Adam Dziedzic o spółdzielniach i społecznościach energetycznych

I teraz pan poseł Adam Dziedzic będzie kierował pytanie do pana ministra Miłosza Motyki w sprawie rozwoju polskiej energetyki ze szczególnym uwzględnieniem roli spółdzielni energetycznych, społeczności energetycznych oraz plastrów energii. Szanowny panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo, spółdzielnie społeczności i klastry energetyczne to szansa na niższe ceny energii oraz na lokalne zbilansowanie systemu energetycznego w oparciu o odnawialne źródło energii. Zatem pytanie, jaka jest obecna rola tych form, jakie zmiany wprowadza ministerstwo, by ułatwić ich funkcjonowanie, jakie środki na ten cel będą przeznaczone w najbliższej przyszłości i co konkretnie konsumenci mogą oczekiwać po tych zmianach. Dziękuję bardzo. Bardzo dziękuję. Bardzo syntetyczne pytanie. Ciekawe, czy taka sama będzie odpowiedź. Bardzo dziękuję. Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. To transformacja energetyczna trwa. Ona się w Polsce dzieje od lat, jest przeprowadzana i ona musi odbywać się w sposób sprawiedliwy. Ta transformacja jest opierana na stabilnych źródłach energii. Poprzez inwestycje w źródła gazowe będzie prowadzona z uwzględnieniem energetyki jądrowej. Dlatego też w ostatnich dniach sfinalizowano też rozmowy ze stroną amerykańską w tym zakresie budowy elektrowni jądrowej. Ale też ta transformacja opiera się na tanich źródłach energii. Tanych i wytwórczo i tanich w zakresie produkcji, czyli odnawialności energii, energii z wiatru, energii ze słońca, energii z wody. I ta transformacja dzisiaj opiera się także poprzez decentralizację i dekoncentrację. Dzisiaj wiele mówimy o bezpieczeństwie, wiele mówimy o bezpieczeństwie militarnym. Odmieniamy to słowo przez wszystkie przypadki, ale nie możemy zapominać, że jednym z podstawowych zasad tego bezpieczeństwa i jego fundamentów jest także bezpieczeństwo energetyczne. A bezpieczeństwo energetyczne może być oparte poprzez dekoncentrację źródeł wytwórczych, decentralizację tego systemu. Sytuacja za naszą wschodnią granicą. Agresji pełnoskalowej Rosji na Ukrainy pokazała, że właśnie ten system, który jest oparty na źródłach rozproszonych, jest również systemem, który może być bezpieczny. Z punktu widzenia naszego systemu elektroenergetycznego głównym wyzwaniem jest nie tylko ta transformacja, jeśli chodzi o źródła wytwórcze, ale też inwestycje w zakresie przede wszystkim bilansu energii. Pogodozależne oze wymagają zarządzania energią i robimy wszystko, by to zarządzanie odbiło się bardzo pozytywnie na kieszeni Polek i Polaków, obniżając ceny energii w przyszłości. Natomiast tutaj ta transformacja w zakresie decentralizacji i dekoncentracji odbywać się, będzie i odbywa się poprzez inwestycje w spółdzielnie energetyczne, w społeczności energetyczne oraz klastry energii. Dlatego też wspieramy rozwój tych form, wspieramy rozwój spółdzielczości, bo one opierają się właśnie na aspekcie bezpieczeństwa. W zakresie projektu ustawy, który jeszcze dziś będzie przedmiotem prac w parlamencie ustawy odległościowej, zapisaliśmy, by spółdzielnie mogły tutaj ubiegać się o odpowiednie udostępnienia przez operatorów danych pomiarowych, jako spółdzielnie w rozumieniu ustawy prawa spółdzielczego, nie tylko spółdzielnie w rozumieniu ustawy o odnawialnych źródełach energii. I my poszerzamy ten katalog i wprowadzamy zasadę, żeby spółdzielnie, także spółdzielnie energetyczne do tej pory obwarowane obowiązkiem składania corocznych sprawozdań do rejestru, w ramach rejestru, w którym są Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa, już tego nie musiały robić. Czyli w myśl też zasady deregulacji, odejścia od zbędnej naszym zdaniem, wprowadzonej przez naszych poprzedników sprawozdawczości, wprowadzając też możliwość zintegrowanego zarządzania państwem, operator jest w stanie przekazać bezpośrednio innej jednostce publicznej te dane. Nie trzeba na spółdzielców, nie trzeba na przedsiębiorców nakładać kolejnych obowiązków. My ten obowiązek zdejmujemy. Ale też w ramach kolejnego aktu prawnego, ustawy o promowaniu i wytwarzaniu energii z morskich farm wiatrowych i ustawy o odnawialnych źródełach energii. Chcemy rozszerzyć te zapisy, dzisiaj obowiązujące w ramach tworzenia spółdzielni energetycznych w gminach wiejskich o miasta. Uważamy, że miasta powinny mieć możliwość, gminy miejskie, na obieganie się też o objęcie tą formułą. To jest efekt szeregu rozmów z przedstawicielami samorządu, którzy dzisiaj bardzo mocno wchodząc w kolejne, każde inne przestrzenie, nie tylko te dotychczas związane z polityką samorządową, ale nowe, chcą wziąć na siebie również odpowiedzialność za de facto bilansowanie systemu elektroenergetycznego na poziomie lokalnym. To daje gwarancję im na niższe rachunki za prąd, czyli de facto niższe rachunki dla mieszkańców, poprzez zupełnie inną strukturę opłat. Nie będzie już przecież potrzeby przesyłu energii z tych spółdzielni, będzie można zbilansować ten system na poziomie lokalnym. My taką możliwość gminom miejskim także chcemy dać. Wprowadzamy także mechanizmy inwestycyjne w ramach Krajowego Planu Odbudowy, w ramach programu wsparcia dla spółdzielni energetycznych, społeczności energetycznych oraz klastrów energii. Przeznaczyliśmy blisko miliard złotych na fazę przedinwestycyjną, projektową, ale też inwestycyjną w zakresie tworzenia tych form, bo chcemy je promować i już dzisiaj widzimy gigantyczne zainteresowanie tym projektem. Miliard złotych blisko to tak naprawdę jest pierwszy krok. W kolejnym kroku chcemy też dać możliwość ubiegania się o środki na tworzenie, na wsparcie dla spółdzielni energetycznych z programu Energia dla Wsi. Dlatego wystąpiliśmy z wnioskiem o zwiększenie wsparcia w ramach tego programu z miliarda do trzech miliardów. Po negocjacjach z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym udało się to wsparcie zwiększyć i to daje gwarancję, że będzie można też z programu Energia dla Wsi skorzystać w zakresie tworzenia spółdzielni energetycznych. Dzisiaj jest to jedna z najbardziej pożądanych zmian w zakresie naszego systemu elektroenergetycznego, przede wszystkim przez gminy, przez samorządy. Pozytywne wnioski w ramach naszych ustaw, nie tylko przez operatorów systemu dystrybucyjnego, operatora systemu przesławowego, ale właśnie przez Komisję Wspólnorządu i Samorządu Terytorialnego pokazują, że gminy same chcą dzisiaj brać udział w tym procesie. Samorządowcy są najbliżej lokalnych wspólnot i chcą dać im szansę na tańszy prąd. A spółdzielnie energetyczne społeczności i klastry energii poprzez te inwestycje i zmiany legislacyjne zagwarantują tańszy prąd dla Polegi Polaków. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo Panu Ministrowi. Przywitajmy uczniów I Liceum Ogólnokształcącego imienia króla Jana III Sobieskiego w Akademickim Zespole Szkół z Piekar Śląskich, którzy przybyli na zaproszenie Pana Posła Łukasza Ściebiorowskiego. Witamy bardzo serdecznie. Dziękuję. I drugie pytanie zadaje Pan Poseł Adam Dziedzic. Bardzo proszę. Pięknie się młodzież prezentuje. Witamy młodzież. Szanowny Panie Marszałku, Panie Ministrze, Wysoka Izbo. Pan minister tu zauważył, że rzeczywiście rozwiązania dotyczące spółdzielni, spółdzielczości, społeczności i klastów energetycznych to jest rozwiązanie. Ja mam takie pytanie jeszcze w związku z produkcją rozproszoną i chciałbym zauważyć jeden problem. Pojawiają się tak zwane ujemne ceny energii. Możliwość eksportu za granicę zmniejsza ryzyko wystąpienia takich cen w przypadku nadprodukcji i to daje możliwość rzeczywiście większej stabilności. Panie ministrze, chciałbym uzyskać odpowiedź na pytanie, jak polski rząd zamierza wykorzystać ten potencjał produkcyjny, jak ma zamiar niwelować tak zwane piki produkcji energii elektrycznej, tak aby rzeczywiście dla tych, którzy tę energię produkują było to opłacalne. Bo z jednej strony mamy taką sytuację, że oczywiście wzrost tych cen powoduje wzrost konkurencyjności i opłacalności dla producentów energii elektrycznej, ale z drugiej strony dla konsumentów uderza w konsumentów. Dziękuję. Zapraszamy ponownie pana ministra Miłosza Motyka. Szanowny panie marszałku, wysoki sejmie. Głównym wyzwaniem, jak już wspomniałem, dla polskiej elektroenergetyki i transformacji energetycznej jest bilansowanie tego systemu. Szczególnie w sytuacji, w której coraz więcej energii jest pozyskiwanych z tanich, oczywiście, ale pogodozależnych, odnawialnych źródeł energii. Dlatego jednym z najważniejszych komponentów tej transformacji w naszym zamyśle są magazyny energii. Dlatego też zmieniamy konkretnie prawo w tym zakresie, by móc tutaj te możliwości na ich instalowanie, na ich promowanie dać także społecznościom lokalnym, czyli jednostkom samorządu terytorialnego. Ale przede wszystkim bardzo mocno przesuwamy środki na to, by magazyny energii w tym bilansowaniu systemu odgrywały kluczową rolę. I te duże. Dlatego też w Krajowym Planie Odbudowy, co jest bezpośrednio zapisane w Krajowym Planie w dziedzinie energii i klimatu, zapisaliśmy rolę także tych dużych, wieloskalowych magazynów energii. Pozyskaliśmy na nie środki i one będą realizowane. Ale też małe magazyny, mniejsze magazyny. W Programie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej został uruchomiony komponent dotyczący magazynów energii dla przedsiębiorców. Na ten komponent 4 mld zł będą mogli pozyskać polscy przedsiębiorcy, którzy już zainwestowali w odnawialne źródła energii albo zainwestują w odnawialne źródła energii i w energię z wiatru i w fotowoltaikę. To daje także przedsiębiorcom gwarancję stabilnych cen. Tego, że mogą odbudować to zaufanie do państwa, które wskazało, że jest to tania energia, a która niestety często jest przez operatora redysponowana ze względu na wysoką generację z OZE. To jest odpowiedź na to wyzwanie. To jest odpowiedź na te wyłączania. To jest odpowiedź też państwa aktywnie na wykorzystywanie środków efektywnie w zakresie transformacji energetycznej, która ma tworzyć szansę, a nie rodzić ryzyka. Wreszcie eksport, o który pan poseł pytał. Dobra informacja. W pierwszych dwóch miesiącach tego roku Polska zwiększyła eksport energii elektrycznej rok do roku o ponad 70%. To jest swego rodzaju, szanowni państwo, ewenement, bo w ciągu ostatnich lat Polska była eksporterem energii elektrycznej. Tak się akurat zdarzyło, że albo z przypadku, albo z nieudolności, albo z premedytacji, że rząd naszych poprzedników importował węgiel z Rosji. Robiły to spółki Skarbu Państwa i energię elektryczną z Niemiec. Dzisiaj możemy mówić rok do roku o zwiększonym eksporcie o 70% w ciągu tych dwóch pierwszych miesięcy tego roku poprzez też inwestycje w sieci, co jest bardzo dobre dla naszego systemu elektroenergetycznego, co jest bardzo pozytywne z punktu widzenia cen energii elektrycznej, co jest bardzo pozytywne wreszcie dla naszych krajowych elektrowni. To jest konkret, który po naszych ostatnich miesiącach, po naszych działaniach i legislacyjnych, i inwestycyjnych już widzimy. Polska w ciągu tych pierwszych dwóch miesięcy stała się eksporterem energii elektrycznej i zrobimy wszystko, by ceny dla odbiorców indywidualnych również były coraz niższe. Dziękuję bardzo. Bardzo dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję.