Tomasz Zimoch: Błagalne wezwanie do zmiany KRS

Panie Marszałku, Wysoki Sejmie, Panie Ministrze. Pewien sprawozdawca sportowy w radiowej relacji przed laty, kiedy polski zespół był blisko awansu do Ligi Mistrzów, błagał sędziego tureckiego, kończ pan ten mecz. Ten sprawozdawca pozwolił mi na wykorzystanie dzisiaj tego błagalnego krzyku. I krzyk ten kieruję do sędziów w Krajowej Radzie Sądownictwa. Błagalnym tonem proszę, kończmy ten mecz, w Krajowej Radzie Sądownictwa. Inaczej nie awansujemy do Europejskiej Ligi Mistrzów, Ligi Prawa. Idea utworzenia w Polsce Rady Sądownictwa zrodziła się w latach 80. Postulowano wtedy, aby przewrócić zasadę niezależności sądów i niezawisłości sędziów i uwolnić wymiar sprawiedliwości spod kurateli aparatu partyjnego. Po latach Prawo i Sprawiedliwość dokonało procesu odwrotnego. Upartyjniono i upolityczniono Krajową Radę Sądownictwa. Ponad 30 lat temu mój tata został pierwszym przewodniczącym Krajowej Rady Sądownictwa. Był przekonany, że czasy uzależnienia sądownictwa od władzy mijają. Był by jednak bardzo zasmocony dzisiejszym obrazem Rady. Od kilku tygodni jestem członkiem KRS-u, którą kieruje osoba pozbawiona autorytetu i predyspozycji do zajmowania tak istotnego stanowiska. W KRS widzę, jak konkursy wygrywają ci, którzy na to nie zasługują. Widzę, jak awansują ci, którzy podpisali listy poparcia członkom Rady, a ci sędziowie nie wyłączają się z oceny takich kandydatów. Widzę, jak działa w Radzie Sędzia, która w błyskawicznym tempie awansowała z Sądu Rejonowego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w międzyczasie jeszcze pracowała w Ministerstwie Sprawiedliwości. Widzę, jak działają osoby, które były aktywne w grupach hejterskich, w mediach społecznościowych, osoby, które nie szanują wyroków i nękają odważnych sędziów. I słyszę też opowieści o tym, że wszystko, co chciał minister sprawiedliwości, musiało być w Krajowej Radzie Sądownictwa załatwione. Ukończyłem aplikację. Zdałem moim zdaniem najtrudniejszy egzamin w życiu. Egzamin sędziowski. Nie mam najmniejszych wątpliwości, że nie wolno nam zaprzestać działań, które przywróciłyby wybór sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa zgodnie z Konstytucją. Nie ulega wątpliwości, że Krajowa Rada od momentu przeprowadzenia wyborów 15 sędziów w trybie wprowadzonym przez ustawę z 2017 roku, zgodnie z którą kompetencja do wyboru tych sędziów została przekazana Sejmowi, działa w składzie niezgodnym z Konstytucją. Wybór 15 sędziów przez Sejm jest rozwiązaniem wprost sprzecznym z artykułem 187 ust. 1 Konstytucji. Potwierdzają to, panie pośle Kaleta, liczne opinie prawne. A także wynika to, panie pośle Kaleta, wyraźnie z orzecznictwa. Panie pośle Kaleta, uchwała Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 roku wskazuje, że skrócenie kadencji dotychczasowych członków Krajowej Rady Sądownictwa i wybór nowych członków tego organu wywołuje zasadnicze zastrzeżenia co do zgodności z artykułem 187 ust. 1 i 3 Konstytucji, a tym samym wątpliwości co do legalności działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz procedury nominacyjnej kandydatów na sędziów, w której Krajowa Rada Sądownictwa bierze udział. Przypomnijmy jeszcze uchwałę z 2 czerwca 2022 roku. Sąd Najwyższy podkreślił, że Krajowa Rada Sądownictwa nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym, którego skład i sposób wyłaniania reguluje nasza Konstytucja. Także Trybunał Sprawiedliwości, o czym zapomina pan poseł Kaleta, jednoznacznie wypowiadał się na temat