Adam Dziedzic pyta o magazyny energii i pakiet antyblackoutowy

Przechodzimy do kolejnego pytania. Będzie to pytanie zadane przez posłów PSL, posła Adama Dziedzica. Będzie to pytanie w sprawie inwestycji w sieci przesyłowe, sieci dystrybucyjne oraz wprowadzenia pakietu antyblackoutowego. Na pytanie będzie odpowiadał także minister Miłosz Motyka. Panie pośle, pan poseł Adam Dziedzic, proszę bardzo, czas na pytanie. Panie Marszałku, panie ministrze, Wysoka Izbo. Na świecie widzimy wiele zagrożeń i zdarzeń pojawiających się w sieciach energetycznych. W odpowiedzi na te zagrożenia pojawiła się koncepcja pakietu antyblackoutowego oraz działań, które mają zwiększyć odporność polskiego systemu energetycznego. Zatem kilka pytań. Czy w ramach zwiększenia odporności planowane jest wsparcie finansowe zakupu instalacji magazynowej energii dla prosumentów, których jest kilkaset tysięcy, posiadających instalacje fotowoltaiczne i rozliczające się na tak zwanych starych zasadach z zachowaniem możliwości tego rozliczenia. Czy zamierzony jest wykorzystanie tego potencjału. Takie rozwiązanie pozwoliłoby na zwiększenie samodzielności energetycznej, stabilizację systemu i funkcjonowanie małych, autonomicznych systemów w przypadku choćby uszkodzeń infrastruktury krytycznej. Czy w przypadku tak zwanej energetyki rozproszonej w lat za tym idą rozwiązania systemowe, jednolite dla całego obszaru naszego kraju, umożliwiające korzystanie z energii wyprodukowanej na miejscu w sytuacjach długotrwałego braku dostaw energii z tradycyjnych, konwencjonalnych źródeł spowodowanych awarią lub celowym uszkodzeniem. I kolejne pytanie. Czy w wyniku planowanych prac na sieciach dystrybucyjnych zostaną usunięte przyczyny wyłączenia się domowych instalacji fotowoltaicznych ze względu na wzrost napięcia w sieci i powodujące wymierne straty finansowe dla ich właścicieli. Te części i elementy bardzo często podnoszone przez prosumentów powinny znaleźć odzwierciedlenie w przypadku pakietu anty-blackoutowego. Bardzo proszę o odpowiedź. Dziękuję uprzejnie. Dziękuję bardzo panie pośle i proszę pana ministra Miłosza, motykę o odpowiedź. Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Pan poseł poruszył kilka wątków. Po kolei postaram się odnieść do nich. Ze względu na to, że bez inwestycji w sieci elektroenergetyczne, bez inwestycji w sieci przesłowowej i dystrybucyjnej nie ma niższych cen energii elektrycznej. To już widzimy. To jest jeden z tych powodów i przyczyn, który niestety później rzutował na wysokie ceny energii. Brak odpowiednich inwestycji, straty na przesyle, straty na dystrybucji. Wyłączanie się także, jeżeli chodzi o brak odpowiednich inwestycji w przedsiębiorstwach energetycznych, przy domowych instalacji. Tutaj nowe środki, mówię o nowych, ale odblokowanych strajowego planu odbudowy, mają służyć nie tylko licznikom zdalnego odczytu, ale także łatwiejszemu przyłączeniu się ich do sieci czy magazynu energii, ale także np. nowym inwestycjom podejmowanym przez przedsiębiorstwa energetyczne w zakresie transformatorów symetryzujących, co już widzimy pomaga stabilizować sieci na poziomie lokalnym, co też gwarantuje, że te przydomowe instalacje nie są wyłączane. Ale potem rozszerzyliśmy program dofinansowania do instalacji fotowoltaicznych o obligo magazynu energii, żeby ta sieć była wreszcie stabilna, żeby do tego nie dochodziło. Jeżeli chcemy, by obywatele inwestowali w tanie źródła energii na własny użytek, korzystali z pomp ciepła, korzystali z energii, którą daje nam środowisko, to po prostu powinni ją mieć możliwość zmagazynowania. I takie obligo powinno powstać. Takie obligo wprowadziliśmy w nowym programie Mój Prąd 6.0. Ono zostało dotychczas prowadzone przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska w systemie netbilling zwiększającym autokonsumpcję. Ale zawnioskowaliśmy też o to, by to dofinansowanie do magazynów energii było możliwe także dla systemu netmetering. To, że ktoś funkcjonuje dzisiaj w tak zwanym starszym systemie, on jest oczywiście bardziej ekonomicznie korzystny, nie powinno być wykluczające dla niego w zakresie korzystania z magazynów energii. Nie trzeba wtedy traktować sieć jako magazynu. Można