Adam Dziedzic o legislacji wobec bezpieczeństwa energetycznego

Przechodzimy do zadawania pytań. Jako pierwszy pytanie zada pan poseł Adam Dziedzic. Pytanie będzie skierowane w sprawie działań legislacyjnych ministra klimatu i środowiska w zakresie zabezpieczeństwa energetycznego do ministra klimatu i środowiska. Odpowiada podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska pan minister Miłosz Motyka. Bardzo proszę pan poseł Adam Dziedzic. Dziękuję bardzo. Pani marszałek, panie ministrze, wysoka Izbo. Bezpieczeństwo energetyczne to kluczowy element stabilnego funkcjonowania państwa. W dobie dynamicznie rozwiniętającej się gospodarki, rosnącego zapotrzebowania na energię oraz wyzwań związanych z ochroną środowiska kwestia ta staje się szczególnie istotna. Pierwszym kluczowym krokiem jest dywersyfikacja źródeł energii. Polska w dużym stopniu opiera się na węglu, choć zapewnia stabilność dostaw. Jest jednocześnie źródłem emisji dwutlenku węgla, co stawia nasz kraj niestety w trudnej sytuacji w stosunku do innych krajów. Inwestycje w odnawialnej źródła energii, takie jak wiatr, słońce czy biomasa, są koniecznością. Równocześnie istotne jest rozwijanie energetyki jądrowej, która może dostarczyć dużych ilości energii przy minimalnym wpływie na środowisko. Kolejnym krokiem jest modernizacja i rozbudowa infrastruktury energetycznej. Są często przestarzałe sieci przesyłowe, dystrybucyjne, co zwiększa ryzyko awarii. Nowoczesne technologie, takie jak inteligentne sieci, mogą poprawić efektywność zarządzania energią i zmniejszyć straty w przesyłę. Wreszcie istotne jest monitorowanie zarządzania w sytuacjach kryzysowych, magazynowanie energii i rozwój technologii i przechowywania. W sytuacjach, gdy produkcja z oztrę przewyższa zaproszowanie nadmiar energii może być wymagazynowanym w ogniwach lub przekształcany w wodór. Tego rodzaju inwestycje zwiększają stabilność dostaw energii. W związku z powyższym pytamy, jakie działania legislacyjne podejmuje resort w zakresie bezpieczeństwa energetycznego, rozwoju źródeł niskoemisyjnych, elektrowni jądrowej, rozwoju OZE oraz inwestycji w sieci elektroenergetyczne. Czy przewidują państwo również zastosowania klucznej inteligencji w tym obszarze? Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo. Odpowiedzi udzieli podsektaż Cechy Tachstanu w Ministerstwie Obrony Narodowej. Przepraszam bardzo, bo miało być pierwsze pytanie. Odpowiedzi udzieli podsektaż Cechy Tachstanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. Pan minister Miłosz Motyka. Zapraszam, panie ministrze. Bardzo dziękuję, szanowna pani marszałek. Wysoka Izbo. W dobie kryzysu energetycznego, który szczególnie po ataku Rosji na Ukrainę dotknął państwa UE potrzebna jest suwerenność oraz bezpieczeństwo w zakresie stabilizacji dostaw energii elektrycznej i dla przedsiębiorców i dla gospodarstw domowych. Dlatego podjęliśmy szereg działań w resorcie klimatu i środowiska w zakresie inwestycyjnym i legislacyjnym, żeby zagwarantować tę stabilizację. Szczególnie dotykając obszaru, który dotychczas był niedoinwestowany. Analizowaliśmy akty prawne, procedujemy ustawą odległościową, przeprocedowaliśmy wsparcie dla przedsiębiorstw energetycznych w wysokości 0,5 mld zł oraz skrócenie procedur administracyjnych. Również na etapie prac końcowych w parlamencie w Senacie jest ustawa o rynku mocy przedłużająca jego funkcjonowanie oraz gwarantująca aukcje, uzupełniające aukcje dogrywkowe po aukcjach głównych. Natomiast szczególnie wrażliwym aspektem, który wpływa na bezpieczeństwo energetyczne jest stabilizacja sieci elektroenergetycznej. Dlatego polskie sieci elektroenergetyczne wspólnie z całym rządem podjęły decyzję o znaczącym zwiększeniu nakładów na ten segment na sieci przesyłowe oraz na sieci dystrybucyjne. Podjęliśmy decyzję, aby te kwoty radykalnie zwiększyć. Dotychczas było tak, że niestety nakłady na ten przestrzeń, szczególnie jeśli chodzi o ich wpływy i źródło finansowania z handlu emisjami nie były wystarczające. Dlatego też przesuwając konkretne środki, dodając do tego kwoty na inwestycje w transformację energetycznej z Krajowego Planu Odbudowy, zdecydowaliśmy o zwiększeniu tych nakładów do 2030 roku do kwoty 100 mld zł. Do roku 2035 będzie to dodatkowe ponad 80 mld zł, z czego dwie trzecie planowanych wydatków będą na sieci dystrybucyjne, a jedna trzecia na sieci przesyłowe. Przede wszystkim chodzi o to, by dostosować nasz system elektroenergetyczny do nowych źródeł wytwórczych. Szczególnie tych źródeł wytwórczych, które dzisiaj naszą transformację energetyczną prowadzą nie tylko ze źródeł wysokoemisyjnych, z węgla, poprzez gaz do atomu oraz odnawialnych źródeł energii, ale też dostosowują ją pod kątem terytorialny. Ta transformacja energetyczna, która dotychczas opierała się, która miała miejsce przede wszystkim jeśli chodzi o źródła wytwórcze na południu kraju albo w jego centrum, dzisiaj przesuwa się na północ. To na północ będziemy mieli zlokalizowaną, gdzie trwają już, proces budów pod elektrownię jądrową, gdzie też budowana jest infrastruktura towarzysząca budynkom elektrowni jądrowej w Choczewie. To na Pomorzu realizowane są inwestycje w morskie farmy wiatrowe, które zagwarantują nam 6 GW mocy do 2030 roku w naszym systemie elektroenergetycznym. To wreszcie na Pomorzu będziemy mieli źródła wytwórcze również pomagające stabilizować nasz kraj w dostawie energii elektrycznej pod kątem terminala FSR-u oraz terminala LNG. I stąd potrzebne są inwestycje w sieci przesyłowe w takiej skali, w takiej liczbie. 100 mld zł do roku 2030 i dodatkowe 80 do roku 2035, by móc wpiąć i zagwarantować stabilizację tego systemu pod kątem źródeł niskoemisyjnych w latach kolejnych. Kolejna rzecz to poza tymi działaniami, które stabilizują sieć na poziomie dystrybucyjnym i przesłowym to działania legislacyjne i inwestycyjne w stabilizację na poziomie lokalnym. To stworzenie dodatkowego komponentu w programie Mój Prąd, aby dofinansowywać także magazyny energii. Tak aby to obligo instalowania fotowoltaiki było wspólnie z magazynem energii, tak aby zagwarantować stabilizację na poziomie lokalnym. Słożyliśmy taki program w Mój Prądzie w nowej edycji. Dodaliśmy ten komponent, który okazał się, już dzisiaj widzimy, niezwykle potrzebny dla naszego systemu na poziomie lokalnym. W tej edycji do tej pory od września złożono 75 tysięcy wniosków o dofinansowanie do tego programu na kwotę blisko miliarda złotych. To jest absolutny rekord. Zaplanowano jeszcze w roku 2023 na kolejną edycję tego programu 400 milionów złotych. My podnieśliśmy ponad trzykrotnie możliwość alokacji na środków na ten budżet, który został prawie w 100% wykorzystany. To pokazuje również potrzebę wspólnot lokalnych z długich mieszkańców i gospodarstw domowych do tego, żeby w stabilizację sieci na potrzeby magazynowe zainwestować. Tylko w roku ubiegłym, w 2024 roku pod kątem stabilizacji tego systemu wydano blisko miliard złotych na program Mój Prąd. Pod kątem sieci dystrybucyjnych i przesyłowych Ministerstwo Klimatu i Środowiska podpisało umowy na kwoty ponad 700 milionów złotych. Tylko w jednym roku. Stale prowadzimy pod tym kątem wspólnie z Operatorem Systemu Przesyłowego Monitoring sieci. Polska jest bezpieczna pod kątem dostaw, pod kątem wytwórczym, pod kątem funkcjonowania również mechanizmów wspierających jak rynek mocy i w każdym kolejnym roku zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii. A w roku 2023 i później roku 2024 ten udział odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym był rekordowy. Wiemy, że będzie się zwiększał. Dlatego będziemy realizowali kolejne programy dotyczące wsparcia z Funduszu Modernizacyjnego również na magazyny energii. I te mniejsze, i te przydomowe, i te wieloskalowe, które będą realizowały przedsiębiorstwa energetyczne. Dzisiaj największym wyzwaniem po zatworzeniu nowych mocy wytwórczych inwestycjami w elektrownię jądrową, w morskie farmy wiatrowe oraz w odnawialne źródła energii jak fotowoltaika i lądowe elektrownie wiatrowe potrzebne są inwestycje w magazyny energii, które w przyszłości będą kluczowe dla zapewnienia stabilizacji energetycznej państwa. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo. Pytanie dodatkowe zada pan poseł Adam Dziedzic. Zapraszam panie pośle. Panie marszałek, wysokość, zbyt panie ministrze. Panie ministrze, powiedział pan, że przenosimy dzisiaj środek ciężkości w zakresie rozbudowy energetyki na północ naszego kraju i Morze Bałtyckie. To co możemy zobaczyć ostatnio m.in. na przykładzie wojny w Ukrainie, czyli ataki na infrastrukturę krytyczną, ale również to co dzieje się na Morzu Bałtyckim, uszkodzenia gazociągów, sieci energetycznych, przesyłowych, telekomunikacyjnych. Jak te i przyszłe systemy, przyszła infrastruktura energetyczna będzie chroniona przed takimi atakami? Czy mają państwo na to jakieś konkretne pomysły, czy wychodzą państwo z jakimiś projektami ustawowymi w tej materii? Czyli jak będziemy dzisiaj bronić bezpieczeństwa energetycznego w naszego kraju, tak żebyśmy nie byli podatni na tego typu ataki? Dziękuję. Dziękuję panie pośle. Odpowiedzi udzieli podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska pan minister Miłosz Motyka. Zapraszam panie ministrze. Bardzo dziękuję szanowco panie marszałek. Wysoka Izbo. To jest kolejny zakres działań, który dzisiaj wymaga współpracy nie tylko międzyresortowej, a który wymaga współpracy pomiędzy państwami NATO, bo dzisiaj w istocie Bałtyk staje się akwenem wewnętrznym NATO. I to, co z czym ostatnio mieliśmy do czynienia, atakami floty cieni na infrastrukturę energetyczną, ma bezpośredni wpływ z tym, co wydarzy się w naszej ocenie za kilka tygodni z synchronizacją państw bałtyckich, które dotychczas były wpięte w system BREL z państwami Europy Zachodniej, z Polską, z całym systemem europejskim. Litwa, Łotwa, Estonia, państwa bałtyckie zostaną wyłączone z systemu postradzieckiego, włączone w synchronizacji z systemem europejskim, co dzisiaj już budzi sprzeciw Federacji Rosyjskiej, która również tę przestrzeń wykorzystywała do szantażu ekonomicznego państw bałtyckich. W drugiej połowie lutego dojdzie do pełnej synchronizacji tych systemów. Prowadzimy również rozmowy z państwami bałtyckimi o tym, jak możemy wzmocnić infrastrukturę energetyczną, również pod kątem nowych inwestycji, jak nowego kabla łączącego nas z Litwą. Pod tym kątem Bałtyk, który przez lata bywał dla Polski pod kątem energetycznym również zagrożeniem ze względu na Nord Stream 2 stał się morzem, które jest jednak dla polskiej energetyki szansą, bo od zachodu do wschodu poprzez terminal LNG, poprzez elektrownię jądrową, morskie farmy wiatrowe po terminal FSR-u, to jest akwen, który będzie strategiczne znaczenie w polskiej energetyce miał. Dlatego też podjęto decyzję o tym, by na wzór air policy państwa ościenne wokół Bałtyku patrolowały ten akwen. W ostrzeżeniach odpowiednio wcześniej informowały się w zakresie wpływających w ich tereny przybrzeżne floty cieni, tak aby móc działać odpowiednio rygorystycznie na ryzyka, jakie pojawiają się przede wszystkim ze strony Federacji Rosyjskiej. Taka flota będzie funkcjonowała w różnych kolejnych konkretnych aktach prawnych, jak w morskich farmach wiatrowym. Wprowadzimy zasady dotyczące nowego funkcjonowania stref ochronnych na Bałtyku. Chcemy dać większe uprawnienia straży granicznej oraz marynarce wojennej w zakresie też współpracy z inwestorami, bo dzisiaj jest to infrastruktura strategiczna. W tym partnerstwie jesteśmy w bardzo dobrej współpracy z państwami bałtyckimi. Każde kolejne działania wymagają takiej koordynacji i nie tylko na poziomie międzyresortowym, ale przede wszystkim na poziomie państw bałtyckich. Ta współpraca jest kluczowa. Już dzisiaj widzimy, że to zagrożenie będzie narastało. Już dzisiaj widzimy, że w okolicy konkretnej infrastruktury zwiększają się ruchy sił rosyjskich, ale na to jesteśmy gotowi wspólnie z resortem obrony narodowej. Dziękuję bardzo.