Michał Moskal pyta o przyszłość projektów Kolej Plus

I ostatnie pytanie w naszej dzisiejszej serii. Zadawać je będą panowie posłowie Michał Moskal oraz Mariusz Krystian. Pytać będą panowie w sprawie niepokojących zapowiedzi medialnych dotyczących ograniczenia przez rząd Donalda Tuska inwestycji w programie Kolej Plus oraz programu rozwoju infrastruktury kolejowej. Pytanie skierowane jest do ministra infrastruktury i w jego imieniu będzie odpowiadał obecny na sali pan minister Piotr Malepszak, podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury. Zatem proszę pana posła Michała Moskala. Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. 20 sierpnia 2023 roku podczas dożynek krajowych Polskiego Stronnictwa Ludowego Lider Trzeciej Drogi, marszałek Szymon Hołownia zadeklarował połączenie kolejowe do każdego powiatu to jest do zrobienia. Niespełna rok później, gdy politycy Trzeciej Drogi, a konkretnie PSL-u rządzą w Ministerstwie Infrastruktury okazuje się, że to jednak nie jest już dla was takie oczywiste. Czy realizacja tych przedsięwzięć również w ramach rozpoczętego przez rząd Prawa i Sprawiedliwości programu uzupełniania lokalnej i regionalnej infrastruktury kolejowej jest kolejną pustą obietnicą wyborczą, której nie zamierzacie spełniać. W ramach stworzonego przez rząd Prawa i Sprawiedliwości programu Kolej Plus pierwszy raz od dziesięcioleci Polska ma szansę na stworzenie nowych połączeń kolejowych. To zerwanie z niechlubną tradycją III Rzeczpospolitej zwijania kolei w Polsce. Łącznie skasowano od jej początku ponad 3700 km linii kolejowych. A rekordzistą w tej zbrodni na infrastrukturze w latach 2001-2004 był premier Leszek Miller wywodzący się z dzisiejszej Lewicy, za którego skasowano ponad 1500 km linii kolejowych. Dziś ponad 1200 km linii kolejowych ma zostać zbudowanych, zrewitalizowanych lub zmodernizowanych. Wszystkie te przedsięwzięcia były wskazane przez samorządy jako te o szczególnym znaczeniu regionalnym i każdorazowo wiązały się też z potężnym udziałem finansowym samorządów, co podkreśla ich wagę dla mieszkańców tych regionów. Minister Malepszak 8 lutego 2024 roku, wypowiadając się na temat programu Kolej Plus, stwierdził, że takie projekty jak budowa nowych linii kolejowych będą kasowane. Dlatego zwracam się z pytaniem, czy skasujecie projekty takie jak budowa nowych linii kolejowych, np. Szastarka Janów Lubelski, Kraków Niepołomice, Kraków Myślenice, Kraków Olkusz, Zegrze Przasnysz, Jastrzębie Zdrój Katowice czy Turek Konin. Czy oznacza to powrót do polityki pieniędzy nie ma i nie będzie również w stosunku do projektów związanych z modernizacją i rewitalizacją linii kolejowych? Czy w razie ich skasowania będzie Pan miał odwagę osobiście przyjechać do mieszkańców Małopolski, Lubelszczyzny, Mazowsza czy na Śląsk i powiedzieć im, że nie zasługują na te inwestycje? I mówiąc wprost, czy zamiast Kolei Plus Adamczyka zaoferujecie Polakom siekierema lepszaka? Dziękuję bardzo. Teraz właśnie prosimy wspomnianego przez Pana Posła, Pana Ministra Malepszaka o zabranie głosu. Panie Marszałku, Wysoka Izbo, nie będziemy kasować projektów, które często toczone są, prowadzone są przez wiele rządów. Kwestia infrastruktury i budowania tego, co w infrastrukturze budowania dróg, budowania kolei to jest sztafeta wielu