Krzysztof Ciecióra pyta o stanowisko rządu ws. umowy Mercosur

Przechodzimy do pytania nr 9 i pytanie zada pan poseł Krzysztof Cieciura, Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość w sprawie stanowiska polskiego rządu dotyczącego umowy o wolnym handlu z krajami Merkosur. Odpowiedzi udzieli minister rolnictwa, sekretarz tarnym w Ministerstwie Rolnictwa i Wsi, pan minister Stefan Krajewski. Bardzo proszę, panie pośle. Dziękuję, panie marszałek. Wysoka Izbo, panie ministrze. Faktycznie temat umowy z Merkosurem jest obecnie bardzo ważny dla polskiego rolnictwa. Urszula von der Leyen powiedziała wprost, że chce doprowadzić do podpisania tej umowy i zakończenia tych negocjacji, pomimo tego, że wszystkie środowiska rolnicze w Europie protestują przeciwko tym rozwiązaniom. Jest to ogromne wyzwanie, ogromny problem, ogromne zagrożenie dla naszego rolnictwa. Natomiast chcielibyśmy się dowiedzieć, jakie jest oficjalne stanowisko polskiego rządu w tej sprawie. To jest bardzo ważne, żebyśmy wiedzieli, o czym mówimy, o czym rozmawiamy. Wczoraj na Komisji Rolnictwa nawet jest tutaj pan minister Michał Kołodziejczak powiedział, że premier Tusk stwierdził w rozmowie z prezydentem Macronem, że mamy takie same stanowisko jak Francja. Super, ale to jakie jest to stanowisko? Dlaczego nie możecie wyartykułować, jakie jest to stanowisko? Tylko musimy się domyślać, musimy czytać, co o tym mówi Macron, a nie mówicie wy, jako polski rząd, jakie jest oficjalne stanowisko w tej sprawie. Chciałbym się też dowiedzieć, czy te wolumeny, które zostały wynegocjowane w 2019 roku, dalej obowiązują. Ponieważ nie mamy oficjalnych informacji, nie mamy oficjalnych komunikatów na ten temat, nie ma żadnych protokołów, notatek. Wiemy z 2019 roku, że mowa tutaj o 100 tysiącach ton rocznie wołowiny, 180 tysięcy ton rocznie drobiu, cukier 180 tysięcy ton, etanol 450 tysięcy ton. Czy coś się zmieniło? Czy tutaj doszło do jakichś zmian w tym zakresie? No i chciałbym przede wszystkim, żebyście państwo powiedzieli o tym, jakie jest wasze stanowisko. W 2019 roku polski rząd pod przewodnictwem premiera Mateusza Morawieckiego oficjalnie wprost mówił, że jest przeciwko tym rozwiązaniom. To my stworzyliśmy wspólne stanowisko Grupy Wyszehradzkiej w tej sprawie, które były przeciwko tym rozwiązaniom. To my podpisaliśmy, my byliśmy inicjatorami listu oficjalnego do Komisji Europejskiej w tej sprawie, pod którym podpisali się Francuzi, Irlandczycy czy Austriacy. Byliśmy jednoznacznie przeciwko tej umowie. Jeszcze jedno zdanie, pani marszałek. Od 2019 roku przecież wszystko się zmieniło. Jesteśmy po COVID-zie, jesteśmy po inwazji Rosji na Ukrainę. Mówi się otwarcie o tym, że Ukraina ma wejść do Unii Europejskiej, czyli zasadniczo doszło kolejne problemy, kolejne wyzwania dla europejskiego rolnictwa. A my chcemy wprowadzić, czy Urszula von der Leyen, czy Europejska Partia Ludowa, do której wy należycie, chce wprowadzić bardzo niebezpieczny dokument, który może, jak to mówią rolnicy, zniszczyć rolnictwo nie tylko w Polsce, ale właśnie w całej Europie. Proszę o informację, kiedy dostaniemy oficjalne stanowisko w tej sprawie i jakie to stanowisko będzie. Dziękuję bardzo. Dziękuję, panie pośle. Myślę, że dzisiejszy dzień jest pod znakiem rozmowy o umowie handlowej Merkosur. Już wcześniej pan minister Jaros odpowiadał na to pytanie. W tej chwili na pytania odpowie sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, pan minister Stefar Krajewski. Myślę, że wszyscy będziemy mieć dokładną informację dotyczącą. Ale zanim, panie ministrze, oddam panu głos, to chciałabym bardzo serdecznie pozdrowić młodzież, która jest na naszej galerii. Jest to młodzież z II Liceum Ogólnokształcącego im. Króla Jana Sobieskiego z Grudziądza oraz Szkoły Podstawowej. Poprawcie mnie, jeżeli się pomylę, ale wydrznie, tak? Bardzo pozdrawiam serdecznie. Cieszę się, że jesteście z nami. Państwo przyjechali na zaproszenie pana posła Mariosza Kałusznego. Bardzo się cieszę i również chciałam pozdrowić wycieczkę, nie wiem, czy już jesteście, Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Baranowie. Jesteście państwo już? No, poczekamy, bo znaczy się, że jeszcze wycieczka nie doszła. Bardzo dziękuję i bardzo proszę o odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, pana ministra Stefana Krajewskiego. Szanowna pani marszałek, wysoka Izbo. Pytania od posłów Prawa i Sprawiedliwości się pojawiają. Tylko dziwię się, że to pytają ci, którzy odpowiadali za te kwestie w tamtych latach pośrednio, bądź bezpośrednio. Różnie to się działo, bo pragnę przypomnieć, że negocjacje Komisji Europejskiej z krajami Mercosur, części tej handlowej umowy, zostały zakończone porozumieniem politycznym w 2019 roku. Obecnie trwające rozmowy dotyczą tylko zrównoważonego rozwoju, ochrony klimatu i przeciwdziałania wylesianiu oraz niektórych innych zagadnień z obszarów pozarolnych. To tutaj zapytam, kto w 2019 roku decydował o tym i brał odpowiedzialność. Tym najbardziej odpowiedzialność polityczną. Bo dzisiaj słyszymy przez posłów Prawa i Sprawiedliwości, przez wszystkie przypadki odmieniane Mercosur, ale to się dzieje w ostatnich dniach. Można poszukać w internecie i tych wystąpień nie ma oficjalnych, ani premiera, ani ministra rolnictwa, który oczywiście, że nie ma i to proszę udowodnić, jeśli jakiekolwiek stanowiska były, bo ich nie było. Poprzedni rząd nie zrobił nic, żeby tą umowę zablokować. Ewentualne zakończenie tych rozmów będzie dopiero stanowiło podstawę do przekazania przez Komisję Europejską wniosku do państw członkowskich o zatwierdzenie całości umowy Unia Europejska-Mercosur. Stanowisko rządu Rzeczypospolitej Polskiej zostanie wypracowane dopiero wobec tak przekazanego wniosku i projektu całościowej umowy. Za jego przygotowanie będzie odpowiadać wiodące w sprawach polityki handlowej Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ma poważne zastrzeżenia w odniesieniu do osiągniętych w 2019 roku rezultatów negocjacji w zakresie postanowień projektowanej umowy dotyczących handlu towarami rolnymi. 8 listopada 2024 roku umieściliśmy również te zastrzeżenia na naszej stronie internetowej. Zgłaszane na forum Unii Europejskiej postolaty Polski dotyczące rolnego obszaru negocjacji z Mercosur zostały uwzględnione jedynie częściowo m.in. to, że dla wrażliwych towarów rolnych liberalizacja cel ma być ograniczona do poziomu ustanowionych kontynentów taryfowych, obniżonej lub zerowej stawce celnej. Po przekroczeniu tych kontynentów będą obowiązywały stawki takie jak obecnie. Niektóre wielkości kontynentów taryfowych zostały jednak zwiększone przez Komisję Europejską na końcowym etapie negocjacji części handlowej umowy w 2019 roku bez konsultacji z państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Dlatego też przyjęcie umowy w obecnym projektowanym kształcie może stworzyć zagrożenie wypierania polskich produktów rolnych z rynków innych krajów Unii Europejskiej poprzez produkty importowane z krajów Mercosur. Zagrożenie to może dotyczyć w szczególności mięsa drobiowego, gdzie Komisja Europejska na ostatnim etapie negocjacji zgodziła się do podwojenia kontynentów taryfowych do łącznej wysokości 180 tys. ton po zakończeniu dziesięcioletniego okresu przejściowego i zniesienia ceł w ramach