Tadeusz Tomaszewski: o emeryturze wdowiej i wsparciu dla seniorów

Pani Marszałek, Szanowni przedstawiciele inicjatywy ustawodawczej, Szanowna Pani Minister, Panie Ministry, Szanowni Państwo. Klub Lewicy od wielu lat zabiega o systemowe rozwiązania poprawiające sytuację bytową emerytów i rencistów. W czasie kampanii wyborczej Lewica przedstawiła program Bezpieczny Senior. W ramach Bezpiecznego Seniora powiedzieliśmy o rencie wdowiej, którą dziś procedujemy. Powiedzieliśmy o dwukrotnej waloryzacji, jeśli inflacja w pierwszym półroczy przekroczy 5%. Wpisano do wykazu prac Rady Ministrów. Po trzecie powiedzieliśmy o wzroście zasiłku pogrzebowego. Pani Poseł Rusiecka nie wymieniła to jako sukcesu. Przez 8 lat brak podwyższenia zasiłku pogrzebowego. Dalej to kwestia bonu kulturalnego dla seniorów, którym Pani Ministra również się zajmuje. Kolejna kwestia to emerytury stażowe. W 2010 roku projekt obywatelski tutaj z tej izby prezentował śp. Jan Gus, szef OPZZ. A Pani Przewodnicząca Rusiecka ma sukces. Przez półtora roku. Rusiecka, przepraszam. Ma sukces. Powtórzę. Przez półtora roku skutecznie blokowała obywatelski projekt ustawy w emeryturach stażowych komisji polityki społecznej i rodziny. Przypomnę, bo niektórzy nie pamiętają, zarządów Prawa i Sprawiedliwości. Kolejna istotna sprawa, włączona też do prac Rady Ministrów, to umowy cywilno-prawne wyliczane do stażu pracy, tak aby później ta emerytura była wyższa. Więc jesteśmy konsekwentni. Jesteśmy konsekwentni w sprawie wieku emerytalnego. Lewica była przeciwko podniesieniu wieku emerytalnego. Jasno to wyraziliśmy w głosowaniu, mimo że byliśmy, jak wspomniała pani przewodnicząca, w opozycji. Ale też warto przypomnieć kolejny sukces Prawa i Sprawiedliwości, o który dzwonią do mnie, do Biura Poselskiego, przychodzą emeryci. Panie, jak to jest, panie pośle, że 9% składki zdrowotnej, ten sukces tzw. ładu podatkowego, a niektórzy mówią nieładu, został wliczony do podstawy brutto. I mówi, wytłumacz pan, podatek od podatku 9%, 9 plus 12 jest 21%. Doskonale seniorzy wiedzą i mówią, gdzie jest to wszystko, gdzie się to podziało w tym sukcesie. 13 i 14 emerytura my uważamy, że powinna być kontynuowana, ale jako element osłonowy walki z inflacją. Bo tylko w ostatnich dwóch latach wzrost cen towarów i usług, kosztów utrzymania wyniósł ponad 20%. A jak policzymy te dwa świadczenia, zresztą nie dla wszystkich jeszcze, to oczywiście nie pokrywa nawet tego wzrostu kosztów i utrzymania. Stąd podkreślam jeszcze raz, chcemy budować rozwiązania systemowe. Emerytura wdowia. Dlaczego? Po pierwsze, dlatego, że kiedy zostaje samotna osoba z gospodarstwa senioralnego, koszty utrzymania mieszkania, domu, koszty związane z lekami, z energią elektryczną, z normalnym funkcjonowaniem przenoszą się na jedną osobę. A dzisiaj, tak wynika z danych ZUS, średnia emerytura kobiet po waloryzacji w marcu ubiegłego roku to jest 2792 zł. Ale z tego 42,5% kobiet ma emerytury do 2400 zł. 32% mówił przedstawiciel Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej. Te emerytury kobiet są niższe od emerytur mężczyzn. To dobrze, że w wyniku postępu cywilizacyjnego poprawy ochrony zdrowia żyjemy dłużej. W porównaniu do 1990 roku kobiety żyją dłużej o 7,2 lata, a mężczyźni o 5,9. Kobiety żyją dłużej, bo ponad 80 lat, mężczyźni ponad 73 lata i musimy wspólnie uczynić wiele, aby ten wiek wydłużać. Ustawa dotycząca właśnie emerytury wdowie wychodzi naprzeciw tej trudnej sytuacji osoby, która pozostaje w gospodarstwie senioralnym. Po