decyzji. Kto inny podejmuje decyzję o studium wykonalności, kto inny o dokumentacji projektowej, a inny przecina wstęgi, jeśli chodzi o otwieranie nowych inwestycji. Chciałbym jasno zadeklarować, że nie będziemy kasować inwestycji, jednak chciałbym też bardzo wyraźnie zaznaczyć, że będziemy bazować na bardzo rzetelnych, mocnych analizach, żeby początkowe pomysły, które się pojawiają w przestrzeni i takie pomysły dotyczą projektów Kolej Plus czy programu przystankowego, ale również wielu innych projektów kolejowych dotyczących kwoty chociażby 80 mld zł w Krajowym Programie Kolejowym. Musimy przejrzeć pod kątem efektywności. I pierwszy przykład z brzegu dotyczący pewnych szczegółów, które mało kogo interesują, ale interesują mnie z racji kierowania sprawami kolejowymi i kierowania sprawami, które nie zawsze były poważnie traktowane, jeśli chodzi o efekty tego, co uzyskujemy w infrastrukturze kolejowej. To znaczy, chodzi o to, żeby inwestując duże pieniądze i realizując te pomysły, żeby uzyskiwać maksymalne efekty. Przykład z grudnia. Towarowa obwodnica Poznania, projekt za 1,4 mld zł. Musieliśmy ten projekt chwilowo wycofać, żeby go poprawić w szczegółach dotyczących ruchu kolejowego. Czyli zasadność inwestycji nie podlega dyskusji. Dyskusyjne jest to, co jest w szczegółach. Te problemy, które odkrywamy w dokumentacjach niepełnych, dokumentacjach wadliwych, dokumentacjach, które prowadziłyby do szkodliwych inwestycji. Tego nie chcemy realizować, bo widzimy na przestrzeni ostatnich 30 lat, że w kwestiach kolejowych bardzo często realizowaliśmy inwestycje, które okazywały się w jakiś sposób wadliwe. To znaczy nie przystawały do potrzeb, jakie finalnie są potrzebne dzisiaj dla rynku kolejowego, rosnących przewozów, szczególnie pasażerskich. Podkreślam rzetelność analiz studiów, bo te studia wykonalności w projekcie Kolej Plus realizowane, i tu trzeba też jasno podkreślić, 3-4 lata temu pokazywały w wielu projektach koszty, które dzisiaj nie przystają do rzeczywistości. Jeśli mamy jeden z takich projektów w Wielkopolsce, Koninturek, gdzie koszty wzrosły o 80%, to naturalnie powstaje pytanie, czy samorząd będzie miał środki, żeby pokryć wkład własny, a nie zmieniają się oczywiście inne wartości dotyczące liczby pasażerów, którzy mieliby z tego połączenia korzystać. Podkreślam raz jeszcze, Kolej Plus program będzie realizowany. Będziemy chcieli go rozszerzyć o kolejne linie kolejowe, które mamy już na liście. To są linie lokalne. To są takie połączenia jak Nysa-Brzeg, to są takie połączenia jak Kartuzy-Sierakowice. Nowe tematy, które się pojawiają, chociażby Korsze-Bartoszyce. Wszędzie tam, gdzie kolej albo ma bardzo słabe parametry i nie ma już ruchu pasażerskiego od wielu lat, bo te prędkości 20-30 km na godzinę nikogo nie interesują, żeby jeździć pociągiem, to muszą być parametry na poziomie 100-120 km na godzinę. I ten program inwestycyjny, który chcemy rozszerzać, będzie skierowany precyzyjnie pod względem zakresów. Dla linii lokalnych, linii regionalnych, podkreślam tutaj też pewne błędy, które wychwyciliśmy w ostatnich miesiącach, żeby dla linii szczególnie regionalnych, gdzie jest potrzeba dużej częstotliwości ruchu, gdzie jeżdżą krótkie pociągi, tak zwane szynobusy, nie budować infrastruktury przeskalowanej, żeby nie budować 200-metrowych peronów dla 20-metrowych pociągów, bo takich inwestycji przeskalowanych nie potrzebujemy. A nie ukrywam, że w kwestiach inwestycyjnych staramy się wzorować na najlepszych kolejach europejskich, znacznie bogatszych od naszej kolei, gdzie bardzo szanuje się publiczne pieniądze. Ja chciałbym też, żeby w obszarze kolejowym pieniądz publiczny był szanowany i żeby inwestycje były dopasowane do potrzeb i charakteru danej linii. Podkreślam raz jeszcze, linie regionalne, linie magistralne, inne linie, które będziemy realizować w ramach różnych programów kolejowych, pójdą do realizacji z pewnymi korektami, tak jak powiedziałem, ale głównie te korekty dotyczą zakresów rzeczowych, żeby uzyskiwać jak największą funkcjonalność tych nowych rozwiązań do rosnącego ruchu. Mamy chociażby taki świeży temat słynnej modernizacji z Warszawy do Poznania, która ani nie poprawia przepustowości, ani nie pojedziemy znacząco krócej, a wydajemy łącznie 2,5 mld zł. Po pierwotnych 3 latach planowanej inwestycji mamy już kolejne 4 lata opóźnienia. To jeszcze jeden aspekt całego inwestowania, ale podkreślam raz jeszcze, nawet jeśli projekty się opóźniają, nawet jeśli coś realizowane jest z poślizgiem, to dla mnie bardzo istotne, dla Ministerstwa Infrastruktury, żebyśmy realizowali projekty, które są dopracowane w szczegółach od strony kolejowej, żeby to były projekty rozwojowe, tam gdzie jest bardzo duży ruch pociągów, 100, 120, 150 pociągów dobowo, 10 i 20 tysięcy pasażerów, a te projekty, gdzie mamy mały ruch na lokalnych, regionalnych liniach, żeby to były projekty wzorowane na tym, jak działają koleje czeskie, jak działają koleje w Europie Zachodniej, czyli dopasowanie do potrzeb, bez przeskalowania, bez tych elementów, które niepotrzebnie pompują koszty. Dziękuję. Dziękuję bardzo Panu Ministrowi. Zanim przystąpimy do drugiego pytania, przywitajmy serdecznie dzieci i młodzież ze Szkoły Podstawowej w Kowarach, którzy przybyli na zaproszenie Pani Poseł Zofii Czernow. I teraz pytanie zadaje Pan Poseł Mariusz Krystian. Panie Marszałku, pozwoli Pan, że to pytanie zadaw wspólnie z Panem Ministrem Andrzejem Adamczykiem. Panie Ministrze, w kwestii szczegółowej bardzo proszę o informacje na temat stanu przygotowań bądź realizacji takich inwestycji kolejowych, jak łącznica Olkurz-Jawożno, trasa Kraków-Niepołomice, Kraków-Myślenice oraz rewitalizacja linii kolejowej 103. Bo z tym pilnowaniem pieniędzy i z tym racjonalizatorstwem, to jest tak jak właśnie w przypadku likwidacji linii kolejowej 103, która została zlikwidowana, a wcześniej rozregulowano na niej połączenia kolejowe tak i połączenia pasażerskie, że nikt z tych połączeń nie korzystał. W związku z tym bardzo proszę, żeby również te tematy były przedmiotem posiedzenia Komisji Infrastruktury i ta informacja w sposób szczegółowy na temat tych inwestycji była przedstawiona. Dziękuję. I Pan Minister jeszcze. Bardzo dziękuję Panie Marszałku, Panie Ministrze, Panie Panowie Posłowie. Jedna rzecz. To bardzo ważny wątek, który Pan poruszył w swojej pierwszej części odpowiedzi Panie Ministrze. I tutaj zwracam się z apelem, abyśmy mogli kontynuować na specjalnym posiedzeniu Komisji Infrastruktury tą debatę. Tutaj bardzo mało czasu. Dajmy sobie tą możliwość pogłębionej dyskusji i debaty na temat