Tomasz Kostuś: raport o aferze wizowej i propozycji Komisji Śledczej

Szanowna Pani Marszałek, Wysoka Izbo, mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Ustawodawczej o poselskim projekcie uchwały w sprawie powołania Komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości działania, a także występowania nadużyć, zaniedbań i zaniechań w zakresie legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od 1 stycznia 2019 roku do dnia 20 listopada 2023 roku. Druk numer 56. Sejm na pierwszym posiedzeniu w dniu 28 listopada 2023 roku na podstawie artykułu 136b ustęp 2 regulaminu Sejmu skierował powyższy projekt uchwały do Komisji Ustawodawczej w celu rozpatrzenia. Przy tej okazji należy przypomnieć, co wybrzmiało w dyskusji, że według informacji przekazywanych przez media oraz ustaleń posłów sprawa przedmiotowych nadużyć, zaniedbań i zaniechań miała polegać na ręcznym kierowaniu wydawania wiz imigrantom z Afryki oraz Azji Południowo-Wschodniej skutkującej tym, że tylko od pierwszej połowy 2021 roku w polskich konsulatach wydano ponad 250 tysięcy wiz imigrantom z tych regionów. Według doniesień Dziennika Rzeczpospolita do polskich konsulatów miały trafić z Ministerstwa Spraw Zagranicznych listy nazwisk, którym wydawano wizy wjazdowe do Polski. Imigranci z tak wydanymi wizami mieli trafić do Polski, a następnie do Stanów Zjednoczonych i innych krajów, udając grupy turystów lub ekipy filmowe, co świadczyłoby o braku kontroli nad wydawaniem wiz. Według pełnomocnika rządu do spraw bezpieczeństwa w przestrzeni informacyjnej RP pierwsze informacje o nieprawidłowościach były już znane służbom państwowym w lipcu 2022 roku, a śledztwo w tej sprawie rozpoczęto w marcu 2023 roku, a więc po ośmiu miesiącach. Powtarzam, po ośmiu miesiącach. O nielegalnym procederze polskie służby miały informować wywiad Stanów Zjednoczonych już we wrześniu 2022 roku. 14 września 2023 roku prezes Najwyższej Izby Kontroli ogłosił wszczęcie kontroli doraźnej w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, nazywając sprawę jedną z największych afer w historii III RP. Oczekiwane wnioski i ustalenia NIK będą ważnym materiałem dowodowym dla pracy przyszłej Komisji Śledczej. Szanowna Pani Marszałek, Wysoka Izbo, wnioskodawcy podkreślali, co wybrzmiało w dyskusji, że proceder legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce zaangażowani byli przedstawiciele władz zajmujących kierownicze stanowiska państwowe. Wobec części z nich pojawiły się poważne oskarżenia korupcyjne, których z niewiadomych przyczyn nie wyjaśniła prokuratura ani służby specjalne. Z tego też powodu niezbędne jest zbadanie przez Komisję Śledczą okresu lat 2019-2023 wskazanego w treści uchwały, aby wyjaśnić, w jakim zakresie oraz trybie podejmowano działania w przedmiotowej sprawie. Wskutek bierności organów i instytucji publicznych w zakresie opisanych powyżej uchybień i nieprawidłowości niezbędne jest powołanie Komisji Śledczej. Pani Marszałek Wysoka Izbo, 5 grudnia Komisja Ustawodawcza przedmiotowy projekt rozpatrzyła. Podczas posiedzenia Komisji pracownicy Biura Analiz Sejmowych oraz Biura Legislacyjnego przedstawili szereg wątpliwości dotyczących zakresu działania Komisji, sformułowań w kontekście orzecznictwa, zakresu ram czasowych, ujednolicenia tytułu treści i uzasadnienia, czy drobnych uwag stylistycznych. W trakcie posiedzenia pan poseł Arkadiusz Myrcha zgłosił w imieniu wnioskodawców szereg poprawek wychodzących naprzeciw uwagom ekspertów z Biura Analiz Sejmowych oraz Biura Legislacyjnego. Wszystkie te poprawki zostały zdecydowaną większością głosów przyjęte przez Komisję Ustawodawczą. Przedstawiciel Biura Analiz Sejmowych ocenił, że projekt uchwały spełnia wymogi stawiane projektom powołującym Komisję Śledcze. Łącznie podczas posiedzenia Komisji przeprowadzono 10 głosowań. Przyjęto 11 poprawek, odrzucono 2 poprawki, poprawki 1, 2, 11, 3, 8 oraz 4, 9 głosowano łącznie. Posłowie pozytywnie zaopiniowali między innymi poprawkę zmieniającą zakres czasowy działań, które ma badać Komisja Śledcza. Zgodnie z tą poprawką obejmować on będzie okres od 12 listopada 2019 roku do 20 listopada 2023 roku. Poprawkę, zgodnie z którą wykreślono ocenę umów dotyczących pośrednictwa wizowego w zakresie działań Komisji Śledczej, czy też poprawkę, zgodnie z którą w zakresie działań Komisji Śledczej jest zbadanie i ocena działań związanych z przygotowaniem projektów ustaw, rozporządzeń, poprawek do projektów ustaw oraz innych zmian legislacyjnych w przedmiocie legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgłoszonych lub opracowanych przez członków Rady Ministrów, sekretarzy i podsekretarzy stanu w ministerstwach, podległych im funkcjonariuszy publicznych oraz urzędy. Dwie poprawki zgłoszone przez pana przewodniczącego posła Marka Asta dotyczące rozszerzenia zakresu czasowego, który ma badać Komisja Śledcza za okres od 16 listopada 2007 roku do dnia 20 listopada 2023 roku oraz dodania do zadań Komisji Śledczej zbadania mechanizmu rozpowszechniania w mediach nieprawdziwych informacji na temat legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium RP Komisja odrzuciła. W ocenie członków Komisji wyżej wymienione poprawki były bezzasadne. Były próbą odwrócenia uwagi od istoty, skali i zasięgu przedmiotu pracy Komisji Śledczej, a przede wszystkim próbą rozmycia i zrzucenia odpowiedzialności politycznej i karnej. Jednocześnie Komisja zgodnie z artykułem 43 ust. 3 regulaminu Sejmu przedstawia na żądanie wnioskodawcy następujące wnioski mniejszości. 1. W artykule uchwały w tytule uchwały w artykule pierwszym oraz w artykule drugim w części wspólnej wyrazy 12 listopada 2019 roku zastąpić wyrazami 16 listopada 2007 roku oraz w artykule drugim po punkcie pierwszym dodać punkt 1a w brzmieniu zbadanie mechanizmu rozpowszechniania w mediach nieprawdziwych informacji na temat legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze szczególnym uwzględnieniem działań, które mogłyby wpłynąć na wynik wyborów parlamentarnych, a także spowodować szkodę wizerunku Rzeczypospolitej Polskiej. Szanowna Pani Marszałek, Wysoka Izbo, reasumując, Komisja Ustawodawcza przyjęła projekt uchwały z decydowaną większością głosów. 11 głosów za, 3 przeciw, nikt się od głosu nie wstrzymał. Komisja Ustawodawcza rekomenduje Wysokiej Izbie przyjęcie projektu przedmiotowej uchwały. Uchwały powołującej tak ważną i potrzebną Komisję Śledczą do zbadania afery wizowej. Dziękuję za uwagę. Dziękuję panu posłowi. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję.