Krystyna Sibińska: 20 lat poprawy bezpieczeństwa drogowego

Pani marszałek, panie ministrze, Wysoka Izbo. Bardzo ciekawy dokument, stan bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz działania realizowane w tym zakresie w 2022 roku. Ten dokument trafił do Sejmu w ubiegłym roku, w maju, 9 maja dokładnie. Został nadany druk. 3211. Ten dokument był rozpatrywany przez Komisję Infrastruktury w dniu 15 czerwca 2023 roku. Komisja Infrastruktury rekomendowała przyjęcie tego dokumentu przez Wysoką Izbę. Niestety ten dokument nie trafił pod obrady Wysokiej Izby. Aż koda. Trudno upatrywać przyczyny, żeby dokument, w którym tak naprawdę jest się czym pochwalić, żeby nie został przedstawiony Wysokiej Izbie. My pamiętamy tamten czas. Tak naprawdę wtedy Sejm abdykował i nie działo się za dużo ciekawych rzeczy. Politycy PiS byli w stanie, żeby te dokumenty nie zostały i nie działo się za dużo ciekawych rzeczy. Politycy PiS byli zajęci prowadzeniem kampanii w Szem i Wobec. I takie były też wtedy czasy. Natomiast o tym dokumencie warto powiedzieć z kilku względów. Dlatego, że to był też ważny dokument, ponieważ to był rok, w którym obchodziliśmy dwudziestolecie powołania Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego i również Rad Wojewódzkich. O tym, jak ważny jest to dokument i jaki szczególny jest czas. Spisał we wstępie tego dokumentu wczesny pan minister infrastruktury, pan Andrzej Adamczyk. Tak jak powiedziałam, jest to dokument, który pokazuje, jak wiele zostało przez ostatnie 20 lat zrobione w tym, żeby poprawić bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Bezpieczeństwo nie ma żadnych barw politycznych i wszystkie działania, jak pamiętam z pracy Sejmu od kilku ostatnich kadencji, zmierzały ku temu, żeby to bezpieczeństwo poprawić. I wyniki są ewidentne, dlatego, że o ile w roku 2002, wtedy kiedy powstawała Krajowa Rada, mieliśmy 5827 ofiar śmiertelnych, to rok 2022 to jest 1896 ofiar śmiertelnych. Chciałoby się powiedzieć, że tylko, ale to i tak jest za dużo. Mamy też poprawę, jeśli chodzi o liczbę ofiar śmiertelnych w wypadkach drogowych na milion mieszkańców. Obecnie zaczynaliśmy na jednym z ostatnich miejsc w Europie w roku 2002. Dzisiaj jesteśmy, chciałoby się powiedzieć, w połowie stawki, że wobec średniej unijnej, która wynosi 46 osób, my mamy 51 osób. Także poprawa jest rzeczywiście bardzo, bardzo dobra. Kilka liczb, myślę, że warto pokazać, jak to się kształtowało. My w tej chwili jesteśmy na 18. miejscu, jeśli chodzi o pozycję w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego na tle krajów europejskich, ale proszę posłuchać kilku liczb. 2002 rok i 2022 rok. Liczba wskaźników zabitych w wypadkach drogowych na milion mieszkańców to było 152 osoby. Dzisiaj, tak jak mówiłam, mamy 51 osób. Jeśli chodzi o liczbę wypadków w ogóle drogowych, 2002 rok to jest 53 559, 2022 21 322. Liczba ofiar śmiertelnych podawałam już, spadek znaczny, ale też liczba rannych 67 498, 2002 rok, 24 743, 2022 rok. Poprawa jest oczywiście, natomiast tak jak wygląda to w roku 2022, wypadków mieliśmy 21 322. O zabitych już wspominałam. Rannych 24 743, ciężko rannych w tym 7541 osób, kolizji 362 266 osób. Jak czytamy te liczby, to one nam się cały czas wydają zatrważające, bo każdego człowieka każdej ofiary szkoda. Natomiast poprawa w porównaniu z tymi wskaźnikami sprzed 20 lat jest znacząca. Co się zmienia? Mamy cały czas bardzo duży wskaźnik wypadków z udziałem pieszych, ale jedną z głównych przyczyn wypadków to jest, pozostaje cały czas niedostosowanie prędkości do warunku ruchu. I to się nie zmienia na przestrzeni lat. Jest spadek niewielki co prawda, ale jednak jest, jeśli chodzi o wypadki spowodowane przez młodych kierowców. Rowerzyści tutaj mamy wzrost, jeśli chodzi o wskaźnik z poprzednich lat, ale mamy też spadek jeśli chodzi o osoby wypadki z udziałem osób nietrzeźwych. I jest to spowodowane również z przepisami, które nakładają restrykcje, jeśli chodzi o takie zdarzenia. My obserwujemy, że oczywiście rośnie liczba samochodów osobowych na przestrzeni lat. I to właśnie zdarzenia z udziałem samochodów osobowych najczęściej powodują, że zarówno i ofiary śmiertelne, i ranne osoby są bądź kierowcami, bądź pasażerami samochodów osobowych. Jeśli obserwujemy kto był ofiarą, to najczęściej rzeczywiście byli to kierujący. Częściej mężczyźni niż kobiety. Tak jak powiedziałam, w większości to były osoby, które podróżowały samochodami osobowymi. Jakie przyczyny wypadki, czyli przede wszystkim nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu, ale właśnie to co mówiłam, niedostosowanie prędkości do warunków ruchu. Wydaje się, że pogoda ma wpływ na to. Pogoda wpływu nie ma, dlatego że większość wypadków jest przy dobrych warunkach atmosferycznych. Obserwujemy oczywiście to zwiększenie latem. Na odcinkach prostych drogi wtedy kiedy kusi, żeby przyspieszyć, żeby ta uważność została trochę zaniedbana. I tak to właśnie wygląda. Oczywiście statystyki pokazują, że więcej mamy wypadków na drogach kategorii powiatowej bądź gminnej. Zdajemy sobie sprawę, że te drogi często są w gorszym stanie. Również często widoczność jest ograniczona. To wszystko pokazuje, że my powinniśmy prowadzić dalej działania, które poprawią bezpieczeństwo ruchu drogowego. A jeśli chodzi o te działania, to one są wielokierunkowe. Dlatego że jednym z działań to jest edukacja. Edukacja na poziomie zarówno kierowców, ale też młodych ludzi w szkołach, w przedszkolach. Jest dużo programów edukacyjnych, które pokazują, jak należy zachować się będąc uczestnikiem ruchu drogowego. Kolejna taka przestrzeń, gdzie to bezpieczeństwo ruchu drogowego jest ważne i gdzie powinniśmy dużo inwestować i poprawiać. To jest oczywiście infrastruktura. Infrastruktura szczególnie na poziomie właśnie dróg tych niższej kategorii. Dlatego że tam mamy, jak pokazują, statystyki więcej wypadków. I oczywiście też kontrola pojazdów. Bo to też jest taki element, że jeśli będą uczestnicy ruchu, będą jeździli pojazdami, które same jako takie nie będą stwarzały zagrożenia w ruchu drogowym, to też będzie to dużo korzystniejsze. I te wszystkie elementy, które są bardzo szczegółowo opisane, również zadania, które były podejmowane, pokazują, że wspólne działania i takie wielowątkowe działania na rzecz poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego pomagają to bezpieczeństwo zwiększyć. Natomiast my musimy też pamiętać o tym, że to wszystko musi być też poparte i regulacjami prawnymi. I my w ostatnim czasie też mieliśmy zmiany przepisów drogowych, które będą w sposób bardziej rygorystyczny pilnowały tego, żeby wykroczeń było mniej. Ale też w dyskusji, która się przetoczyła na Komisji Infrastruktury, było podkreślone kilka obszarów, w których powinniśmy poprawić nasze działania. Bez wątpienia, gdybyśmy mieli komunikację publiczną, która obejmowała by szerszy zakres zarówno gmin, ale też w miastach to użytkownicy prywatni mogliby zostawić swoje auta w domach, ruch byłby mniejszy, to bezpieczeństwo też mogłoby być bardziej w większym obszarze zapewnione. Samorządy zgłaszały często takie postulaty, że oni w ramach programów inwestycyjnych związanych z poprawą bezpieczeństwa ruchu drogowego występują często o środki. Natomiast te środki nie zawsze w pełnym wymiarze i nie zawsze o czasie wpływały na konta samorządów. Więc w tym zakresie musimy bez wątpienia poprawić to, dlatego że to samorządowcy, to ci, którzy zgłaszają konieczność przeprowadzenia większych lub mniejszych inwestycji, oni wiedzą najlepiej, gdzie to bezpieczeństwo powinno być zwiększone i te środki w ślad za ich wnioskami powinny trafić właśnie na konta samorządów. Tak jak powiedziałam, dobry obszerny dokument, my tak jak Pan Minister powiedział, powinniśmy przyjąć go w ubiegłym roku jubileuszowym, natomiast będzie to również też dobry materiał do tego, żeby taki raport stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego, który wkrótce się pojawi za rok 2023, żebyśmy mogli przeanalizować kolejne działania i kolejne, jeśli chodzi o edukację, ale też o programy infrastrukturalne, które będą wychodziły naprzeciw oczekiwaniom samorządów. Komisja infrastruktury po dyskusji przyjęła i ja taki wniosek w imieniu Komisji Infrastruktury składam o przyjęcie tego dokumentu, który mamy w druku 167, czyli raportu mówiącego o stanie bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz działań realizowanych w tym zakresie w 2022 roku. Dziękuję bardzo. Dziękujemy.