realizacji inwestycji, takich właśnie programów jak Kolej Plus czy Krajowy Program Kolejowy na poszerzonym posiedzeniu Komisji Infrastruktury. To jedno i dwa. Jeden sygnał. Byłem niedawno z kolegami parlamentarzystami, posłami, senatorami w Małaszewiczach. Sytuacja za wschodnią granicą nie będzie wieczna. My musimy przygotować się na czas, kiedy zmienią się relacje geopolityczne i to my musimy być konkurencyjni wobec transportu z Miedwabnego Szlaku, z Chin przez państwa wschodu, a nie dajmy tej szansy Węgrom, nie dajmy tej szansy południu Europy, bo o to idzie walka. I tutaj apel i pytanie, czy realizujemy Małaszewicze tak, jak mieliśmy to pierwotnie zaplanowane. Dziękuję. Dziękuję bardzo. Prosimy pana ministra. Panie pośle, panie ministrze, dziękuję za te pytania. Jeśli chodzi o projekty Kolej Plus wymienione przez pana posła, świeży temat, podpisana umowa na dokumentację projektową dla projektu Kraków-Myślenice. Bardzo perspektywiczny projekt w obszarze aglomeracji krakowskiej, z dużą szansą na bardzo duże przewozy. Także tutaj nie ma wątpliwości, że ten projekt należy realizować. Idziemy w tym kierunku. To jest taki przykład projektu, gdzie w ogóle projekty w obszarach aglomeracji, gdzie mamy szansę na największe potoki pasażerów. To są takie projekty najbardziej warte szybkiej realizacji, bo tam po prostu Kolej w obszarach aglomeracyjnych realizuje te największe potrzeby. Bo Kolej jakoś środek masowego transportu przeznaczony do transportu dużej liczby pasażerów i towarów, tam może być najlepiej wykorzystana. Kraków-Myślenice idzie dalej. Dokumentacja 23 miliony. Kraków-Niepołomice idzie dalej. Dokumentacja za prawie 5 milionów złotych. Dokumentacja na obwodnicę na ominięcie w relacji do Olkusza, żeby przyspieszyć realizację połączenia Kraków-Olkusz również realizowana. Przyjrzymy się tematowi linii 103, bo to jest temat, który nie jest w programie Kolej Plus, ale biorąc pod uwagę, że jest on w obszarze małopolsko-śląskim, czyli w obszarze o bardzo silnej demografii. To tego typu projekty wymagają od razu działań, żeby zbadać tę kwestię i wykonać studium wykonalności z myślą o przyszłej realizacji. Bo tak jak powiedziałem, te projekty w obszarach, gdzie mamy największą siatkę i linii kolejowych, ale też najlepszą demografię, najwięcej mieszkańców Polaków tam mieszka, to te projekty trzeba patrzeć pod kątem realizacji w pierwszej kolejności. Jeśli chodzi o pytanie pana ministra Adamczyka dotyczące Małaszewicz i sprawa Kargo Toru, jak wiemy, ta sprawa toczy się od kwietnia ubiegłego roku na styku PKP Kargo, PKP PLK, żebyśmy mogli inwestować i chcemy iść w realizację tej inwestycji, bo mamy świadomość, że faktycznie mamy nadzieję, że szybko wyjaśni się sytuacja za naszą wschodnią granicą i będzie można znacząco zwiększyć te przewozy na jedwabnym szlaku, które nam spadły. Chcemy to realizować. Jest w PKP PLK obecnie przez nowy zarząd analizowana sprawa kwoty zakupu kargotoru od PKP Kargo. Jest pewna rozbieżność co do kwoty. Jest inna wycena. Wycena jest przedstawiona na określoną kwotę i PKP Kargo właściwie chce kwoty większej. Musimy to w najbliższych tygodniach wyjaśnić i podkreślam, że będziemy tę inwestycję realizować. Dziękuję. Bardzo dziękuję. Pytanie dokończy rozpatrywanie tego punktu porządku dziennego. Dziękuję.