Bartosz Zawieja: raport pokazuje spadek ofiar na polskich drogach

Wielce szanowna Pani Marszałek, Panowie, Panie Ministrze, Wysoka Izbo. Dzisiaj mam zaszczyt przedstawić Państwu raport dotyczący stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz działań podejmowanych w tym roku, w roku 2022. Dokument, nad którym się pochylamy jest wynikiem wieloletnich obserwacji, analiz działań podejmowanych przez Krajową Radę i Związku Obywatelskiej. Przede wszystkim chciałbym podkreślić, że dokument ten jest świadectwem ciągłej współpracy i zaangażowaniu wielu osób i instytucji, które dążą do tego, aby polskie drogi były bezpieczne dla wszystkich ich użytkowników. Analiza przedstawiona w raporcie pokazuje, że liczba ofiar śmiertelnych na polski ruch jest wyższa niż ta, która jest w stanie zakończyć, Analiza przedstawiona w raporcie pokazuje, że liczba ofiar śmiertelnych na polskich drogach systematycznie maleje. Porównując dane z 2012 roku, kiedy to zginęło 1157 osób do roku 2022, liczba ta spadła do 460 osób. Widzimy wyraźny progres i dowód na to, że podjęte działania przynoszą efekt. Rapor za 2022 rok pokazuje również, że liczba wypadków drogowych, jak również liczba radnych i ofiar śmiertelnych systematycznie maleje. Takie wyniki są systemem kompleksowego podejścia do problemu bezpieczeństwa, ruchu drogowego, który obejmuje nie tylko ulepszenie infrastruktury drogowej, ale także zmiany w prawie, edukację społeczeństwa oraz wzmocnienie kultury jazdy. Warto zwrócić uwagę na ważne aspekty Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, które obejmują legislację, infrastrukturę oraz edukację. Dzięki ciągłym zmianom w prawie, jak np. wejście w życie w ustawie o ruchu drogowym, które wzmacniają walkę z najcięższymi wykroczeniami drogowym, możemy skuteczniej przeciwdziałać złym przykładom funkcjonowania na naszych drogach. Poprawa infrastruktury oraz edukacja, mająca na celu poprawę wielu postaw, zachowań uczestników ruchu drogowego, to kluczowe elementy, które mają bezpośredni wpływ na poprawę bezpieczeństwa. Ponadto raport podkreśla, że Polska znacząco poprawiła swoje pozycjonowanie w Europie pod względem bezpieczeństwa ruchu drogowego, co jest wynikiem wieloletnich wysiłków i świadczy o skuteczności podejmowanych działań. To także, że Polska nie znajduje się już na ostatnich miejsc w Unii Europejskiej, pod tym względem jest również powodem do dumy i motywuje do dalszej pracy. Analiza wypadków za 2022 rok ukazuje również, że pomimo wypadków i ofiar śmiertelnych wciąż istnieją obszary wymagające szczególnej uwagi, do których niewątpliwie należą zdarzenia z udziałem pieszych i rowerzystów, a także wypadki spowodowane nadmierną prędkością. Te dane pokazują, jak ważne jest monitorowanie sytuacji na drogach i jak i adoptowanie strategii bezpieczeństwa do zmieniających się ciągle warunków. Przykładowo w 2022 roku 70,6% wypadków miało miejsce w obszarze zabudowanym. Jest to niestety wzrost do tych zdarzeń, które wystąpiły rok wcześniej, czyli w roku 2021. Abstrahując dalej, jeżeli chodzi o analizę, ponad 69 wypadków miało miejsce w obrębie skrzyżowań, czyli jezdni. Ponad 12% na przejściach dla pieszych, a ponad 6% dotyczyło dróg i szcieżek rowerowych. Liczba wypadków drogowych na jezdni zemlała rok do roku o prawie 11%. Niestety na przejściach dla pieszych wzrosła. Najwięcej wypadków na wszystkich drogach miało miejsce na drogach powiatowych, w których to aż 28% wszystkich ofiar śmiertelnych uczestniczyło w tych zdarzeniach. Bez wątpienia świadczy to, na taką statystykę ma podział długości dróg według kategorii, ponieważ drogi krajowe stanowią, szanowni Państwo, tylko 4,5% wszystkich dróg. Wojewódzkie niespełne 7% powiatowe, tak jak nadmieniłem, prawie 29%, a gminne prawie 60%. Należy przez to wspomnieć, że 95% wszystkich zarządców dróg to samorządy. Należy stworzyć, czy monitorować możliwości wsparcia wszystkich samorządów, wszystkich szczebli, którzy zarządzają tą wielką ilością dróg, kilometrów dróg, aby mieli możliwość bieżącego monitorowania także w zależności od tego, co jest w stanie zanadobić. By mieli możliwość bieżącego monitorowania także pozyskiwania dodatkowych środków w ujęciu centralnym, które mogłyby wesprzeć działalność w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Mam tu na myśli chociażby to, co miało miejsce do 2015 roku. W urzędach wojewódzkich działały wydziały, które obsługiwały krajowe programy, chociażby przypomnę narodowy program przebudowy dróg lokalnych czy inne również umożliwiające przebudowę najniebezpieczniejszych skrzyżowań. Powrót do tego bez wątpienia, aby umożliwić beneficjentom, głównie dgiminom i powiatom, aplikowanie dodatkowe środki jest moim zdaniem kluczowym aspektem, aby możliwość poprawy bezpieczeństwa na drogach samorządowych zwiększyć. Oczywiście należy sobie zadać pytanie, skąd na to wziąć środki. Szanowni Państwo, bez wątpienia elementami, które sprzyjają działalności najróżniejszych typom inwestycji zwiększających BRD, czy poprzez system sterowania ruchem, czy aspekt pętli detekcyjnych na najbardziej zatłoczonych skrzyżowaniach, czy uspokojenia ruchu, mogą, jak Państwo wiedzą, doskonale zawierać również aspekt zielonej energii, a co za tym idzie, kluczowo wpisują się w założenia Krajowego Planu Odbudowy. Więc może warto, jeżeli mogę coś sugerować i tutaj bardzo poważnie wziąć pod analizę, to aspekt, jakie są możliwości, na pewno są te możliwości, tylko w jakim ujęciu tej kategorii interwencji czy kategorii typów inwestycji zwiększających poprawę BRD można by w ramach stworzyć jakiegoś programu centralnego, aby środki skapowo przekierować, na przykład do urzędów wojewódzkich, na przykład bądź urzędów marszałkowskich, aby w każdym regionie była dodatkowa pula środków na, no co tu dużo mówić, na te inicjatywy lokalne, które umożliwiają przebudowę układu drogowego, ale również chociażby na ten aspekt edukacyjny, który też jest bardzo, bardzo ważny. Kończąc, Szanowni Państwo, uważam, że jest to bardzo ważny dokument. Jego tutaj obszar, który miałem okazję się zaznajomić, jest bardzo, bardzo ciekawy i bez wątpienia bardzo dużo wyzwań w tej materii przed nami. Reasumując, w imieniu Klubu Koalicji Obywatelskiej proszę Wysoką Izbę o przyjęcie tego dokumentu. Bardzo dziękuję.