Jolanta Piotrowska: Jednogłośne poparcie dla ustawy o dostępności

Szanowny panie marszałku, panie i panowie senatorowie, mam zaszczyt przedstawić wyniki prac dwóch połączonych komisji. Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej i Społecznej oraz Komisji Gospodarki Narodowej i Innowacyjności. Komisje debatowały wczoraj nad ustawą o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług. Przez podmioty gospodarcze zawartą w druku senackim numer 71. W posiedzeniu komisji wzięli udział przedstawiciele Ministerstwa Polityki, Ministerstwa Funduszy Europejskich i Polityki Regionalnej z panem ministrem Jackiem Protasem, a także przedstawiciele różnych organizacji jak Polskich Związek Głuchych, Związek Banków Polskich, jak Związek Cyfrowa Polska. Także byli przedstawiciele Urzędu Komunikacji Elektronicznej, PFRON-u, a zatem wszystkich stron zainteresowanych ustawą. Proszę Państwa, mówiąc w skrócie, ustawa dotyczy Europejskiego Aktu o Dostępności i Wdrożenia Unijnej Dyrektywy numer 2019, przez 882 o wymogach dostępności produktów i usług. Będzie to jeden akt prawny, w którym skomasowane są wszystkie dane zawarte w dyrektywie europejskiej. Dyrektywa jest aktem wielosektorowym skomplikowanym i taki charakter ma również ta ustawa, która, przygotowanie jej trwało bardzo długo, ponieważ dyrektywa została wdrożona, została uchwalona w 2019 roku, a nasza ustawa jest teraz podejmowana, ale w trakcie toczyły się debaty publiczne, dyskusje na różnym poziomie i ostatecznie mamy nadzieję, że ta ustawa będzie wprowadzona. Ja mówię mamy, dlatego że komisje jednogłośnie zaakceptowały projekt tej ustawy. Ustawa będzie wdrożona, będzie w Polsce obowiązywała od 28 czerwca 2025 roku. I też tak skrótowo ona zawiera wymagania dostępności niektórych produktów i usług, zawiera obowiązki podmiotów gospodarczych, jak też cały system nadzoru nad sprawowaniem wykonania tej ustawy. Tu trzeba powiedzieć, że jest to ustawa, która dotyczy tak naprawdę nas wszystkich, bo dotyczy przede wszystkim osób z niepełnosprawnościami, ale też osób starszych, czy osób, które z jakiegoś powodu czasowo są wykluczone z korzystania z różnych usług czy produktów. A te usługi czy produkty wiążą się z rozwojem cywilizacyjnym, więc dotyczy to na przykład korzystania z bankomatów, korzystania z terminali różnego rodzaju, z e-booków, z komputerów. Zatem jest tego cały katalog, z którego doskonale sobie zdajemy sprawę. I trzeba powiedzieć, że jest to bardzo dobrze przyjęta i dyrektywa, i ustawa, ponieważ na świecie mamy prawie miliard osób, które są z niepełnosprawnościami. W Unii Europejskiej ten problem dotyczy jednej osoby na cztery, a w Polsce to jest 5,5 miliona osób z niepełnosprawnościami. Z tym, że jeszcze dodajemy do tego osoby starsze i osoby, tak jak mówię, no po prostu czasowo wykluczone z korzystania z tych urządzeń. Nie trudno sobie wyobrazić osobę na wózku, która ma skorzystać z bankomatu, panel sterowania umieszczony wysoko i widać jak jest to istotna bariera. Widać też, że ta bariera dotyczy też samego wyświetlania panelu. Tu podaję tylko przykład, jeśli chodzi o bankomat, gdzie osoba z niepełnosprawnością może mieć kłopot z odczytaniem, zresztą każda, która ma słabszy wzrok, z odczytaniem tego, co ukaże się na wyświetlaczu tego panelu. I stąd też dobrze, że ta ustawa ma szansę wejść w życie. Z tym, że dodam tylko, że w czasie komisji rozpoczęła się dyskusja na temat definicji, dyskutowano na temat definicji polskiego języka migowego, na temat definicji konsumenta, a także swoje postulaty zgłosili przedstawiciele np. Związku Banków Polskich czy Związku Cyfrowa Polska. Ostatecznie, jeszcze zapomniałam powiedzieć, że ustawa nie dotyczy w zakresie usług mikroprzedsiębiorców ze względu na ich zdolności finansowe, jeśli chodzi o wdrożenie, wdrożenie dostępności, no i nie dotyczy też w pewnym zakresie mikroprzedsiębiorców, którzy mają swoje produkty, ponieważ także tu uwzględniono te problemy. Dla mikroprzedsiębiorstw dokonujących obrotu produktami ograniczono obciążenia administracyjne. W trakcie dyskusji zostały zgłoszone wczoraj dwie poprawki. Jedna poprawka dotyczy artykułu 5 punktu 31. Proponujemy Państwu następujące brzmienie. Usługi dostępu do audiowizualnych usług medialnych, usługi przekazywane przez sieć telekomunikacyjną, wykorzystywane do identyfikacji usług medialnych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29.12.1992 roku o radiofonie i telewizji, dziennik ustaw z 2002 roku, pozycja 1722 oraz z 2024 pozycja 96 z wyłączeniem programów radiowych do wyboru takich usług i odbierania informacji o nich oraz do ich wyświetlania, w tym powiązanych z nimi udogodnień dla osób z niepełnosprawnościami w rozumieniu artykułu 4 punkt 28 ustawy z dnia 29.12.1992 roku o radiofonie i telewizji, a także elektroniczne przewodniki po programach, o których mowa w artykule 2 punkt 7 ustawy z dnia 16.07.2004 roku prawo telekomunikacyjne, dziennik ustaw z 2024 roku, pozycja 34. Celem tej poprawki jest dostosowanie definicji usług dostępu do audio wizualnych usług medialnych do definicji zawartej w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z dnia 17.04.2019 roku w sprawie wymogów dostępności produktów i usług oraz do pojęć funkcjonujących w polskim porządku prawnym. I to była pierwsza poprawka. Poprawka została przyjęta stosunkiem głosów 12 za. Nikt się nie wstrzymał i nie było nikogo przeciw. Poprawka numer 2 do projektu ustawy o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze w artykule 11 punkt 1 litera c wyrazy eliminuje zakłócenia proponujemy zastąpić wyrazami unika zakłóceń. Celem poprawki jest zapewnienie zgodności projektu ustawy z brzmieniem przepisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z dnia 17.04.2019 roku w sprawie wymogów dostępności produktów i usług oraz wyeliminowanie ewentualnych wątpliwości interpretacyjnych w zakresie stosowania tego przepisu. To jest poprawka techniczna. Chodzi o tłumaczenie słowa avoid, które nie raczej tłumaczy się w języku polskim jako unikanie a nie eliminacja. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo.