Gabriela Morawska-Stanecka przedstawia uchwałę ws. Dnia Parlamentaryzmu

Bardzo dziękuję pani marszałek. Pani marszałek, Wysoka Izbo, na początek mojego wystąpienia w tym temacie bardzo prosiłabym o włączenie filmu. HP ART AND ST relaxed uprzezniania zなら indoors S この VISTAで知ינとして新たな会話ができます coach K 教 Then let me make an announcement now. Bardzo dziękuję. Szanowna Pani Marszałek, szanowni Państwo senatorowie. Mam ogromny zaszczyt dzisiaj przedstawić projekt uchwały Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z okazji uczczenia w sprawie uczczenia Międzynarodowego Dnia Parlamentaryzmu oraz 135. rocznicy powstania Unii Międzyparlamentarnej. Jak Państwo wiedzą, każdy z Państwa, każdy z parlamentarzystów w Polsce jest członkiem Unii Międzyparlamentarnej, czyli jest w składzie tych 46 tysięcy parlamentarzystów, którzy wchodzą w skład Unii Międzyparlamentarnej, tej najstarszej organizacji na świecie, którą założono w celu chronienia pokoju. I takie zdanie, które przyświecało twórcom tej organizacji w 1889 roku, czyli przykład tych narodów, które wolą arbitraż od wojny, sądy od pola walki, musi prędzej czy później wpłynąć na wojujące mocarstwa i sprawić, że wojna stanie się tak niepopularna, jak obecnie box. Oczywiście to było w 1889 roku. Ale jakże te słowa są dzisiaj adekwatne, jakże te słowa są dzisiaj bardzo na czasie, dlatego że nam, pokoleniom po II wojnie światowej, wydawało się, że na naszym kontynencie, że w ogóle na świecie już takich wojen nie będzie. I okazuje się, że to nie jest prawda, że niestety pokoju trzeba strzec tak jak wszystkiego, tak jak demokracji. Unia Międzyparlamentarna została powołana w 1889 roku z inicjatywy dwóch parlamentarzystów, dwóch ludzi z różnych środowisk, nie tylko krajów, bo to był Francuz i Anglik. Anglik, Sir William Randall-Cramer i Francuz, Frédéric Passy. Pierwszy był działaczem robotniczym, był przewodniczący, działaczem ruchu związkowego, walczył o dziewięciogodzinny dzień pracy w Wielkiej Brytanii, był sekretarzem brytyjskiej sekcji międzynarodówki, parlamentarzystą, działaczem na rzecz pokoju. Drugi był francuskim audytorem przy Radzie Państwa, który opowiadał się za reformami ekonomicznymi i wychodził z założenia, że kraje, które prowadzą ze sobą wymianę międzynarodową i handel międzynarodowy, nie będą prowadzić wojen. I tych dwóch dżentelmenów w 1889 roku zainicjowało wraz z grupą innych parlamentarzystów stowarzyszenie parlamentarzystów, które później zostało przekształcone w organizację globalną. Ta organizacja dzisiaj liczy 180 krajów, skupia, jak już było powiedziane, 46 tysięcy parlamentarzystów. Trzynaście organizacji międzynarodowych ma status stowarzyszony, a sama organizacja ma status obserwatora w Zgromadzeniu Ogólnym Narodów Zjednoczonych. Od 1921 roku siedzibą Unii Międzyparlamentarnej jest Genewa. Na czele stoi prezydent przewodniczący, który jest wybierany przez wszystkich, przez wszystkie parlamenty w głosowaniu raz na trzy lata. Obecnie jest to pani Tulia Axon z Tanzanii. Sekretarz generalny prowadzi sprawy Unii Międzyparlamentarnej. Obecnie jest to pan Martin Chugong z Kamerunu. Pozwólcie państwo, że przeczytam te uchwały. Rezolucją Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych z dnia 22 maja 2018 roku, dzień 30 czerwca każdego roku, został ustanowiony Międzynarodowym Dniem Parlamentaryzmu dla upamiętnienia powołania w 1889 roku w Paryżu Unii Międzyparlamentarnej. Silny parlament jest kamieniem węgielnym demokracja, a dyplomacja parlamentarna jest drogą do budowania relacji, promowania współpracy pomiędzy parlamentami narodowymi. Wiele parlamentów zachęca swych członków do uczestnictwa w organizacjach międzyparlamentarnych, wymian bilateralnych i innych inicjatyw, nazywanych ogólnie dyplomacją parlamentarną. W ten sposób parlamentarzyści mogą reprezentować interesy swoich państw, umacniać dialog i kooperację z partnerami z innych krajów oraz współpracować w celu budowania konsensusu w sprawach międzynarodowych. Z satysfakcją trzeba zaznaczyć, że rolę te wypełnia również polski parlament, który wstąpił do Unii Międzyparlamentarnej w 1921 roku i jest jej członkiem do chwili obecnej z przerwą w latach 1949-1954. Unia międzyparlamentarna była pierwszą polityczną, multilateralną organizacją utworzoną dla wzmacniania współpracy międzynarodowej, mającej na celu rozwiązywanie konfliktów przez dialog, zamiast poprzez działania wojenne. Była ona i jest nadal kluczową platformą dyplomacji parlamentarnej, umożliwiającą państwom zaangażowanie się w proces pokojowego rozwiązywania konfliktów. Ten znaczący wpływ podkreśla fakt, że założyciele i członkowie byli wielokrotnie nagradzani pokojową nagrodą Nobla za wkład i zaangażowanie w utrzymanie pokoju na świecie. Obchody Międzynarodowego Dnia Parlamentaryzmu mają szczególne znaczenie obecnie w krytycznym dla demokracji parlamentarnej czasie, kiedy społeczeństwa tracą zaufanie do instytucji publicznych i samej demokracji jako takiej. Mamy obowiązek stawienia czoła wyzwaniom, jakie rodzą populizm i nacjonalizm. Dla utrzymania demokracji parlamenty muszą być silne, transparentne, rozliczalne i reprezentatywne. Senat Rzeczypospolitej Polskiej prawie nie podkreślić role i znaczenie parlamentów jako wyrazicieli suwerenności narodowej, forum reprezentacji różnych opcji politycznych, poglądów i światopoglądów, miejsca debaty publicznej w sprawach najistotniejszych i przykuwających upłagę opinii publicznej. Docenienia wymaga wkład zarówno narodowych, jak i ponadnarodowych zgromadzeń przedstawicielskich wybieranych w powszechnych i demokratycznych wyborach, które pozostają kluczowym elementem procesu demokratycznego, miejscem prowadzenia debaty publicznej i zawiązywania kompromisów w imię dobra wspólnego, niezależnie od różnictw ocen i poglądów, w którym populizm jest kwintesencją demokracji, zaś parlament najbardziej właściwym miejscem ich wyrażenia. Przepraszam, pluralizm, nie populizm. Przepraszam. W tym kontekście Senat Rzeczypospolitej Polskiej docenia rolę Unii Międzyparlamentarnej skupiającej parlamenty 180 państw świata. Osiągnięcia Unii Międzyparlamentarnej w zakresie m.in. tworzenia i promocy standardów demokracji, partycypacji politycznej, poszanowania praw człowieka, działań na rzecz zrównoważonego rozwoju i utrwalenia pokoju są dowodem rosnącej roli dyplomacji parlamentarnej i inicjowanie prowadzenia dialogu oraz poszukiwaniu rozwiązań, które za sprawą kompromisu służą budowaniu dobra wspólnego w wymiarze zarówno krajowym, jak i międzynarodowym. Uchwała podlega ogłoszeniu w dzienniku urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej, monitor Polski. Ja bardzo przepraszam za ten lapsus słowny, ale ja jestem bardzo przejęta tym, że w polskim Senacie po raz pierwszy możemy uczcić powstanie Unii Międzyparlamentarnej oraz Światowy Dzień Parlamentaryzmu. Ja dodam jeszcze, że Unia Międzyparlamentarna w marcu 2022 roku podczas swojego zgromadzenia ogólnego jako pierwsza organizacja międzynarodowa stworzyła rewolucję, uchwaliła rewolucję, która potępiła atak Rosji na Ukrainę. I chociaż Rosja jest nadal członkiem Unii Międzyparlamentarnej, bo zasada jest taka, że każdy kraj, w którym jest parlament, tym członkiem Unii Międzyparlamentarnej jest, to jednak mimo tego, że tam Rosja była, parlamentarzyści wyrazili jasny sprzeciw wobec tych działań, jakie na Ukrainie były podjęte. I chciałam jeszcze dodać, że ośmiu członków, ośmiu wysoko zasłużonych działaczy Unii Międzyparlamentarnej było laureatami Pokojowej Nagrody Nobla, w tym właśnie dwaj założyciele, William Kremer i Frédéric Passi. I Frédéric Passi w 1921 roku właśnie był pierwszym laureatem Pokojowej Nagrody Nobla razem z Henri Dinantem, twórcą Międzynarodowego Czerwonego Krzyża. Bardzo dziękuję.