Rady. Wysoki Sejmie, konieczne jest doprowadzenie do sytuacji, w której Rada będzie składała się w całości z członków powołanych zgodnie z Konstytucją. Taki stan można osiągnąć poprzez odpowiednią nowelizację ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, ale w aktualnej sytuacji może to być niemożliwe ze względu na udział pana prezydenta w postępowaniu ustawodawczym. Tyle tylko, że to prezydent był przecież podmiotem inicjującym projekt ustawy zmieniający sposób wyboru sędziowskiej części składu KRS. W sytuacji, w której nieosiągalno okazuje się szybkie uchwalenie odpowiednich zmian ustawodawczych, dzięki którym byłoby możliwe ukształtowanie składu KRS zgodnie z Konstytucją, należy szukać innego rozwiązania. Podstawowym jego celem byłoby jak najszybsze uniemożliwienie składania przez wadliwie obsadzoną KRS wniosków o kolejne nominacje sędziowskie. Bo przecież nie trzeba udowadniać, że dokonywanie przez prezydenta powołań na podstawie wniosków przedstawionych przez KRS, której 15 członków zostało wybranych niezgodnie z Konstytucją, ma ogromnie negatywne znaczenie dla całego systemu sądownictwa, także ze względów związanych z normami prawa międzynarodowego. Kwestia ta ma również znaczenie praktyczne. Znaczna liczba skarg z Polski czeka na rozpatrzenie przez Europejski Trybunał Praw Człowieka, a ewentualne ich wygranie przez wnioskodawców będzie przecież skutkowało koniecznością wypłaty wysokich odszkodowań przez państwo polskie. Wysoki Sejmie, właściwe organy państwa mają prawny obowiązek wykonywania orzeczeń sądowych. Obowiązek ten odnosi się do wszystkich organów, w tym także do Sejmu. W tej sytuacji jest zatem dopuszczalne naprawienie własnego błędu przez Sejm poprzez podjęcie na podstawie artykułu 69 regulaminu Sejmu odpowiedniej, mającej deklaratoryjny charakter uchwały, a więc aktu stanowiącego swoiste oświadczenie Izby Niższej Parlamentu, w której właśnie Sejm w wykonaniu istniejących wyroków sądowych oświadcza, że osoby wybrane przez Sejm do KRS nie są członkami tego organu. Uchwała taka odnosi się do dawnej uchwały Sejmu poprzedniej kadencji o ich wyborze. Tym samym właśnie Sejm ma ogromną szansę naprawić swój błąd polegający na podjęciu uchwały wprost sprzecznej z Konstytucją. Szanowni wyborcy, szanowni Polacy, każdy z nas, choć raz w życiu, pojawi się w sądzie, bądź jako strona, bądź na przykład jako świadek. I ważne jest, by sędzia, który będzie oceniał roszczenie, czy będzie też słuchał zeznania, by ten sędzia był bezstronny, niezależny od jakichkolwiek nacisków. Wystarczy sobie wyobrazić sytuację przeciwną, panie mądry pośle, porzódzku. Gdy mobbingowany panie Suski, pracownik, nie może dochodzić swoich praw, bo jego szef ma możliwość wpływu na skład sędziowski, który rozpatruje sprawę. I nagle panie Suski okazuje się, że nie ma do kogo się zwrócić, bo ten sąd, m.in. za pana sprawą, ten sąd, który ma udzielić ochrony prawnej, jest pod politycznym wpływem. Dlatego tak jak potrzebujemy tlenu do normalnego oddychania, do normalnego życia, tak potrzebna jest wolność od nacisków, od wpływów, od partyjnych nominacji, od tego, a wie pan, panie Suski, dlaczego? Bo na tym polega demokracja. I naszym świętym obowiązkiem, wysoki Sejmie, naszym świętym obowiązkiem, drodzy Polacy, jest przywrócić blask idei wolnych sądów. Panie Marszałku, wysoki Sejmie, panie premierze, panie ministrze, panie prezydencie. Kończmy ten mecz w Krajowej Radzie Sądownictwa. Inaczej nie awansujemy do Europejskiej Ligi Mistrzów, Ligi Prawa. Dziękuję serdecznie.