Andrzej Grzyb pyta o operację Feniks i wsparcie powodziowe

PAN POSOŁ ANDRZYJ GRZYB, KULEM PARLAMENTARNEGO PSL 3 DROGA Zada pytanie w sprawie operacji związanej z naprawieniem skutków powodzi i podtopień Feniks. To pytanie jest skierowane do ministra obrony narodowej, a odpowie sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej pan minister Paweł Bejda. Panie marszałku, wysoka Izbo, szanowni panowie ministrowie, panie i panowie ministrowie, bardzo serdecznie dziękuję za możliwość zadania tego pytania. Co prawda wczorajsze, całe popołudnie i głęboko w noc byliśmy w trakcie przedkładania informacji rządowej i również debaty na ten temat, jak wygląda pomoc na obszarach objętych powodziom i jakie siły i środki zostały zadysponowane zarówno przez państwo, organizacje pozarządowe, jak i również samorząd. Oczywiście są, wybija się w tym pomoc w szczególności z państwowej i ochotniczych straży pożarnych oraz wojska, przy czym wolumen zaangażowanych siły i środków ze strony wojska jest tutaj najbardziej widoczny, bo to jest prawie 26 tysięcy żołnierzy. Stąd też ten pierwszy okres co prawda jeszcze trwał w przeciwdziałanie ewentualnej powodzi w dolnym odcinku Odry, ale przechodzi się już w tej chwili do tego drugiego etapu pomocy. Stąd też Ministerstwo Obrony Narodowej zapowiedziało operację FENIX, która jest skierowana na niesienie pomocy w najtrudniejszych miejsca, w najtrudniejszych tych miejscach, w których straty są największe i jednocześnie możliwości zarówno samego samorządu podmiotów gospodarczych, osób osób fizycznych są niestety nie wystarczające do rozmiaru zniszczeń, w szczególności w zakresie infrastruktury, czy to dotyczy wodociągów, kanalizacji, oczyszczalni ścieków, ale w szczególności dróg, jak również całej infrastruktury towarzyszącej. Stąd też chciałbym zapytać Pana Ministra o przedstawienie, jakie są kluczowe obszary działania w ramach tej operacji. Jakie i jakim siły i środki zostaną przeznaczone w przeprowadzenie tej operacji i jej zakres, czy też również zabezpieczenie finansowe tej operacji, w jaki sposób resort będzie sobie radził i w jaki sposób będzie ona wkomponowana w inne zadania, czy podstawowe zadania realizowane przez nasze siły zbrojne. Dziękuję bardzo. Dziękuję Panie Pośle. Panie Ministrze, zapraszam. Pan minister Pawł Bejda, sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej. Ale zanim pan minister odpowie, to chciałem przywitać wszystkich ze Szkoły Podstawowej imienia Juliana Tuwima w Gaju Małym. Witam was serdecznie. Nasi goście przyjechali na zaproszenie posła Jakuba Rutnickiego, którego też witamy serdecznie. Bardzo proszę, Panie Ministrze. Panie marszałku, Wysoka Izbo. Odpowiedź Panie Pośle na to pytanie jest bardzo długa. Myślę, że postaram się w sposób wyczerpujący opowiedzieć o pewnych aspektach sprawy związanych z pomocą. Tym wszystkim, którzy ucierpieli podczas powodzi nie tylko cywilom, ale jednocześnie też generalnie samorządom, które poniosły olbrzymie straty, ale nie tylko samorządom, bo również i państwo polskie, które wykonuje swoje zadania, też poniosło tam spore straty. W związku z wystąpieniem powodzi, która oczywiście zagraża życiu, zdrowiu i imieniu obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, minister obrony narodowej w dniu 19 września wydał decyzję o rozpoczęciu operacji Feniks. Następnie szef Sztabu Generalnego wydał rozkaz w sprawie realizacji zadań operacji Feniks, której zadaniem, misją jest zapewnienie wsparcie organów administracji publicznej w realizacji zadań przeciwdziałania i likwidacji podtopień i powodzi. Na dowódcę tej operacji został wyznaczony pan generał Stańczyk, który jest szefem wojsk obrony terytorialnej. Teraz pokrótce przedstawię, co jest celem działania tej operacji. Przede wszystkim łagodzenie skutków zniszczeń popowodziowych dla ludności cywilnej, zwiększenie szybkości odtwarzania infrastruktury drogowej, mostowej, kolejowej, energetycznej, realizowanej przez administrację rządową i samorządową. Ograniczenie ryzyka wystąpień ponownych lokalnych powodzi w rejonach, w których nastąpiło uszkodzenie lub osłabienie infrastruktury popowodziowej. Zwiększenie bezpieczeństwa ludności poprzez dozorowanie mienia, lokalne wsparcie medyczne, ewakuację medyczną oraz wsparcie psychologiczne, o którym też nie zapomnieliśmy, bo to wsparcie psychologiczne też jest niezmiercznie ważne. To jest ogromna trauma dla tych ludzi. Operacja FENIX ukierunkowana jest na 5 kluczowych obszarów. To są tak zwane linie wysiłku, to znaczy bezpieczeństwo, zdrowie, mobilność, logistyka i szkolenie. I teraz pierwsza linia wysiłku, bezpieczeństwo. W ramach pierwszej linii wysiłku i działań wojsko koncentruje się na ochronie wałów przeciwpowodziowych. Żołnierze monitorują i wzmacniają konstrukcje wałów, jak również wspierają policję w ochronie mienia na terenach dotkniętych powodzią. Zaangażowanych około 10 300 żołnierzy oraz 7 śmigłowców i 4 bezzałogowych statków powietrznych. I to tylko w tej pierwszej linii. Bo generalnie zaangażowanych w tej całej akcji powodziowej jest ponad 25 000 żołnierzy. Oczywiście przede wszystkim są to żołnierze wojsk operacyjnych wspomagane przez Wojska Obrony Terytorialnej. To jest m.in. wsparcie lokalnej administracji. Odelegowanych jest 500 żołnierzy żandarmerii wojskowej. Są rekonesanse lotnicze, są zrzucane big bugi. Wiele set tych big bugów zostało zrzuconych w celu uszczelnienia wałów przeciwpowodziowych. Monitorowanie wałów przeciwpowodziowych i rozlewisk odry. Są również bezzałogowe statki powietrzne, które monitorują cały obszar zagrożony powodziom. Druga linia wysiłku zdrowie. Wojsko organizuje punkty medyczne i zapewnia ewakuację medyczną przy użyciu śmigłowców. Wsparcie obejmuje również pomoc psychologiczną oraz leczenie osób dotkniętych stresem półrazowym. Szczególny nacisk położony zostanie na organizację szczepień i dostarczanie opieki medycznej w trudno dostępnych miejscach. Tutaj rozwinięto np. szpital polowy w Nysie, bo jak Państwo wiecie szpital stacjonarny został ewakuowany. Ten szpital polowy w Nysie przyjął już prawie 500 pacjentów. To cały czas postępuje. Jest również żołnierze sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Rzeczypospolitej Polskiej wspierają zadania szpitalne w Lądku Zdroju i we Wrocławiu. W miejscowości Opole funkcjonują cztery mobilne grupy zadaniowe z wojsk ośrodków medycyny prewencyjnej oraz siedem mobilnych zespołów medycznych w miejscowości Wrocław, Nysa, Lądek Zdrój, Lewin Brzeski. W gotowości do wsparcia ogniew pozamilitarnych w minimalizowaniu zagrożenia epidemiologicznego jest 17 zespołów dezynfekcyjnych zadaniowych z wojsk chemicznych. Tak jak państwo widzicie, to nie są tylko wojska lądowe, siły powietrzne. To są każdy rodzaj sił zbrojnych, ale również i wojska chemiczne, które naprawdę są bardzo ważne, żeby nie wybuchła epidemia. Jest wiele różnego rodzaju zagrożeń z tym związanych. Trzecia linia wysiłku mobilność. Powództw zniszczyła wiele dróg i mostów, co oznacza utrudnienie dostawczania pomocy wojska inżynieryjnej. Zajmują się oczyszczaniem terenów oraz odbudową mostów. To jest bardzo dobre współdziałanie wojsk inżynieryjnych razem też z Państwową Strażą Pożarną, Ochotniczą Strażą Pożarną, również z siłami policji. Zadania realizowane są przez zespoły drogowe oraz inżynieryjne grupy zadaniowe w dwudziestu miejscowościach. Do głównych zadań realizowanych przez zespoły drogowe należy oczyszczanie i utrażnianie dróg, wywóz odpadów, budowa placu pod ciężki sprzęt oraz przewożenie kruszywa. Czwarta linia wysiłku logistyka. I tutaj ilość zaangażowanych żołnierzy oraz sprzętu powoduje, że na przykład dziennie dostarczamy ponad pół miliona litrów wody na terenach, które są pozbawione, tego podstawowego czynnika do życia. W obwodzie pozostaje ponad 30 cystern w miejscowości Wrocław. Oczywiście są to takie zapasy na szczególne wydarzenia. Zabezpieczenie logistyczne oprócz dystrybucji wody i dostarczania żywności obejmuje również organizacje mobilne w punktu wymiany umudurowania. Zabezpieczenie usług pralniczych, zabezpieczenie medyczne. Następna linia wysiłku szkolenia. Ostatnia linia wysiłku dotyczy szkolenia, ponieważ wojsków skupi się na podnoszeniu kompetencji administracji lokalnej w zakresie zarządzania kryzysowego. Wielu zostało zaskoczonych przez skali wydarzeń. Trzeba było pomóc samorządom tym wszystkim wydziałom zarządzania kryzysowego. W tej chwili następuje szkolenie bardzo solidne i zasadnicze przez wyspecjalizowane jednostki wojskowe. Panie ministrze, bo nie będzie miał pan o czym mówić w drugiej części. Panie marszałku, z chęcią skończę w drugiej części. Dam szansę na zadanie następnego pytania. Bardzo proszę, bo muszę trochę czasu pilnować, więc proszę o wybaczenie. Bardzo proszę, panie pośle. Panie marszałku, wysoka izbo. Chciałem bardzo serdecznie podziękować za tę część informacji, zdająceby sprawę, że ona w tej części nie wyczerpuje całości pytań, które zostały przeze mnie zadane. Ale też chcę wyrazić w imieniu swoim, jak i również całej Komisji Obrony Narodowej, jako jej przewodniczący, wszystkim żołnierzom biorącym udział oraz wszystkim funkcjonariuszom biorącym udział w tej bardzo trudnej operacji, najwyższe wyrazy uznania i podziękowania. Ale panie ministrze, chciałem zapytać, jakie są pierwsze wnioski z tej części operacji, która w chwili obecnej została przeprowadzona i wdrażana w operacji Feniks, jeżeli chodzi o przyszłość reakcji na zagrożenia tego typu, jakim mamy do czynienia przy okazji tej powodzi. Które elementy tego współdziałania powinny zostać poprawione, a które wręcz wdrożone. Wydaje mi się, że to całe wydarzenie tragiczne, ono też powinno nieść bardzo kompetentną wiedzę do tego, jak powinniśmy reagować w zakresie zagrożenia w szczególności, budując nowy system obrony cywilnej. Dziękuję bardzo. Dziękuję serdecznie. Zapraszam powtórnie. Zaraz panie pośle odniosę się do pana pytań. Natomiast skończę jeszcze swoją wypowiedź. Stworzonych zostało 10 wojskowych zgrupowań zadaniowych po dwa takie wojskowe zgrupowania zadaniowe w województwie małopolskim, śląskim, dolnośląskim, wielkopolskim i zachodnie pomorskim. Szanowni państwo, to zagrożenie w dalszym ciągu istnieje. Cały czas odra jest monitorowana i wyciągane są absolutnie wnioski po tym, co się stało w górnej części tej odry. I nie tylko. Chodzi oczywiście o dopływy jeszcze odry. W ramach operacji Feniks w wojskowych zgrupowaniach zadaniowych zostało