zabezpieczeniem społecznym. To są właściwe formy, które kreujemy na różnych poziomach. I na poziomie krajowym one powinny zaistnieć. Ja jestem absolutnie zwolennikiem tego, żeby kiedyś powstał w Polsce dział administracji rządowej odpowiedzialny za problematykę osób starszych. Będę mam nadzieję, że kiedyś doczekamy się takiego momentu, że prezes Rady Ministrów taki projekt nam jako Wysokiej Izbie zaproponuje. A dzisiaj robimy małą rzecz. Małą rzecz, a bardzo ważną i oczekiwaną. A mianowicie dajmy możliwość powoływania rad seniorów, które będą miały charakter konsultacyjny. Co jest jeszcze bardzo ważne, a czego nie ma w poprawce Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość. Te sprawy powinny być jak najbliżej obywatela. I to aktualne brzmienie, które wyszło z Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, ono daje także możliwość powoływania rad seniorów w jednostkach pomocniczych gminy. W naszym przypadku, myślę tutaj o Warszawie, o innych dużych miastach, są to dzielnice. Więc warto także zostawić ten zapis, który będzie umożliwiał, aby takie rady powstawały jak najbliżej obywatele, jak najbliżej osób starszych. Tak, aby oni w pełni mogli współdecydować o tych sprawach, a przynajmniej w sposób odpowiedzialny, w odpowiednich formach, akceptowalnych, mających podstawę prawną, te opinie wyrażać. Dziękuję Państwu za uwagę.