tę energię zmagazynować na własny użytek. To w skali mikro, w skali średniej, nowy na 4 miliardy złotych program magazynów energii dla przedsiębiorców, którzy dzisiaj mają farmy fotowoltaiczne. Czasem redysponowane, traktowana ta energia jest, czasem jest zmarnowana, jest najdroższa, najgorsza. Kompletnie niewykorzystana energia jest energią, którą niestety, ale tracimy bezpowrotnie. Musimy ją magazynować. Musimy dzisiaj, myślę największy wysiłek inwestycyjny obok sieci elektroenergetycznych, o których powiem, przesunąć w magazyny energii. Stąd ten program na 4 miliardy złotych, gdzie już widzimy gigantyczne zainteresowanie przedsiębiorców w tym zakresie. Ale ten program polskich sieci elektroenergetycznych do 2034 roku 64 miliardy złotych plus program rozwoju w zakresie sieci dystrybucyjnych. W sumie tych 5 przedsiębiorstw energetycznych 72 ponad miliardy złotych wyda do 2028 roku. W ciągu najbliższych od 2023 do 2028 roku to będą 72 miliardy złotych na te inwestycje. I to są właśnie inwestycje, które pomagają nie tylko modernizować infrastrukturę, ale poprawić automatykę procesów na poziomie lokalnym. I wreszcie też poprawić to funkcjonowanie odbiorców w zakresie liczników zdalnego odczytu. Chcemy, by do końca 2028 roku już 80% odbiorców końcowych miało zainstalowane liczniki zdalnego odczytu, co także pomoże im. I podejmować decyzje w zakresie odbioru i działania prosumenckiego, odbioru energii i działania prosumenckiego. Podejmowania decyzji inwestycyjnych w zakresie magazynu energii. Czy on jest konieczny, czy nie. I jak, w jakim czasie ta inwestycja może się ekonomicznie spłacać. Ale też przedsiębiorstwa energetyczne inwestują własne środki w magazyny energii. W ramach tego planu, o którym mówiłem, polskich sieci elektroenergetycznych to kilka danych. 4 700 km nowych linii wysokiego napięcia, połączenie stałoprądowe, bo zmienia się w ogóle cała architektura związana z wytwarzaniem energii. Dzisiaj przesyłamy tę energię z południa na północ i w inne części kraju za lat kilka. Myślę, że od 2026 roku przy pierwszym odbiorze prądu z morskich farm wiatrowych będziemy tego świadkami. Ta struktura się zmienia z północy na południe. Tak w planach jest połączenie stałoprądowe HVDC łączące północ i południe kraju. Północ, gdzie będziemy mieli elektrownię jądrową oraz morskie farmy wiatrowe, a także miejsce, gdzie mamy najwięcej wiatraków na lądzie. Do tego planu dołączono 28 nowych stacji elektroenergetycznych, modernizację 110 obecnie funkcjonujących stacji elektroenergetycznych. To będzie pomagało temu, by można było szybciej i bardziej efektywnie przyłączyć nowe źródła energii do tego systemu. Jak powiedziałem, odnawialność źródła energii tak, ale z magazynami energii, by móc stabilizować ten system i także przy udziale mocy dyspozycyjnych. Polska bez mocy dyspozycyjnych, bez inwestycji w energetykę jądrową się nie obejdzie, bez inwestycji w bloki gazowe, które są realizowane także. Przykład blackoutu, o którym mówił pan poseł, na to wskazuje, że potrzebna jest tutaj dywersyfikacja i inwestycje w sieci. Choć jednoznaczna sugestia, że tylko systemy, gdzie mamy moce konwencjonalne, gwarantują stabilizację systemu, też nie jest prawdziwa. Bo wiele krajów i też na poziomie międzynarodowym dyskusji, które toczymy, wskazują, że także w miejscach, gdzie mamy oparte systemy elektroenergetyczne o bloki dyspozycyjne, może dochodzić do blackoutu. Także w miejscach, gdzie mamy do czynienia z państwami, czy miejscami, regionami, gdzie mamy energetykę opartą stricte na mocach nuklearnych, może dochodzić do blackoutu. Odpowiednie jest tutaj zarządzanie siecią, a mamy świetnych specjalistów w tym zakresie, więc Polska jest bezpieczna energetycznie, a poprzez działania legislacyjne i inwestycyjne to się tylko poprawi. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo panie ministrze. Zanim przejdziemy do pytania uzupełniającego prawdę, pragnę przywitać gości obecnych w Sejmie na zaproszenie pana posła Pawła Śliza, a mianowicie gości ze środowiskowego domu samopomocy Fundacji Viribus Unitis Babice wraz z prezesem Fundacji, panią Genowefą Brandes. Witamy serdecznie, bardzo nam miło państwa gościć i życzymy dobrych wrażeń z Sejmu. A teraz zapraszam do zadania, pytania uzupełniającego pana posła Adama Dziedzica. Panie Marszałku, Panie Ministrze, Wysoka Izbo. Panie Ministrze, zadawałem na tej sali plenarnej kiedyś pytanie i prośbę o wyjaśnienie. Jak to jest możliwe, że konsumenci indywidualni, ci, którzy są dziś konsumentami, posiadają instalacje fotowoltaiczne, mają liczniki dwukierunkowe, których odczyt jest w czasie rzeczywistym, a jednocześnie przedsiębiorstwa dystrybucyjne sporządzają faktury zaliczkowe. Czy to jest w ogóle potrzebne, skoro odczyty z użycia energii są znane dla każdego zakładu energetycznego na bieżąco, w każdej chwili? Po co zatem jest prognozować coś, co jest jasne, czyste, klarowne i podane z góry? Albo może nie tyle z góry, co na bieżąco. Dziękuję bardzo, panie pośle. Zapraszam ponownie do odpowiedzi pana ministra Miłosza Motyka. Proszę bardzo, panie ministrze. Szanowny panie marszałku, wysoki sejmie. Pan poseł pyta o działanie praktyczne, które jest i powinno być realizowane przez przedsiębiorstwa energetyczne, ale jako resort energii będziemy tej zmianie patronować, bo de facto mamy kilka sposobów rozliczeń. I w istocie ta sytuacja, w której przedsiębiorstwa energetyczne widzą, ile zużywa dany odbiorca, powinna mobilizować do tego, żeby za zużycie może tę formę wybrać jako preferowaną. Już dzisiaj taki system jest możliwy. Już dzisiaj taka zmiana, choć do niej pewnie nie wszystkie przedsiębiorstwa energetyczne zachęcają, ale z punktu widzenia klienta jest możliwa. Słyszymy głosy, tak w debacie publicznej, tutaj także w Sejmie i na różnych spotkaniach, także ten system zaliczkowy, ten system przedpłat jest systemem, który jest bardziej preferowany, bo później oczywiście łatwiej się danej spółce bilansować, ale spółka przede wszystkim ma wspierać obywateli transformację energetyczną, a nie własne biznesy. Więc tutaj będziemy zachęcać do bardziej, także po to jest, po to są liczniki zdalnego odczytu i po to jest ten system wykorzystywania tego, by to za zużycie bezpośrednio były pobierane środki już po tym zużyciu. Po to też chcemy przedstawić pakiety deregulacyjne. Poza pakietem antyblackoutowym, który będzie, myślę, dobry dla odbiorców, które będą chcieli być prosumentami, szczególnie tymi średnimi. Dla przedsiębiorców, którzy będą się starali o warunki przyłączenia, bo wreszcie to nie będzie gehenna, tylko to będzie transparentny proces, stworzymy platformy do tego potrzebne. I tak, przedsiębiorstwa energetyczne, takie platformy będą musiały stworzyć. Ograniczymy biurokrację, tak żeby uzyskiwanie wniosków, uzyskiwanie tych przyłączy i składanie wniosków nie było już kilkuset lub nawet kilkutysięcy stronicowe. Wypis i wyrys z gruntu nie jest absolutnie potrzebny. Można to zrobić na oświadczenie. Wprowadzimy kamienie milowe w tym zakresie, żeby nierealizowane inwestycje, jeżeli nie będą realizowane w każdym kolejnym kroku, to dany podmiot tracił warunki przyłączenia i ich nie blokował, bo później dochodzi do patologicznego systemu odsprzedawania, handlowania warunkami przyłączenia w często nietransparentnym procesie. Chcemy to po prostu unormować, tak aby był to proces przejrzysty i ta ustawa jeszcze tej jesieni do Sejmu trafi. Ale deregulacja w tym zakresie, o której mówił też pan poseł, jest potrzebna. Po to chcemy wprowadzić jako docelową formułę elektroniczną, bo dzisiaj już widzimy, że przedsiębiorstwa energetyczne do tego zachęcają pozostawić oczywiście formę papierową, ale ta formuła elektroniczna obniża także koszty dla odbiorcy indywidualnego. Sprawić, by to przedsiębiorstwo tutaj wykazywało się większą aktywnością. Może kolejnym krokiem upowszechnić taryfy dynamiczne, tak żeby pokazać, ile to zużycie w odpowiednich godzinach, o które pan poseł pyta, może okazać się lepsze dla odbiorcy w zakresie taryf dynamicznych w odpowiednim czasie, wtedy, gdy ta energia jest tańsza. Żeby nie było sytuacji, w której ta taryfa, tak zwana all inclusive, jest nadużywana, wykorzystywana do maksymalizacji zysków przedsiębiorstw energetycznych kosztem obywateli. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo panie pośle. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję.