Agnieszka Kłopotek: poparcie ulg inwestycyjnych dla górnictwa metali

Szanowna Pani Marszałek, Panie Ministrze, Wysoka Izbo. W imieniu klubu parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe zabieram głos w sprawie projektów ustaw numer 1881 i 1975 dotyczących zmian w ustawie o podatku od wydobycia niektórych kopalni. Są to projekty ważne nie tylko dla branży wydobywczej, ale również dla finansów publicznych, dla bezpieczeństwa surowcowego i dla przyszłego rozwoju gospodarczego naszego kraju. Polska jest państwem o znaczących zasobach naturalnych, przede wszystkim miedzi i srebra, ulokowanych głównie na terenie sudetów. Zasoby te zgodnie z danymi Państwowego Instytutu Geologicznego liczone są w miliardach ton rudy i stanowią strategiczne bogactwo narodowe, należące co jasno wynika z ustawy prawo geologiczne i górnicze do skarbu państwa. To od państwa zależy w jaki sposób je eksploatujemy, jaką rentę surowcową pobieramy i jak ją później wykorzystujemy dla wspólnego dobra. Przez ostatnie lata podatek od wydobycia niektórych kopalin pełnił ważną funkcję fiskalną, a jego konstrukcja powodowała, że w okresach wysokich cen metali państwo zyskiwało znaczące dochody. Jednocześnie jednak coraz częściej docierały do nas sygnały ze strony przedsiębiorstw, że przy ogromnych kosztach inwestycyjnych wynikających z głębokości z łóż, trudnych warunków geologicznych i stale rosnących wydatków na infrastrukturę, obecny model podatku ogranicza możliwości dalszego rozwoju. To nie są zwykłe inwestycje. To procesy trwające latami, angażujące miliardy złotych, wymagające drążenia kilometrów w wyrobisk, zabezpieczenia tych wyrobisk, transportu rudy i odpowiadającej temu nowoczesnej technologii. W przypadku węglowodorów, ropy i gazu koszty i ryzyka są zupełnie inne. Dlatego słuszne jest zróżnicowanie podatkowe i dlatego nie można mówić o selektywnej pomocy. Te branże działają na całkowicie innych rynkach i oferują zupełnie inne produkty. Projekty ustaw, o których dzisiaj mówimy, wychodzą naprzeciw potrzebom modernizacji polskiego górnictwa metali. Obniżenie współczynników w latach 2026-2028 oraz wprowadzenie ulgi inwestycyjnej od roku 2029 to rozwiązania, które mają dwa cele. Po pierwsze wzmocnić zdolność inwestycyjną firm. Po drugie zapewnić Polsce długofalowe korzyści z eksploatacji własnych zasobów. Ulga inwestycyjna, czyli możliwość odliczenia do 40% kwalifikowanych nakładów w ramach do 30% miesięcznego podatku jest instrumentem rozsądnym, zrównoważonym i dobrze przemyślanym. Wprowadzono liczne zabezpieczenia, obowiązek prowadzenia szczegółowych ksiąg, 15-letni limit rozliczenia, a także obowiązek zwrotu ulgi w razie umorzenia zobowiązania czy zbycia inwestycji. To dobre mechanizmy anty-nadożyciowe. Jednocześnie projekty ustaw obejmują tą ulgą również podmioty, które dopiero przygotowują się do rozpoczęcia wydobycia. To ważne, bo proces uzyskiwania koncesji, badań geologicznych czy budowania infrastruktury jest niezwykle kosztowny i wieloletni. Jeżeli chcemy, by Polska była realnym europejskim centrum wydobycia metali strategicznych, musimy wspierać inwestorów już na etapie przygotowawczym. Mieć i srebro to surowce krytyczne dla transformacji energetycznej, dla elektromobilności, dla nowoczesnych technologii. Świat będzie ich potrzebował coraz więcej. Polska, jeśli zapewni przewidywalne i konkurencyjne otoczenie podatkowe, może być jednym z ważnych dostawców tych metali w Europie. To oznacza miejsca pracy, rozwój regionów i zwiększone wpływy do budżetów przyszłości. Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego podkreśla, że każdej zmianie podatkowej musi towarzyszyć odpowiedzialność. Państwo musi zachować kontrolę nad rentą surowcową i dbać, aby korzystali z niej wszyscy Polacy. Musimy też monitorować skutki wprowadzanych ulg, aby system był zarówno prorozwojowy, jak i sprawiedliwy. Dlatego jako klub popieramy kierunek tych zmian, widząc w nim szanse na długofalowy rozwój polskiego sektora wydobycia miedzi i srebra, ale jednocześnie deklarujemy gotowość do konstruktywnej pracy nad szczegółami. Panie marszałku, Wysoka Izbo, klub Polskiego Stronnictwa Ludowego będzie popierał rozwiązania racjonalne, prorozwojowe i służące Polsce. Dlatego jesteśmy za tym, aby pracować nad tym projektem ustaw. Dziękuję bardzo. Dziękujemy.