tych kontynentów. Projekt umowy zawiera co prawda zapisy dotyczące środków ochronnych umożliwiające stronom w pierwszych latach funkcjonowania umowy czasowe, wycofanie preferencji w dostępie do ich rynku w przypadku nadmiernego importu powodującego szkody dla unijnych producentów. Nie są one jednak dostosowane do specyficznych uwarunkowań sektora rolnego. Uruchomienie tego mechanizmu na poziomie Unii Europejskiej może być w praktyce bardzo trudne. Komisja Europejska potwierdza, że wszystkie importowane towary również z krajów Mercosur muszą spełniać wymogi Unii Europejskiej w zakresie bezpieczeństwa żywności, wymogi weterynaryjne i fitosanitarne. Proponowane preferencje taryfowe w dostępie do rynku Unii Europejskiej nie są jednak uwarunkowane przestrzeganiem przez produkty z krajów Mercosur standardów Unii Europejskiej w zakresie zrównoważonego rozwoju, co było i jest ważnym postulatem Polski zgłaszanym na forum Unii Europejskiej. Nie tylko wobec krajów Mercosur, ale innych krajów trzecich. Jedynie w przypadku JAJ Komisja uwarunkowała możliwość korzystania przez import z krajów Mercosur zerowej stawki celnej, która ma zacząć obowiązywać po czteroletnim okresie przejściowym od przestrzegania standardów w zakresie dobrostanu zwierząt. Obecne negocjacje dotyczące zrównoważonego rozwoju prawdopodobnie nie rozwiążą problemu wyrównania standardów, kontroli i ewentualnych konsekwencji braku przestrzegania postanowień w tym zakresie. Projekt umowy Unia Europejska Mercosur ma obecnie charakter umowy stowarzyszeniowej. Oprócz części handlowej zawiera szereg innych postanowień w tym kształcie. Musi być on zatwierdzony przez Radę Unii Europejskiej jednogłośnie oraz przez Parlament Europejski. Ostateczne zatwierdzenie umowy będzie wymagać również ratyfikacji przez Parlament Europejski i wszystkie państwa członkowskie. Przed ostatecznym zatwierdzeniem umowy jej część handlowa może wejść w życie na zasadzie tymczasowej do czasu jej ratyfikacji. W obecnym kształcie umowa z Mercosur ma więc małe szanse na zatwierdzenie. Przeciwko będzie prawdopodobnie Francja i kilka innych państw członkowskich, w tym Polska. Aby uniknąć wymogu jednomyślności Komisja Europejska może próbować wydzielić część handlowo jako odrębną umowę. Wówczas umowa taka będzie zatwierdzana przez Radę Unii Europejskiej w większości okwalifikowaniu. Dziękuję. Dziękuję panie ministrze. Zanim udzielę głosu pani poseł do zadania do pytania dodatkowego, to myślę, że pan poseł Tumanowicz utrzyma odpowiedź na pytanie dotyczącą większości. Warto niekiedy czekać dłużej niż poza swoje pytanie. Ale pozwólcie państwo, że jeszcze przywitam młodzież, która jest na galerii. To młodzież ze szkoły podstawowej im. Jana Pawła II w Baranowie. Bardzo serdecznie was wszystkich pozdrawiam. Przyjechaliście na zaproszenie pana ministra Adama Szłapki. Widzę, że pan minister jest z wami, więc myślę, że bardzo dokładnie poznacie wszystkie czeluście Sejmu. I bardzo się cieszę, że jesteście z nami. Życzę samych dobrych wrażeń z dzisiejszego dnia. A pytanie dodatkowe w serii pytań bieżących zada pani poseł Gębicka. Pani poseł Anna Gębicka, Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość. Bardzo proszę pani poseł. Dziękuję pani marszałek. Wysoka Izbo, mój ulubiony panie ministrze. Kilka faktów, bo widzę, że pan minister jest z nimi na bakier. Albo pan jest niekompetentny, albo po prostu celowo kłamie. Ale najpewniej jedno i drugie. Po pierwsze, rząd PiS konsekwentnie sprzeciwiał się umowie z Mercosurem. To można sprawdzić w konkluzjach Rady Europejskiej. Mało tego, w 2019 roku Mateusz Morawiecki zbudował koalicję z Francją, Belgią i Irlandią, które wyrażały sprzeciw wobec tej umowy. Jest też wspólny list. Rząd Donalda Tuska nie przedstawił żadnego oficjalnego stanowiska rządu. Jako PO i PSL poparliście na szefową komisji Urszulę von der Leyen, która wprost mówiła, że w tej kadencji jej priorytetem jest doprowadzenie do zawarcia umowy z Mercosurem. Mało tego, wy w swoim programie obiecaliście, że doprowadzicie do wypowiedzenia umowy. No to co najpierw ją zawrzecie, a później wypowiecie. I teraz pytanie, jakie jest oficjalne stanowisko rządu i kiedy my je w końcu poznamy? Co zrobicie, żeby zablokować pominięcie krajów państw członkowskich przy ratyfikacji, tak jak to planuje komisja? Czy ministerstwo lub kaperem zgłaszały temat Mercosur na posiedzenie Rady Europejskiej lub na AgriFish? Ile spotkań i z kim odbył minister Siekierski i Donald Tusk, żeby zablokować tę umowę? I czy ministerstwo rolnictwa zgłaszało ten temat na Radę Ministrów i był tam dyskutowany? Dziękuję. Dziękuję pani poseł. Odpowiedzi udzieli ulubiony minister pani poseł Gębicki i pan minister Stefan Krajewski. Dziękuję bardzo. Szanowna pani marszałek, wysoka izbo. Ja nie zamierzam udowadniać ani niekompetencje, ani kłamstwa, ani poseł Gębicki, bo chyba dwa tygodnie nie byłaby ministrem konstytucyjnym, gdyby jej czegoś brakowało. Więc jej niczego nie brakowało w tym zakresie i dwa tygodnie ministrem była. Niestety pan poseł Ciciura też o klasie pana nie będę tu dyskutował, bo nie ma takiego poziomu dyskusji, gdyby można było o tym rozmawiać. Do katakumb trzeba by było zejść, więc tutaj będziemy rozmawiać o tych stanowiskach polskiego rządu, o których tak dużo było mówione. W odpowiednim czasie będzie przedstawione stanowisko rządu. Dzisiaj ono jest dyskutowane. Jest to kwestia z jednej strony Ministerstwa Rozwoju i Technologii, które powołuje się na pozostałe obszary, obszary handlowe. My jako Ministerstwo Rolnictwa skupiamy się na rolnictwie, dlatego też chcemy zablokowania tej niekorzystnej umowy dla Polski, bo stoimy eksportem. Wartość eksportu produktów rolnych w 2023 roku to jest ponad 236 mld zł. To są kwoty, które mogą mieć oczywiście jeszcze większy wpływ na polską gospodarkę, na polski eksport w przyszłości pod warunkiem, że będą te umowy zawierane w sposób właściwych. Nie gocimy się na napływ z krajów trzecich, tak jak to się stało za poprzedniego rządu, kiedy wpłynęły w sposób niekontrolowany produkty z Ukrainy. No niczym to się nie różni, czy to z obszaru Mercosur te produkty napływają, czy z obszaru Ukrainy, czy z innych krajów trzecich, które psuły niestety polski rynek i sytuację polskich rolników. Wy wiecie, jak się upominać o rolników, jak jesteście w opozycji, tylko, że nie zrobiliście nic wtedy, kiedy trzeba było zablokować, bo te polityczne decyzje zapadały w 2019 roku, o czym mówiłem wcześniej. I dzisiaj będziecie wylewać te krokodyle z łzy, mówiąc o tym, co trzeba zrobić, tylko, że w tej kwestii nic nie zrobiliście. I pan premier Morawiecki, ale też pan minister rolnictwa, jeden czy kolejni, którzy zasiadali później, milczeli o tym. I niestety dzisiaj nie zakłamiecie tej rzeczywistości, nie zmienicie tego, że nie zrobiliście nic w tej kwestii, a dzisiaj próbujecie rzucać winę i odpowiedzialność. W momencie, kiedy te chociażby kontyngenty, wielkości kontyngentów, o których mówił pan poseł Cieciura, były zatwierdzone i ustalone w 2019 roku. Więc czemu by się miały od 2019 roku zmienić, jak po tym czasie dyskusji na temat wielkości kontyngentów nie było. Więc to możecie oczywiście przekłamywać rzeczywistość, ale rzeczywistość jest zgoła inna. Dziękuję bardzo. Dziękuję panie ministrze.