Marcin Skonieczka pyta o opóźnienia budowy elektrowni jądrowej

Pan poseł Marcin Skonieczka z klubu parlamentarnego Polska 2053 Droga chciałby zadać pytanie w sprawie opóźnienia budowy elektrowni atomowej. Pytanie to jest skierowane do ministra przemysłu. Odpowie minister przemysłu pani Marzena Czarnecka. Bardzo proszę. Kontynuujemy temat energetyki. Panie marszałku, pani minister, wysoka izbo. Obecna wersja programu Polskiej Energii Jądrowej, który jest z 2020 roku i zakłada, że budowa elektrowni jądrowych będzie w Polsce wykonana i ta łączna moc tych elektrowni będzie do 9 gigawatów. Inwestorem ma być spółka Polskie Elektrownie Jądrowe, w której 100% udziałów posiada skarb państwa. To pytanie, które chcę zadać dotyczy wypowiedzi pani minister Marzeny Czarneckiej, która podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego powiedziała tutaj cytat Duża elektrownia atomowa ruszy najpewniej około 2040 roku. To data realna. Dotychczas podawany rok 2033 jest niemożliwy do utrzymania. I ta wypowiedź była szeroko komentowana w mediach. Zbudziła duże zainteresowanie Polek i Polaków. Jest to uzasadnione, ponieważ budowa tych elektrowni atomowych jest jedną z największych planowanych inwestycji w Polsce w XXI wieku. Więc każda wypowiedź przedstawicielki rządu wzbudza spore zainteresowanie. W związku z tym w imieniu Klubu Parlamentarnego Polska 2053 Droga zwracam się do pani minister przemysłu z następującymi pytaniami. Na jakiej podstawie została określona ta data cytowana wypowiedzi budowy pierwszej atomowej elektrowni w Polsce na 2040 rok? Na jakiej podstawie określono termin przesunięcia z 2033 roku na 2040 rok? I czym są spowodowane te ewentualne opóźnienia? Dziękuję bardzo. Dziękuję serdecznie. Nie odpowie pani minister Marzena Czarnecka, ale w jej imieniu podsekretarz staną pan minister Maciej Bando. Bardzo proszę. W międzyczasie przywitam koło eberytów i rencistów przy areście ścileczczym w Lublinie. Witam was serdecznie. Przyjechaliście na zaproszenie pana posła Jacka Czerniaka. Tu bardziej was witam. Bardzo proszę panie ministrze. Panie marszałku, panie i panowie posłowie. Myślę, że temat budowy elektrowni jądrowej jest na tyle interesujący, że wręcz można powiedzieć, że jest to polska racja stanu. Tak jak kwestie obronności, tak i kwestie energetyczne wpływają na życie nas wszystkich, mieszkańców tego kraju, ale też i naszych sąsiadów, tych bliższych i dalszych. Należałoby oporządkować kilka wiadomości i kilka dat, które pojawiają się w mediach, które pojawiają się w przestrzeni publicznej, a których główną przyczyną i budującego się w zamian, w tym napięcia, jest brak wystarczającej komunikacji, począwszy od 2020 roku, kiedy ten program zaczął nabierać rumieńców. Wtedy też zupełnie zapomniano o zaktualizowaniu polityki energetycznej i dołożeniu nowych dat i nowych harmonogramów do projektu. De facto prace nad budową pierwszej polskiej elektrowni jądrowej rozpoczęły się jesienią 2023 roku. Więc trudno oczekiwać, żebyśmy dzisiaj mogli mówić o opóźnieniu, które ma miejsce teraz. To opóźnienie miało miejsce już pięć lat temu, bo jak mówię, fakt wydania decyzji zasadniczej dopiero stanowi otwarcie tego, abyśmy mogli mówić o rozpoczęciu procesu budowlanego. Decyzja lokalizacyjna zapadła we wrześniu 2023 roku. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach również we wrześniu 2023 roku, a zwracam uwagę, jak są to kluczowe decyzje w każdym procesie inwestycyjnym. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją ostateczną, aczkolwiek posiada rygor natychmiastowego wykonania. Ta decyzja została oprotestowana. Spodziewamy się na przełomie 2024 i 2025 roku ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. I wreszcie ostatnia z podstawowych decyzji to jest październik 2023. Decyzja o ustaleniu lokalizacji. Więc nie można mówić o opóźnieniu, które teraz następuje. Możemy mówić o opóźnieniu, które nastąpiło w momencie startu. Abyśmy uświadomili sobie, jaki jest aktualnie stan prac, warto przytoczyć znowu kilka dat, których większość będzie opiewała na rok 2023. I tak, we wrześniu 2023 roku rozpoczęły się rozmowy z Komisją Europejską dotyczące prenotyfikacji mechanizmów wsparcia dla budowy tej elektrowni. Również we wrześniu została zawarta pierwsza umowa na usługi inżynieryjne z konsorcjum Westinghouse-Bechtel, czyli z podmiotami wybranymi przez poprzedni rząd do budowy elektrowni jądrowej. Wreszcie w grudniu 2023 roku