pierwsze daje możliwość wyboru. Albo pozostaje przy własnej emeryturze i będę korzystała docelowo z 50% emerytury po zmarłym małżonku lub korzystam z emerytury rodzinnej, które stanowią 15,1% wszystkich emerytur wypłacanych z ZUS-u. I wtedy oczywiście te 85% po zmarłym małżonku i 50% własnych. To rozwiązanie projektu obywatelskiego mówi, że do modelu docelowego 50% dojdziemy w trzech krokach. Mianowicie to wszystko będzie wynikało z prac w Komisji Sejmowej, opinii rządu, stanu finansów publicznych, ale ważne, żebyśmy tę pracę rozpoczęli i zakończyli przyjęciem rozwiązania systemowego. W czasie zbierania podpisów, ale też i teraz pojawiają się też problemy, może nie nazwałbym problemy, ale oczekiwania dotyczące zajęcia się też kwestią rozważenia, czy właściwym jest ustalenie tej maksymalnej kwoty łączenia obu świadczeń do trzykrotności średniej emerytury. Tak jak przed chwilą pani poseł powiedziała, jest, czy to będzie 8,5 tysiąca. My w projekcie obywatelskim uważamy, że to jest zasadne. To jest świadczenie, które ma poprawić sytuację bytową tych, którzy są w najtrudniejszej sytuacji. To nie chodzi o to, żeby poprzez emeryturę wdowią tworzyć kolejne kominy. Dlatego też wiem, że w przestrzeni publicznej pojawiło się taki list pań, które mają z tego wynika wyższe emerytury, ale wyższe to znaczy wypracowane. Szacunek za to. Tutaj trzeba być bardzo ostrożny. I druga kwestia, która została ostatnio też zgłoszona, tzw. emerytur, czy osób młodo-owdowiałych, którzy osoby albo mężowie, albo kobiety, albo żony straciły wcześniej drugą część małżeństwa, czyli wdowę lub wdowca. I ta osoba, która zmarła wcześniej, nie nabyła prawa do świadczenia emerytalno-rentowego, a przecież ta osoba nadal jest w pojedynczym gospodarstwie rodzinnym. O wszystkim, o czym mówię, warto w czasie prac rozmawiać. Warto poszukiwać rozwiązania. Warto, aby nie pozostawić grup, które mogą czuć się pokrzywdzone, bo to ma być jeden z elementów poprawy sprawiedliwości społecznej, jeśli chodzi o cały system emerytalno-rentowy. Dlatego też tak ważne jest, abyśmy kontynuowali ten dialog zarówno z przedstawicielami Komitetu Inicjatywy Obywatelskiej, Związkami Zawodowymi, Ogólnopolskim Porozumieniem Związków Zawodowych, Solidarnością i innymi związkami zawodowymi, stroną rządową, poszukując jak najlepszych rozwiązań. Chciałem poinformować, że Klub Lewicy opowiada się za przekazaniem tego projektu obywatelskiego do Komisji Rodziny i Polityki Społecznej. Chcemy tam dalej pracować z udziałem przedstawicieli, jak wspomniałem, strony społeczne i rządu. Chciałem też serdecznie podziękować w imieniu Klubu Lewicy wszystkim tym, którzy zaangażowali się w zbieranie podpisów. Te 202 156 tysięcy to wysiłek między innymi mieszkańców Wielkopolski, ponad 12 tysięcy, ponad 5 tysięcy w moim okręgu wyborczym. Ale tam byli ludzie ręka w rękę z Polskiego Związku Emerytów Rencistów, OPZZ-u, Polskiej Partii Socjalistycznej, Lewicy Razem, Unii Pracy, Nowej Lewicy. Pojedynczy obywatele, zwłaszcza ci, którzy są w tej trudnej sytuacji ekonomicznej, jako seniorzy prowadząc pojedyncze gospodarstwa rodzinne. Dlatego też warto, jak pokazuje ten dzień, angażować się w życie publiczne. Projekt obywatelski to wynik Konstytucji z 2 kwietnia 1997 roku. To ona dała, Lewica wspólnie z innymi dała Konstytucję, a ta Konstytucja daje nam możliwość, że to posiedzenie Sejmu jest posiedzeniem projektów obywatelskich, gdzie obywatele mogą przedstawiać swoją wolę w ramach projektów ustaw. Dziękuję uprzejmie. Kupia