Urszula Nowogórska alarmuje o stanie infrastruktury przeciwpowodziowej

Pani poseł Urszula Nowogórska z klubu PSL Trzecia Droga zada pytanie w sprawie poziomu odbudowy infrastruktury hydrotechnicznej i przeciwpowodziowej w Polsce. To pytanie jest skierowane do ministra infrastruktury. Odpowie podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury, pan minister Przemysław Koperski, którego witam serdecznie. Bardzo proszę pani poseł. Czy mnie słychać? Słychać teraz. Bardzo dziękuję panie marszałku. Wysoka Izbo, poziom odbudowy infrastruktury hydrotechnicznej i przeciwpowodziowej w Polsce jest tematem istotnym ze względu na rosnące zagrożenia powodziowe wynikające ze zmian klimatycznych oraz dużej gęstości zaludnienia w Dolinach Rzecznych. Powódź w 2024 roku unaoczniła braki w systemie ochrony ludności i mienia przed żywiołami. Przez ostatnią dekadę brakowało prawnej polityki państwa, brakowało inwestycji w infrastrukturę hydrotechniczną i przeciwpowodziową. Należy rozbudować zbiorniki retencyjne, budować odpowiednią infrastrukturę, która ochroni Polaków przed powodzią. Równolegle należy rozwijać system zarządzania ryzykiem powodziowym koordynowanym przez Państwowe Gospodarstwo Wodne i Wody Polskie. Wdrażać programy edukacyjne i ostrzegania ludności poprzez SMS-y czy aplikacje mobilne. Aktualnie część wałów jest w złym stanie technicznym, a system retencji wodnej pozostaje niewystarczający wobec częstych susz i nawalnych opadów. Dużym problemem jest też rozlewanie się zabudowy na terenie zalewowym, co zwiększa potencjalne straty materialne. Potrzebne są inwestycje w nowoczesne technologie hydrotechniczne oraz konsekwentne przestrzeganie zasad planowania przestrzennego. Również, co bardzo istotne, jest utrzymanie we właściwym stanie istniejących potoków i rzek. Mam tutaj na myśli czyszczenie znamulisk, wycinanie samosiejek, odtwarzanie tam i progów w korytach rzek i potoków. To bardzo ważne również dla małych miejscowości i miasteczek, by podnosić i tam poziom bezpieczeństwa poprzez bieżące utrzymanie i konserwację istniejących urządzeń. I mam tutaj na myśli na przykład rzekę Słomkę w gminie Łukowica czy potok starowiejski w mieście Limanowa, gmina Limanowa. Chciałam zadać dwa pytania. Jakie inwestycje powstały? Czy są planowane poprawiające bezpieczeństwo hydrotechniczne i przeciwpowodziowe po ubiegłorocznej powodzi? I jaki jest planowany koszt tych inwestycji? Bardzo dziękuję. Dziękuję bardzo. Panie ministrze, zapraszam. Pan minister Przemysław Koperski. Szanowny Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Szanowna Pani Poseł. Bardzo ważne pytania. Czasu jest niewiele, ale postaram się jak najwięcej informacji przekazać w tym obszarze. W związku z wystąpieniem powodzi we wrześniu 2024 roku Ministerstwo Infrastruktury, ale również Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, którego przedstawiciele są tutaj też na sali oraz Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, podejmują działania mające na celu usunięcie szkód, odbudowę, uszkodzonej infrastruktury, modernizację istniejących oraz budowę nowych obiektów i urządzeń wodnych. Te działania dzielą się na trzy etapy powodzi we wrześniu 2024 roku. W pierwszym etapie to są prace interwencyjne, usuwanie szkód bezpośrednio zagrażających zdrowiu i życiu oraz innych obiektów infrastruktury drogowej, kolejowej, za którą również Ministerstwo Infrastruktury odpowiada. W drugim etapie to odbudowa urządzeń wodnych, to prace budowlane prowadzące do odtworzenia i zapewnienia funkcjonalności urządzeń i obiektów o parametrach technicznych na stan przed wystąpieniem powodzi we wrześniu 2024 roku. I trzeci etap to budowanie odporności, modernizacja istniejących oraz budowa nowych obiektów i urządzeń wodnych. I o to pewnie tego dotyczy główne pytanie, chociaż te etapy nie mają jasno określonych linii demarkacyjnych i mogą zachodzić na siebie. W roku 2024 roku Wody Polskie zakończyły 274 zadania interwencyjne o wartości ponad 78 mln zł, z czego RZGW we Wrocławiu, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, realizował 87 zadań o wartości 72 mln zł, natomiast Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach 87 zadań o wartości blisko 6 mln zł. W roku 2025 Wody Polskie posiadają prawie 300 mln zł zapewnionego finansowania na realizację zadań popowodziowych, to jest łącznie 331 zadań. W ramach tej kwoty do końca tego roku RZGW we Wrocławiu planuje realizację 191 zadań o szacunkowej wartości 204 mln zł, natomiast Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach 140 zadań o szacunkowej wartości 95 mln zł. Do końca sierpnia tego roku zakończono już 116 zadań o wartości 34 mln zł, z czego we Wrocławiu 59 zadań o wartości 27 mln zł, natomiast w Gliwicach 57 zadań o wartości ponad 6 mln zł. Warto dodać, że Regionalne Zarządy Gospodarki Wodnej nie pokrywają swoją obszarem granic administracyjnych regionów i RZGW w Gliwicach odpowiada i za dorzecze Odry częściowo i Górnej Wisły, a jeżeli chodzi o Wrocław to odpowiada oczywiście za dorzecze Odry, ale na terenie częściowo województwa dolnośląskiego i też opolskiego. W roku 2025 zakończono realizację robót budowlanych na zbiorniku Stronie Śląskie, które objęły m.in. odbudowę grodzi kamienno-betonowej. To jest wartość prac o wartości 12 mln zł. Jednocześnie były podejmowane zadania na terenie Kotliny Kłodzkiej, inne zadania na terenie Kotliny Kłodzkiej związane z ochroną bierną. Zostały rozszerzone prace m.in. na Białej Głuchoławskiej, na Białej Lądeckiej, których łączna kwota wyniesie 190 mln zł. Dzięki tym środkom finansowym m.in. prowadzone są w tej chwili bardzo intensywne prace. Termin zakończenia jest w ciągu najbliższego miesiąca. W Topoli na Nysie Kłodzkiej o wartości 50 mln zł. Ponadto w ramach dotacji budżetu państwa Wody Polskie na obszarze dotkniętym powodzią realizują również 13 inwestycji o charakterze przeciwpowodziowym. W skład, który wchodzi odbudowa rzeki Białej to województwo śląskie, południowa część rzeka przepływająca przez miasto Bielsko-Biała, rzeki Odry, rzeki Pilawy, cieki Ujłownica to Czochowice-Dziedzice, ochrona przeciwpowodziowa Bystrzycy Dusznickiej, Kamiennego Potoku, Bobru, modernizacja zbiornika Dzierżno-Durze, budowa zbiorników Wrocławice-Śląskie oraz Kątki. Łączna wartość realizacji wskazanych inwestycji to około 1,3 mld zł. W roku 2026, bo kilka słów jeszcze o planach, bo czasu już jest niewiele, w roku 2026 planowane jest wydatkowanie 200 mln zł na kontynuację zadań związanych z usuwaniem skutków powodzi, z czego w RZGW Gliwice 29 zadań o wartości 80 mln zł, natomiast w RZGW we Wrocławiu 82 zadania o wartości 120 mln zł. Są plany dotyczące też dalszej perspektywy czasowej 2027-2029. Planowane są zadania o łącznej wartości 692 mln zł, z czego w RZGW Gliwice 275 mln zł i 470 mln zł w RZG Wrocław. Ponadto zostały przygotowane, Szanowna Pani Poseł, Szanowni Wysoka Izbo, programy redukcji powodziowego dla zlewni. Przede wszystkim na start dla zlewni Nysy Płockiej, ale później również dla pozostałych zlewni dotkniętych skutkami powodzi we wrześniu 2024 roku, czyli dla zlewni Rzeki Białej i Łownicy, Białej, Głuchołaskiej, Kaczawy, Sinawki, Bystrzycy, Olzy, Bobru, Opawy, Osobłogi. Przy czym te zlewnie, które przebiegają przez tereny transgraniczne pomiędzy Polską a Czechami są realizowane we współpracy i w porozumieniu ze stroną czeską. Panie Marszałku, wiem, że Pan prosił o dyscyplinę czasową. Ale będzie Pan Minister miał za chwilę następne 3 minuty. Dobra. Panie Marszałku, z tym poproszę. Niech Pan Minister zostanie, jeżeli mogę prosić, uprzejmie, a bardzo proszę Pani Poseł. Szanowny Panie Marszałku, Szanowny Panie Ministrze, to bardzo ważne, co Pan mówi o usuwaniu skutków klęsk żywiołowych i powodzi na terenach popowodziowych z 2024 roku. Ale również bardzo proszę, żeby w tych wszystkich działaniach nie zapomnieć o województwie małopolskim. Ja miesiąc temu bodajże składałam taką interpelację do Zarządu Wód w Krakowie o to, aby wśród różnych działań inwestycyjnych planowanych do realizacji w 2026 roku również ująć taki może niewinny potok starowiejski przebiegający przez gminę Limanowa i miasto Limanowa, ale czyniący czasem wielkie zniszczenie i spustoszenie wśród mieszkańców, którzy znajdują się w jego obrębie. Dlatego bardzo gorąco proszę, oprócz tych ważnych inwestycji bieżących i inwestycyjnych na Śląsku, również proszę nie zapomnieć o Małopolsce i o powiecie limanowskim. Bardzo dziękuję. Panie Ministrze, prośba, żeby Pan nie zapomniał i jeszcze trzy minuty Pan ma. Panie Marszałku, Pani Posłów, zapisane i chcę powiedzieć, że przepiękna miejscowość faktycznie położona w terenach górskich. Sam mieszkam przecież niedaleko, to wiem jak krytyczne potrafią być sytuacje na tych właśnie potokach górskich, takich jak przepływają przez gminę Limanowa. I chcę powiedzieć, że te działania, o których mówiłem tutaj, pomimo tego, że dysponentem środków finansowych są RZGW Gliwice, Gliwice położona na terenie województwa śląskiego, to jednak swoim obszarem obejmują również zlewnie Małej Wisły, częściowo Górnej Wisły. Dlatego oddziałują na województwo małopolskie, ale również terytorialne odpowiadają za województwo małopolskie. Także te zadania będą realizowane również w Małopolsce. Chcę również powiedzieć, że planowane są do realizacji. W tej chwili w trakcie przygotowania jest dokumentacja projektowa. Zadania, które mogą być finansowane z Banku Światowego. To jest kompleks suchych polderów, które będą zlokalizowane w okolicach Oświęcimia przed Krakowem, ale również inne inwestycje na terenie RZGW Kraków są zaplanowane. Także pamiętamy i te działania będą przygotowane. Jeżeli pani poseł pozwoli, to przygotujemy taką specjalną informację w formie pisemnej o tym, co się dzieje na terenie województwa małopolskiego. Wspólnym uwzględnieniem powiatu limanowskiego gorąco o to proszę. Dobrze. Szanowni Państwo, już wracam do tych moich notatek. Chcę równocześnie powiedzieć o tych działaniach, które są realizowane z funduszy europejskich. Fundusze europejskie na infrastrukturę, klimat i środowisko na lata 2021-2027 to łączna lokacja 612 mln euro. Oczywiście z tych środków finansowych będziemy realizować szereg zadań. Przede wszystkim w tych obszarach dotkniętych klęską żywiołową, ale nie tylko, o czym wspominałem wcześniej. Dotyczy to zlewni rzeki Łownicy, Bystrzycy, Dusznickiej i Kamiennego Potoku. To są przede wszystkim zlewnie w województwie śląskim i dolnośląskim. Również jest planowane opracowanie dokumentacji dla zbiornika Aracławice Śląskie, modernizacja obwałowań prudnika w województwie opolskim, przebudowa wałów jasienicy i gostynki w województwie śląskim oraz modernizacja polderu Oława w województwie dolnośląskim. Tak jak wspomniałem, Ministerstwo Infrastruktury prowadzi też bardzo intensywne rozmowy na temat nowego projektu Banku Światowego oraz Banku Rozwoju Rady Europy. Tutaj mówimy o wartości projektu 1,5 mld euro na lata 2027-2033 i będą tam zawarte komponenty chroniące ludność i gospodarkę przed skutkami powodzi i suszy. Mamy bardzo zaawansowane prace i rozmowy w tym obszarze. Jestem optymistą, jeżeli chodzi o zakończenie tych rozmów w przyszłym roku i uruchomienie środków finansowych. Na końcu chcę powiedzieć, że oprócz tych działań, które podejmują Wody Polskie, również trwa odbudowa praktycznie już zakończenia tych stacji pomiarowych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, które zostały zniszczone w czasie powodzi. Łączna wartość tych działań to jest blisko 1 mln zł, a z Feniksa planowane jest pozyskanie środków w wysokości 8,5 mln zł dla Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Bardzo serdecznie dziękuję Pani Marszałku i Wysoka Izba. Dziękuję Panie Ministrze, dziękuję Pani Poseł.