Joanna Lichocka o blokadzie projektu uchwały ws. zbrodni wołyńskiej

Panie marszałku, Wysoki Sejmie, losy tego projektu uchwały są zadziwiające. Skłosiliśmy jako pierwsi Prawo i Sprawiedliwość projekt tej uchwały jeszcze przed poprzednim posiedzeniem Sejmy. Projekt ten zamiast być niezłocznie rozpatrywany został zablokowany podczas prac Komisji Kultury, do której przesłano podobno wyłącznie projekt, który wpłynął później, zgłoszony przez pana wicemarszałka Zgorzewskiego i klub Prawa Polskiego Stronnictwa Ludowego. Projekt ten zgłoszony przez pana marszałka wymieniał zbrodnię wołyńską obok zbrodni popełnianych przez Niemców na ludności polskiej wsi i pokazywał, że to jest podobne doświadczenie. W ten sposób zrównał zbrodnię popełnioną przez państwo niemieckie, które napadło na Polskę, ze zbrodnią popełnioną przez sąsiadów na Wołyń. Myśmy protestowali przeciwko temu, ale protestowaliśmy przeciwko temu przede wszystkim, że nasz projekt uchwała, także projekt Konfederacji. Mimo skierowania przez marszałka Sejmu do pracy w Komisji, nie był przez to tę Komisję podjęty do pracy. Mimo, że była informacja już w systemie elektronicznym, że pan marszałek Szymon Hołownia skierował wszystkie projekty do pracy w Komisji, Komisja Kultury, zdominowana przez koalicję rządzącą, odmówiła procedowania nad tymi projektami, stwierdząc, że jeżeli nie ma papieru w druku, to projekt nie istnieje. Niestety również pan marszałek Zgorzelski w tym czynnie uczestniczy, upierając się, żeby ten projekt przygotowany przez jego ugrupowanie, firmowany przez niego, był procedowany z wyłączeniem tych projektów, które zostały zgłoszone przez inne kluby. Przegłosowano oczywiście tak, jak chciała koalicja rządząca, bez żadnych zmian projekt pana marszałka Zgorzelskiego. Po czym okazało się, że prezydium Sejmu stwierdziło, że to nie było w porządku. I zleciło powtórne rozpatrzenie wszystkich trzech projektów przez Komisję Kultury. Sprawa wróciła do Komisji Kultury już na tym posiedzeniu Sejmu. Pan marszałek Zgorzelski wystosował list do marszałka Szymona Hołowni, że wycofuje swój projekt, nieszczęśliwy projekt. Pisząc, uzasadniając, że ze względu na to, że część posłów zachowała się podobno na tej komisji nie w porządku i obrażała ofiary, negując sensowność jego projektu, to on wycofuje projekt. Bardzo dobrze pan zrobił, że pan wycofał projekt. Ale pana list dowodzi, że można pomyśleć, że jest pan osobą niezbyt uczciwą i intelektualną. Ponieważ pana argumentacja nie odpowiadała prawdzie. Nie dlatego był problem z tym projektem uchwały, tylko przez upór polityczny partyjny i forsowanie swojego stanowiska nad bardzo kiepskim projektem uchwały. Teraz komisja zebrała się podczas tego posiedzenia sejmu i zajęła się poselskimi projektami uchwał w sprawie uczczenia 81. rocznicę zbrodni ludobójstwa dokonanej na Polakach przez nacjonalistów ukraińskich. Był to druk nr 533 w sprawie oddania hołdu w 81. rocznicę krwawej niedzieli ofiarom ludobójstwa dokonanego przez szowienistów ukraińskich na obywatelach II Rzeczpospolitej Polski w latach 1943-1945. Jest to druk nr 536. Marszałek sejmu zgodnie z art. 37, ust. 40, ust. 1 Reg. sejmu po zasiągnięciu opinii prezydium sejmu skierował 11 lipca 2024 roku powyższe projekty uchwały do Komisji Kultury i Środków Przekazu do pierwszego