dopiero rozpoczęły się pierwsze prace w terenie, prace przygotowawcze, ogrodzenie terenu, wstępna wycinka drzew. Aktualnie, czyli mówiąc krótko od początku tego roku, trwają prace po pierwsze nad sprawdzeniem adekwatności struktury spółki Polskiej Elektrownie Jądrowe do realizowanych celów. Mieliśmy przypadki gwałtownego wzrostu zatrudnienia w 2023 roku w spółce nie do końca uzasadnione i znajdujące swoje poparcie w potrzebach. Wreszcie przygotowujemy aktualizację tzw. harmonogramu skonsolidowanego oraz przygotowujemy projekty ustaw, które umożliwią finansowanie tej inwestycji, jak i etapowanie w procesie uzyskiwania pozwoleń w ramach prawa budowlanego. Kluczem do realizacji tej inwestycji, szanowni państwo, jest zakończenie tzw. inwestycji towarzyszących. Aby można było mówić o ogromnym placu budowy, należy wybudować najpierw drogi, linie kolejowe oraz specjalny pirs na morzu, który umożliwi dostarczanie wielkogabarytowych i wielkomasowych elementów na tą budowę. W związku z tym w aktualnie obowiązującym harmonogramie kluczową dla nas datą jest data 2028. Jest to data wylania tzw. pierwszego betonu jądrowego, czyli data, która umożliwi rozpoczęcie montażu czy budowy reaktora w danej lokalizacji. Ale żeby ten 2028 rok się ziścił, tak jak powiedziałem, na samym początku trzeba wybudować drogi, trzeba wybudować linie kolejowe i jest to program, który szacujemy na blisko 5 mld zł. Same inwestycje towarzyszące. Warto też wspomnieć o tym, że koordynacją inwestycji strategicznych, tych związanych z infrastrukturą towarzyszącą, zajmuje się pełnomocnik rządu do spraw strategicznej infrastruktury energetycznej, który również sprawuje, władz jest właścicielem 100% akcji, reprezentuje Skarb Państwa 100% akcji w tejże spółce oraz program wsparcia dla samorządów. Dziękuję serdecznie. Program wsparcia dla samorządów. Na dzień dzisiejszy, aby uzyskać tę pierwszą datę, 2028 rok, mamy pełne deklaracje ze strony wykonawcy, że potrzebuje 7 lat na zakończenie procesu budowy od tej daty pierwszego reaktora, czyli 1935 rok. Następnie kolejne reaktory, procesy budowania będą kończone w odstępach jednorocznych. Dziękuję bardzo. Dziękuję. Bardzo proszę, panie pośle. Panie marszałku, panie ministrze, wysoka Izbo, dziękuję za szczegółowe informacje i wyjaśnienie tej kwestii terminów. Mówił pan o harmonogramie. Pytanie, czy są już oszacowane łączne koszty tego programu, czy też łączne koszty budowy pierwszej elektrowni. Gdyby pan mógł jeszcze te informacje przekazać, byłbym nie czytać. Dziękuję bardzo. Bardzo proszę, panie ministrze. Panie marszałku, panie pośle, panie i panowie. W programie rządowym przyjęto założenia, że inwestycja będzie finansowana według struktury 30% kapitału własnego i 70% kapitału dłużnego. Przy czym jednocześnie określono górną granicę udziału kapitału własnego do poziomu 60 mld zł. Więc już w tym momencie widzimy, o jakiej skali inwestycji mówimy. 70% długu będzie zaciągane w ramach rynku międzynarodowego i krajowego, ponieważ mówimy o ogromnych pieniądzach. Mówimy też o budowie konsorcjum z wielu banków, ale mamy nadzieję, deklaracje wręcz ze strony amerykańskiej, że jednym z kluczowych donatorów, czy dostarczycieli kapitału będzie amerykański bank wspierający rozwój i eksport przemysłu, tak zwany Exim Bank, który jest agencją rządową i który promuje inwestycje amerykańskie za granicą. W tej chwili będziemy kończyli, jak powiedziałem, harmonogram zintegrowany i po domknięciu procesu ostatecznego projektowania, czyli dopasowania tej instalacji do danego miejsca, rozpoczniemy negocjacje kontraktu wykonawczego. W związku z tym cena tego kontraktu wykonawczego będzie znana i będzie mogła być upubliczniona dopiero w przyszłym roku, ale szacujemy, że koszty budowy tej inwestycji to będą około 115 miliardów złotych, jeżeli mówimy o koszcie technicznym, czyli technologia i prace budowlane, około 35 miliardów koszty działalności spółki, koszty inwestycji towarzyszących i niezbędna rezerwa. Na dzień dzisiejszy, do czasu zamknięcia finansowania, nie jesteśmy w stanie powiedzieć, ile będzie dokładnie wynosił koszt finansowy tej inwestycji, dopiero po zakończeniu negocjacji z bankami, a jak wiadomo również koszt finansowania, czy koszt długu bezpośrednio zależy od okresu czasu, na jaki ten dług jest udzielany, więc ten proces trwa. Jak tylko będziemy mieli zakończony, podzielę się z Państwem tą informacją. Dziękuję bardzo. Dziękuję. Dziękuję.