Rafał Weber: o działaniach na rzecz bezpieczeństwa drogowego

Przed blisko ośmioma laty postawiliśmy sobie ambitny cel. Polskie drogi muszą być znacznie bezpieczniejsze. Polska musi przestać szorować po dnie europejskich statystyk pod tym względem. Pani Marszałek, Wysoka Izbo, Panie Ministrze, Szanowni Państwo, omawianie punktu stan bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz działania realizowane w tym zakresie w 2022 roku rozpocząłem od cytatu z tegoż dokumentu, cytatu, którego autorem jest ówczesny minister infrastruktury Andrzej Adamczyk i jednocześnie wtedy szedł Krajowej Rady Bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W ogóle już na początku tej dyskusji trzeba powiedzieć, że za bezpieczeństwo w ruchu drogowym w roku 2022 odpowiedzialność w całości bierze rząd Prawa i Sprawiedliwości jako ten, który wówczas sprawował władzę. Wszystko, co tyczy tej sfery, powinno być z jednej strony naszym sukcesem, a z drugiej strony naszą porażką, jeżeli takowe wówczas występowały. Wysoka Izbo, cytat, którego wcześniej użyłem w sposób jasny i czytelny, obrazuje priorytet ówczesnego kierownictwa resortu infrastruktury. I nie jest tylko pustym sloganem czy chwytliwym hasłem. Poprawa bezpieczeństwa drogowego to sprawa arcyważna z punktu widzenia społecznego. Każda śmierć na drodze to niespodziwany dramat rodziny i bliskich. To nagła utrata kogoś, kogo się kocha. To przerwane życie, to przerwana przyszłość i stracone marzenia. To trauma do końca życia. Dlatego stanowcze dążenie do ograniczenia liczby zabitych i rannych na drogach było dla nas obowiązkiem priorytetowym. Chcąc poprawić bezpieczeństwo drogowe, wrzuciliśmy ogromne siły i środki. A pracy było co niemiara przecież przez dekady. Zatrważająca statystyka plasowała nas na szarym końcu państw europejskich. Naszą strategię poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym oparliśmy o trzy filary. Pierwszy – inwestycje, drugi – dobre prawo i trzeci – edukacja społeczna. Jeżeli chodzi o inwestycje, to w roku 2022 wydaliśmy ogromne środki finansowe. Budowaliśmy zarówno drogi szybkiego ruchu, wspieraliśmy też samorządy w poprawie infrastruktury lokalnej. Każdy, kto porusza się po polskich drogach, widzi zmianę ich jakości. Polska zaczyna być krajem dobrze skomunikowanym. Drogi autostradowe i ekspresowe są budowane w każdym regionie naszego kraju. W tej chwili nasza ojczyzna to ponad 5100 km dróg szybkiego ruchu. To one zgarniają dużą część transportu ciężkiego i tranzytowego. Ich budowa jest strategicznie ważna i dlatego w roku 2022 Rada Ministrów pod kierownictwem premiera Mateusza Morawieckiego przyjęła rządowy program budowy dróg krajowych 2030 z perspektywą do 2033, w ramach którego zapewniliśmy finanse 293 miliardy złotych na budowę kolejnych 3000 km dróg. Oczywiście w roku 2022 realizowane były inne stworzone przez nasz rząd programy. Program budowy 100 obwodnic stworzony w roku 2020, czy program bezpiecznej infrastruktury drogowej. Trzeba też wspomnieć, że również w roku 2022 Rada Ministrów przyjęła program wzmacniania sieci dróg krajowych, który polega na modernizacji, na przebudowie starodroża, czyli tych istniejących już dróg krajowych. Jeżeli chodzi o infrastrukturę lokalną, to rok 2022 był kolejnym, w którym wsparliśmy samorządy. Blisko 3 miliardy złotych na zadania gminne i powiatowe, a także ponad 2 miliardy złotych na obwodnicę wzdłuż dróg wojewódzkich w każdym regionie. Podkreślam, w każdym regionie każdy marszałek każdego województwa, który złożył wniosek poprawny od strony formalnej, uzyskał dofinansowanie na budowę inwestycji. Natomiast stworzony w roku 2019 Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg potwierdził, że samorządy mogą liczyć na ogromne środki. W końcu ponad 95% wszystkich dróg w Polsce to drogi samorządowe. Inwestycja w poprawę tej infrastruktury to inwestycja w poprawę bezpieczeństwa drogowego. Jeżeli chodzi o drugi punkt, o dobre prawo, to z tego punktu widzenia rok 2022 też był bardzo istotny. 1 stycznia tego roku weszły w życie nowe przepisy związane z nowymi stawkami mandatów, a także nowy taryfikator punktów karnych. Drodzy Państwo, to była odważna decyzja, ponieważ ta kwestia przez wiele lat nie była dotykana. Te stawki nie zmieniały się od 1997 roku i wymagało od nas, od rządu stanowczej reakcji. Taka reakcja nastąpiła. Oczywiście wyższe mandaty i większa ilość punktów karnych dotyczą tylko tych najgroźniejszych wykroczeń drogowych. Jazda z szaleńczą prędkością, kierowanie po alkoholu, czy wyprzedzanie na przejściu dla pieszych. Tak niebezpieczne postawy muszą być ostro zwalczane i likwidowane. Są przecież najbardziej brzemienne w skutkach. Tutaj żadna władza litości mieć nie powinna. I chcę w tym miejscu wspomnieć, że przepisy, które weszły 1 stycznia 2022 roku, stworzone przez nasz rząd, zostały przyjęte przez Wysoką Izbę, nie w całości, ale w zdecydowanej większości pozytywnie. Tutaj potrafiliśmy się wznieść ponad podziały polityczne i największe kluby wówczas Sejmu Poprzedniej Kadencji poparły te przepisy. No i trzecia kwestia, kwestia edukacji, zarówno tej systemowej, jak nauka w szkole, jak i tej akcyjnej, czyli kampanie społeczne, to również sprawa bardzo istotna. W roku 2022 rozpoczęliśmy proces zakończony w roku poprzednim. Proces polegający na poszerzeniu czy powiększeniu liczby godzin lekcji techniki o kolejne zajęcia związane z wychowaniem komunikacyjnym. Wychowanie komunikacyjne pojawiło się w szkole podstawowej w roku 2017, boć 2018. Uzgodnił to ówczesny minister infrastruktury Andrzej Adamczyk z ówczesną minister edukacji Anną Zalewską. Także już wtedy mieliśmy taką ważną podstawę nauki młodego pokolenia w sposób systemowy. A właśnie od tego roku szkolnego, roku szkolnego 2023-2024, po uzgodnieniach, które rozpoczęły się w roku 2022, lekcje wychowania komunikacyjnego są częstsze. I o to nam chodzi. Chodzi o to, aby dzieci, aby młodzież już na samym początku poznawała, zaznajmiała się ze wszystkim, co z bezpieczeństwem w ruchu drogowym jest najistotniejsze przecież młode pokolenie również, czy pieszo, czy rowerem, deskorolką, czy hulajnogą dociera również do szkoły, później wraca do domu. Ci ludzie również powinni oswajać się z tą wiedzą i powinni wiedzieć, jak postępować, powinni wiedzieć o swoich prawach i obowiązkach. Cieszę się bardzo, że udało nam się to wprowadzić i dziękuję tutaj zarówno ministrowi Andrzejowi Adamczykowi, jak i ministrowi Edukacji Narodowej Przemysławowi Czarnkowi za przychylność i uzgodnienia. To na pewno zaprocentuje w przyszłości. Warto też w tym miejscu wspomnieć o tysiącach różnych kampanii społecznych. Krajowa Rada Bezpieczeństwa Drogowego, Wojewódzkie Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, Główny Inspektor Transportu Drogowego, Wojewódzkie Inspektoraty Transportu Drogowego, Policja. To są te instytucje państwowe, które stale prowadzą różnego rodzaju kampanie społeczne związane z bezpieczeństwem w ruchu drogowym i w 2022 roku też tak było. Trzeba też podkreślić aktywną działalność różnych podmiotów i stowarzyszeń, czyli organizacji pozarządowych, które w tym zakresie robią wiele dobrego. Bardzo gorąco państwu za to dziękuję i proszę, abyście nie poprzestawali. Mam nadzieję, że wasza aktywna działalność na tej niwie będzie dostrzeżona i będziecie również uzyskiwać wsparcie to finansowe właśnie na różnego rodzaju kampanie promujące BRD. Wysoka Izbo, a teraz efekty tych działań. Otóż w roku 2022 mieliśmy do czynienia z najniższym w historii pomiarem, jeżeli chodzi o wypadki drogowe. Najniższą liczbą rannych oraz, co najważniejsze, najniższą liczbą zabitych. Wypadków było 21 322 mniej niż w roku 2021 o 6,5%. Rannych 24 743 mniej niż w 2021 o 6,3%. No i wreszcie zabitych 1896 mniej niż w 2021 o 15,5%. Ten mocno odczuwalny trend poprawy BRD w Polsce został doceniony. Polska została po raz pierwszy laureatem Nagrody Europejskiej Rady Bezpieczeństwa Transportu. W ten sposób zauważony został niemal 50% spadek liczby ofier śmiertelnych w naszym kraju w ciągu ostatnich 10 lat. Liczba ofier śmiertelnych wypadków drogowych w Polsce spadła dokładnie o 47%. W roku 2012 na polskich drogach zginęło 3 571 osób, natomiast w roku 2022 1896. Statystyka pokazująca skuteczność naszych działań nie napawa nas triumfalizmem. To nie jest tak, że jesteśmy w pełnej satysfakcji. Dopóki giną ludzie na drogach, jest co robić. Mam nadzieję, że obecne kierownictwo Ministerstwa Infrastruktury, ale też wszystkie instytucje, które odpowiadają za bezpieczeństwo w ruchu drogowym, a są skupione w innych resortach, również o tę sferę będą dbały z należytą starannością. Klub Parlamentarny Prawa i Sprawiedliwości będzie głosował za przyjęciem raportu za 2022 rok. Dziękuję bardzo. Dziękuję.