również zgrupowanych dziewięć inżynieryjnych grup zadaniowych funkcjonujących w oparciu o miejscowości Wrocław, Brzeg, Kłocko, Opole, Głogów. Najważniejsze zadania realizowane przez wojska inżynieryjne to udrażnianie dróg, oczyszczanie zgruzu i odpadów popowodziowych. Rekonesans zagrożeń w miejscowości Głogów oraz przewóz materiałów, wypompowywanie wody, wysuwanie skoryt rzek wszystkich zawalonych w konstrukcji mostowych, dowód z żywności, wody, produktów pierwszej pomocy, rekonesans mosów, wkładek dla pieszych. W rejonie działań przeciwpowodziowych znajdują się również dwa komponenty lotnicze, które realizują następujące zadania. Loty rozpoznawcze w rejonie miejscowości Wrocław oraz do Rzecz Odry, utrzymywanie gotowości do ewakuacji ludności z zagrożonych terenów, transport zaopatrzenia i oczywiście też przenoszenie worków BigBug, o których wspominałem. Pan poseł pytał na jaki okres jest przewidziana operacja Feniks. Pani pośle do końca tego roku. Natomiast chcę wszystkich Państwa zapewnić, że Wojsko Polskie, to co mówił wczoraj wicepremier ministra obrony narodowej Władysław Kośniak-Kamysz, będzie z ludźmi tyle czasu i z samorządami, tyle czasu ile po prostu będzie potrzeba. Tyle czasu na ile ta praca, którą bardzo ciężko wykonują poszczególni żołnierze, strażacy, ochotnicy, państwowi, policjanci, samorządy, po prostu to jest takie jedno wielkie wspólne współdziałanie, oczywiście też bardzo dobrze koordynowane. Jaki jest koszt tej operacji? Koszt do końca roku jest przewidziany na 175 milionów zł i tutaj nie ma, szanowni Państwo, wysokie sejmie zagrożeń, jeżeli chodzi o finansowanie tych działań i oczywiście jeżeli będzie ta akcja przedłużona jeszcze na następny rok, to też te środki wygospodarujemy z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej. Ilu żołnierzy bierze udział? Bo też takie pytanie było. Na chwilę obecną prawie zaangażowanych było prawie 26 tysięcy żołnierzy. Natomiast chcę też powiedzieć, że było ponad 2,5 tysiąca jednostek sprzętowych, z czego bezpośrednio w działaniach uczestniczyło ponad 20 tysięcy żołnierzy, a około 5,5 tysiąca żołnierzy stanowiło tą rezerwę. Rezerwę, która musi być, jeżeli wydarzyłyby się jakieś niespodziewane jeszcze akcenty pogodowe. I oczywiście chcę też powiedzieć, że stworzono 10 wojskowych zgrupowań. Tu już mówiłem i w ramach tych zgrupowań również działają grupy zadaniowe we Wrocławiu Brzegu, Polsko-Opolu oraz w Głogowie. Czy ta operacja Phoenix będzie w komponowaniu w inne zadanie realizowane przez siły zbrojne? Tych zadań trochę jest. Ale ta operacja Phoenix jest operacją samodzielną. To jest zbyt poważna operacja, żeby ją łączyć z innymi operacjami. Oczywiście jeżeli będzie taka konieczność, to będziemy też nad tym zastanawiać się i reagować na bieżąco. Z tego miejsca już kończąc, panie marszałku, chcę bardzo serdecznie podziękować wszystkim żołnierzom Rzeczypospolitej Polskiej, wszystkim strażakom ochotnikom, wszystkim strażakom z Państwowej Straży Pożarnej, wszystkim policjantom, strażom miejskim, wszystkim samorządowcom, wszystkim zaangażowanym w tę akcję przeciwpowodziową. A przede wszystkim chcę podziękować wszystkim naszym rodakom, bo ta akcja, która była, to takie pospolite ruszenie Polaków przy ratowaniu imienia i życiu innych ludzi i zabezpieczeniu wałów powodziowych. Naprawdę po prostu to jest podziw, myślę, że wszystkich nas. Tutaj są też ogromne podziękowania i brawa. Panie marszałku, bardzo dziękuję. Bardzo proszę, panie ministrze.