Czesław Mroczek: Nowela ustawy powodziowej - pomoc i odbudowa

Szanownych Panie Marszałku, Panie i Panowie Posłowie, przystępujemy do kolejnej zmiany ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz zmianie niektórych innych ustaw. Ja pragnę przypomnieć, że reakcja rządu na klęskie powodzi, która nawiedziła południowo-zachodniopolskie we wrześniu 2024 roku i rozpoczęła się w dniach od 13 września, była natychmiastowa i systemowa, dlatego że już w dniu 16 września uruchomiona została ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, ustawa, która jest rozwiązaniem systemowym. Ona po prostu, jak wynika z jej tytułu, obowiązuje w polskim systemie prawnym już od 2011 roku. Została uruchomiona poprzez przyjęcie rozporządzenia Rady Ministrów wskazującego wykaz gmin powiatów dotkniętych powodziom. To rozporządzenie weszło w życie 17 września i w wyniku rozwiązań, narzędzi zawartych w tej ustawie, możliwe było już działanie na rzecz przeciwdziałania skutkom powodzi, na rzecz wsparcia osób powodzian, osób dotkniętych skutkami powodzi, a w szczególności w zależności od odbudowy. Do rozwiązań zawartych w tej ustawie, która weszła w życie 16 września, a następnie była zmieniona w sposób istotny poprzez przyjęcie pierwszej noweli ustawy tej powodziowej z dnia 1 października 2024 roku, w tym roku, w tym roku, w tym roku, 1 października 2024 roku, do rozwiązań tych narzędzi, które mogły być stosowane, należało m.in. uproszczenie procedur wykonywania świadczeń medycznych wobec osób na terenach dotkniętych powodziom, wprowadzenie zasiłków dla osób i rodzin, które ucierpiały w wyniku powodzi, w tym roku, zasiłku wysokości 8 tysięcy złotych, bezwrotnych i zasiłku na osuszanie 1000 złotych, zasiłku edukacyjnego na wysokości 1000 złotych. Ta ustawa wprowadzała też wiele mechanizmów związanych z odbudową infrastruktury, te ustawy, z odbudową infrastruktury technicznej i społecznej, w szczególności dotyczyła w sposób oczywisty odbudowę infrastruktury drogowej, sieci komunalnych, jak również infrastruktury społecznej, takiej jak odbudowa zniszczonych przedszkoli, szkół, domów pomocy społecznej. Oprócz tego były to mechanizmy dotyczące wsparcia przedsiębiorców, pracowników w zakresie utrzymania miejsc pracy, w szczególności związane z udzielaniem z dostępnych funduszy, z funduszu pracy i z funduszu gwarantowanych świadczeń, środków na dodatkowe urlopy, zatrudnianie pracowników i wreszcie bezpośrednio wsparcie na utrzymanie miejsc pracy dla przedsiębiorców. Proszę Państwa, projekt, który w tej chwili przedstawiamy jest odniesieniem się, jest taką pierwszą oceną sposobu skuteczności tych mechanizmów, które stosujemy w zwalczaniu skutków powodzi w odbudowie tych terenów do tej pory. Jest potrzebną korektą niektórych przepisów prawnych, ale jest też próbą wprowadzenia nowych potrzebnych mechanizmów. Te rozwiązania, które Państwu przedkładamy w tej drugiej nowelii wynikają z doświadczeń zebranych w pracy organów samorządowych, jak również wszystkich ministerstw, a w szczególności pełnomocnika rządu do usuwania skutków powodzi i odbudowy tych terenów. W tym projekcie odnosimy się do ważnego elementu działań w zakresie odbudowy, jakim jest świadczenie interwencyjne obecnie przewidziane jedynie dla przedsiębiorców. Rozszerzamy krok podmiotów uprawnionych do otrzymania tego świadczenia interwencyjnego na rolników oraz organizacje pożytku publicznego, na organizacje pozarządowe oraz tak zwane podmioty ekonomii społecznej. Po drugie umożliwiamy wszystkim poszkodowanym gminą powiatom wskazanym w rozporządzeniu o stanie klęsku żywiołowej skorzystanie z dofinansowania w 100%. Do tej pory ten mechanizm przyjęty pozwalał na sfinansowanie 80% kosztów zadania i zmieniamy to z uwagi na trudności samorządów, które realizują te zadania. Wprowadzamy możliwość finansowania 100% kosztów zadania. Ponadto regulujemy zasady wypłacania niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej. Odnosimy się tutaj do zasiłków. W szczególności na to pierwsze poratowanie osób poszkodowanych w wysokości 8 tysięcy, ale na remonty i odbudowę w wysokości 100 i 200 tysięcy złotych wprowadzamy zasady, że te zasiłki bez zwrotna pomoc są niezależne od dochodu i sytuacji majątkowej osoby lub rodziny, które ucierpiały wskutek powodzi we wrześniu 2024 roku. Przyjmujemy również postulaty z jednostek samorządu terytorialnego w zakresie usprawnienia i zwiększenia środków na wypłatę zasiłku na osuszanie. Ułatwiamy procedurę dokonywania zmian w programach finansowanych ze środków europejskich w przypadku, gdy zmiany takie będą konieczne w celu przeciwdziałania skutkom powodziń. W obszarze kultury i dziedzictwa narodowego zmianie ulegają przepisy dotyczące odbudowy obiektów umieszczonych w wykazie zabytków. Cały duży segment tej ustawy, którą omawiam, nad którą będziemy pracować, dotyczy prawa budowlanego i ułatwień w zakresie remontu odbudowy obiektów budowlanych, które doznały szkód, zostały zniszczone w wyniku działania żywiołu. W zakresie szkolnictwa wyższego i edukacji będzie stworzone możliwość przekazania dotacji celowej dla uczelni niepublicznych, które ucierpiały na skutek powodziń. W obszarze sportu i turystyki projektowane rozwiązania dotyczą przekazania niewykorzystanych środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej na zadania polegające na usunięciu skutków klęski żywiołowej. Szczególnie istotna zmiana dotycząca infrastruktury energetycznej, jak wiadomo, zaopatrzenie w energię elektryczną to podstawa normalnego funkcjonowania społecznego gospodarstw domowych. W tym zakresie wprowadzamy możliwość przyznania dotacji z budżetu państwa na odbudowę linii energetycznych, źródeł wytwarzania energii elektrycznych. Dajemy też możliwość dokonania dotacji pocztów na zniszczone obiekty pocztów związaną z wykonaniem usług powszechnych przez operatora pocztowego. Proszę Państwa, tak jak powiedziałem na samym początku to jest druga, druga sprawa, która jest w tej sytuacji, która jest w tej sytuacji, która jest w tej sytuacji. Proszę Państwa, tak jak powiedziałem na samym początku to jest druga nowela tej systemowej ustawy o usuwaniu, o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi i jest to odniesienie poprawa przepisów, które wprowadziliśmy pierwszego października, ale i nowe regulacje, które przed chwilą opisałem. Na ten zakres przedmiotowy projektu ustawy, na ten zakres przedmiotowy składa się kompetencja właściwość wielu ministrów i w pracach nad tym projektem ustawy będziemy wspólnie występować i z Państwem pracować tak, żeby poprawić sytuację z punktu widzenia skuteczności procesu usuwania skutków powodzi, wsparcia dla powodzian i odbudowy tych terenów. W nawiązaniu do porannej dyskusji dotyczącej wypłaconych zasiłków, uruchomienia środków na różnego rodzaju formy przeciwdziałania z skutką powodzi, odbudowy tych terenów, chcę Państwa poinformować, że na dzień dzisiejszych zaangażowanych jest 2 miliardy 130 milionów złotych, z czego na zasiłki wypłaconych jest już ponad 600, na zasiłki te 8 tysięcy, tysiąc na osłuszanie, do 100 tysięcy, do 200 tysięcy, w tej chwili wypłaconych już jest 640 milionów. Jeżeli chodzi o inne formy działania, świadczenie interwencyjne, zadania inwestycyjne dotyczące infrastruktury technicznej, infrastruktury społecznej, to jest kwota ponad miliarda złotych. W tej chwili, jak powiedziałem, mamy zaangażowanie zasiłków na zasiłki, na zasiłki, na zasiłki, na zasiłki, na zasiłki, na zasiłki, w tej chwili, jak powiedziałem, mamy zaangażowanych 2 miliardy 130 milionów złotych i mamy dostępne środki. To, co jest dzisiaj wyzwaniem dla nas wszystkich, wyzwaniem dla tych wszystkich, którzy chcą poprawić realizację tych zadań, które pomagają powodzianom, pomagają w odbudowie tych terenów, to uproszczenie, dalsze uproszczenie istniejących już narzędzi, to jest to jest wdrożenie tych postulatów wynikających ze stosowanych już narzędzi, jak również te dodatkowe narzędzia, które przed chwilą opisałem. Proszę Państwa, wierzę, że tak jak przy pierwszej, przy pierwszym projekcie, przy pierwszej tej dużej nowelni ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie usuwania skutków powodzicza, tak i tym razem będziemy zgodnie i szybko pracować, by te przepisy jak najszybciej weszły w życie. Strona rządowa jest do tego gotowa. Liczę na dobrą współpracę. Dziękuję pięknie. Dziękuję bardzo.