czytania. Komisja Kultury i Środków Przekazu po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tych projektów uchwał na posiedzeniu w dniu 23 lipca 2024 roku wynosi o to, żeby Wysoki Sejm podjął załączony projekt uchwały. W trakcie pracy nad tymi dwoma projektami, projektami Prawa i Sprawiedliwości i projektami Konfederacji wybrano wiodący projekt przedstawiony przez Prawo i Sprawiedliwość. Przyjęto jedną z poprawek zaproponowaną przez Konfederację. Odrzucono inne poprawki, proponowane przez pana posła Samborskiego i też przez przedstawiciela Konfederacji. Przedstawię państwu treść uchwały, jaka wyszła z Komisji. Wiem, że będą do tego projektu zgłoszone poprawki. To kluby, przedstawiciele klubów je zaprezentują. Mogę tylko powiedzieć jako Sprawiedliwca Komisji, że rozmawiałam z przedstawicielem Konfederacji Polskiej. Rozmawialiśmy o tym, że Konfederacja zgłosi poprawkę poprawioną w stosunku do tego, co zgłaszał pan poseł podczas posiedzenia Komisji. Ta poprawka wtedy nie przeszła, ponieważ druga część zdania była powtórzeniem treści z paragrafu 4, ale oczywiście my wiemy o tej poprawce i będzie ona procedowana. Oto treść uchwały, która w tej chwili jest przedstawiona państwu do uchwalenia przez Sejm. Uchwała Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej w sprawie uczczenia 81. rocznicy zbrodni ludobójstwa dokonanej na Polakach przez nacjonalistów ukraińskich. 11 lipca 1943 roku ukraińska powstańcza armia dokonała napaści na ponad 100 polskich miejscowości na Wołyniu i zamordowała tysiące Polaków, w większości starców, kobiet i dzieci. Dzień ten ze względu na skalę dokonanej wówczas zbrodni przeszedł do historii jako krwawa niedziela i jest symbolem rzezi wołyńskiej. Atak na polską społeczność był częścią zaplanowanych i konsekwentnie przeprowadzonych mordów dokonywanych na Polakach w latach 1943-1945 przez organizację ukraińskich nacjonalistów, ukraińską powstańczą armię, SS Galicję oraz inne jednostki i organizacje kolaborujące z III Rzeszą Niemiecką na terenach dawnych województw Rzeczpospolitej Wołyńskiego, Lwowskiego, Tarnopolskiego i Stanisławowskiego. Zginęło wtedy co najmniej 100 tysięcy Polaków, a setki tysięcy zostały zmuszone do opuszczania swych domów i ucieczki. W 2016 roku w hołdzie ofiarom z SSP ustanowił Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczpospolitej Polskiej przypadając 11 lipca. Święto to pozwala także na wyrażenie uznania i wdzięczności tym Ukraińcom, którzy odmówili udziału w mordach i ratowali Polaków. W 81. rocznicę Krwawej Niedzieli SSP oddaje hołd ofiarom i upomina się o pamięć o nich i o ludobójstwie, które dotknęło mieszkańców wschodnich terenów Polski, przytłaczającej większości Polaków, ale także między innymi Ormian, Czechów i Żydów. Do dziś ofiary tej zbrodni nie mają swoich grobów, nie dokonano ekshumacji, nie zorganizowano ich godnych pochówków. SSP daje wyraz przekonaniu, że pamięć o zbrodni hołd dla ofiar i ich godne upamiętnienie są niezbędne dla partnerskich, dobro sąsiedzkich i przyjaznych relacji między Polską a Ukrainą. Obecnie takie relacje są szczególnie potrzebne obu naszym narodom. Polska, wspierając naród ukraiński w walce z rosyjskim agresorem, oczekuje uczciwego upamiętnienia męczeńskiej śmierci swoich obywateli z rąk nacjonalistów ukraińskich. Dziękuję.