Dominik Jaśkowiec: argumenty za Prokuraturą Europejską

Panie marszałku, Wysoka Izbo, globalizacja systemów ekonomicznych, rozwój technologiczny stworzyły szanse dla ogólnoświatowego rozwoju gospodarczego. Przyczyniły się niestety również do zaistnienia sprzyjących okoliczności dla międzynarodowej przestępczości zorganizowanej, doprowadzając do wzrostu i rozprzestrzenienia się grup przestępczych prowadzących swoją działalność już nie tylko w ramach poszczególnych państw, lecz także w ramach regionów geopolitycznych i całych kontynentów. W reakcji na to państwa były zmuszone połączyć siły w celu stworzenia instrumentów prawnych opartych na współpracy międzynarodowej, które byłyby w stanie zapewnić konieczne narzędzia do przeciwdziałania międzynarodowej przestępczości zorganizowanej. Niewątpliwie jednym z takich instrumentów jest prokuratora europejska. Przystąpienie do niej Polski ułatwi ściganie międzynarodowe zorganizowanych grup przestępczych, w szczególności w zakresie przestępczości związanej z wyłudzeniami podatku VAT, wzmocni pozycję państwa polskiego jako zaufanego partnera w walce z międzynarodowymi nadużyciami finansowymi. Rozporządzenie 2017, łamane przez 1939, wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia prokuratury europejskiej, ustanawia prokuraturę Unii Europejskiej jako urząd właściwy do dochodzenia, ścigania i stawiania przed sądem w sprawach dotyczących przestępstw finansowych. Ponadto wprowadza ono system kompetencji dzielonych pomiędzy prokuraturą europejską, a organami krajowymi w zwalczaniu tego typu przestępstw. Rozporządzenie ustanawiające prokuratorę Unii Europejskiej w ramach wzmocnionej współpracy ma zastosowanie do 24 uczestniczących państw członkowskich, w tym Polski. Irlandia oraz Węgry mogą dołączyć do niego w dowolnym momencie. Dania na stałe odstąpiła na mocy klauzuli opt-out od udziału w działaniach Unii Europejskiej dotyczącej sądownictwa karnego. Prokuratura Europejska ma zdecentralizowaną strukturę. Organ ten posiada uprawnienia do ścigania, dochodzenia i sądzenia, co istotne przed sądami krajowymi. W sprawach dotyczących przestępstw wpływających na budżet Unii Europejskiej, do których należą m.in. nadużycia finansowe powyżej 10 tys. euro, korupcja, pranie pieniędzy, sprzeniewierzanie lub transgraniczne wyłudzenia wad w kocie powyżej 10 mln euro. Prokuratura Europejska jest zorganizowana na dwóch szczeblach. Szczebel centralny stanowi prokuratura centralna z siedzibą w Luksemburgu. Skład prokuratury centralnej wchodzą. Europejski prokurator generalny, jego dwoje zastępców, prokuratorze europejskie, po jednym z każdych uczestniczących państw członkowskich oraz dyrektor administracyjny. Szczebel krajowe stanowią delegowanie prokuraturze europejskich, którzy działają w swoich własnych państwach członkowskich. Omawiany rządowy projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do zmocnienia współpracy w zakresie prokuratury europejskiej zawiera 3 grupy przepisów. Po pierwsze przepisy o charakterze organizacyjnym, regulujące umiejscowienie polskiego prokuratura europejskiego oraz polskich delegowanych prokuratorów europejskich w strukturze prokuratury, zakres ich obowiązków i uprawnień wynikających z ustaw o prokuraturze oraz relacje z prokuraturami krajowymi. Po drugie przepisy regulujące uprawnienia prokuratura europejskiego oraz delegowanych prokuratorów europejskich w stosunku do służb policyjnych, umożliwiające im prowadzenie postępowań europejskich. Trzecią grupę stanowią przepisy odnoszące się już bezpośrednio do procesowych aspektów prowadzenia postępowania europejskiego. W tym miejscu należy nadmienić, że prokuratura europejska działa w każdym z uczestniczących państw członkowskich na podstawie prawa krajowego danego państwa członkowskiego. W Polsce będzie zatem działać na podstawie prawa polskiego, a nie hiszpańskiego, francuskiego czy niemieckiego. Przytoczone rozporządzenie oraz procedowane projekt ustawy nie wprowadzają żadnych zmian w zakresie sankcji karnych przewidzianych przez polski kodeks karny. Nie powodują również zmiany właściwości polskich sądów powszechnych. Nieuprawnioną wręcz absurdalną jest teza o możliwości ścigania przez prokuraturę europejską czynów nieobjętych sankcjami karnymi przewidzianymi w polskim kodeksie karnym. Również do kategorii political fiction należy zaliczyć tezę, że rozporządzenie wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanawiania prokuratury europejskiej lub tym bardziej omawiane przedłożenie rządowe wprowadza nowe, nieprzewidziane do tej pory w polskim kodeksie karnym kategorie przestępstw lub innych czynów zabronionych. Pragnę podkreślić raz jeszcze, że jedynym uprawnieniem prokuratury europejskiej jest dochodzenie ścigania i sądzenie przed krajowymi sądami spraw dotyczących przestępów wpływających na budżet Unii Europejskiej, do których należą nadużycia finansowe, korupcja, pranie pieniędzy, sprzenie wierzanie lub transgraniczne wyłudzenia władztw tutaj w kwocie powyżej 10 milionów euro. Panie marszałku, Wysoka Izbo, Sejm na 26 posiedzeniu w dniu 9 stycznia 2025 zgodnie z art. 39 ust. 2 Reg. Sejmu skierował powyższy projekt ustawy do Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka w celu rozpatrzenia. Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka po rozpatrzeniu powyższego projektu ustawy na posiedzeniu w noc 21 stycznia 2025 wnosi, aby Wysoki Sejm uchwalić goraczu. W trakcie posiedzenia rozpatrzono poprawki, czy przyjęto poprawki techniczne, legislacyjne oraz poprawkę zgłoszoną przez pana posła Macieja Tomczykiewicza. Dziękuję. Dziękuję bardzo, panie poszle.