Maciej Wróbel wyjaśnia projekt ustawy o obchodach 11 lipca
Maciej Wróbel w Sejmie odniósł się do poselskiego projektu ustawy proponującego ustanowienie święta upamiętniającego ofiary rzezi wołyńskiej oraz wyjaśnił kwestie proceduralne i organizacyjne związane z ekshumacjami i muzeami. W wystąpieniu zwrócił uwagę na związek projektu z uchwałą Sejmu z lipca 2016 r. i na problemy finansowe związane z umową o prowadzenie Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej w Chełmie.
Maciej Wróbel podkreślił, że projekt ustawy w zasadzie upamiętnia te same wydarzenia i ofiary co przyjęta w 2016 roku uchwała Sejmu, a różnice dotyczą jedynie formalnego sposobu ustanowienia święta. Zauważył, że obecne prawo pozwala na uroczyste obchody 11 lipca, a ustawa miałaby podnieść rangę obchodów przez uregulowanie ich ustawowe.
Wróbel poinformował, że ekshumacje w Późnikach zostały zakończone i podczas prac odnaleziono fragmenty szkieletów 42 osób. Podkreślił, że prace były efektem rozmów między ministerstwami kultury Polski i Ukrainy oraz że strona polska za pośrednictwem IPN złożyła formalnie 26 wniosków dotyczących kolejnych ekshumacji.
Poseł zaznaczył, że kwestia penalizacji tzw. „kłamstwa wołyńskiego” nie leży w gestii Ministerstwa Kultury, lecz Ministerstwa Sprawiedliwości, dlatego w tej sprawie resort kultury nie może zająć stanowiska. Wróbel przypomniał, że przedmiotowy dokument jest projektem poselskim.
W wystąpieniu wyjaśniono, że Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej w Chełmie powstało jako inicjatywa samorządowa miasta, a umowa o współprowadzenie z ministerstwem została zawarta w 2023 roku. Wróbel wskazał, że przy podpisywaniu umowy nie zabezpieczono środków finansowych, co według analiz ministerstwa uczyniło decyzję o współprowadzeniu przedwczesną.
Na koniec poseł skrytykował uwagi posłów PiS, określając je jako mało uzasadnione, przypominając jednocześnie, że ta formacja rządziła przez osiem lat. W wypowiedzi dominowały wyjaśnienia proceduralne i apel o rzetelne podejście do kwestii pamięci i organizacji obchodów.
Najważniejsze ustalenia
Maciej Wróbel podkreślił, że projekt ustawy w zasadzie upamiętnia te same wydarzenia i ofiary co przyjęta w 2016 roku uchwała Sejmu, a różnice dotyczą jedynie formalnego sposobu ustanowienia święta. Zauważył, że obecne prawo pozwala na uroczyste obchody 11 lipca, a ustawa miałaby podnieść rangę obchodów przez uregulowanie ich ustawowe.
Ekshumacje i współpraca międzynarodowa
Wróbel poinformował, że ekshumacje w Późnikach zostały zakończone i podczas prac odnaleziono fragmenty szkieletów 42 osób. Podkreślił, że prace były efektem rozmów między ministerstwami kultury Polski i Ukrainy oraz że strona polska za pośrednictwem IPN złożyła formalnie 26 wniosków dotyczących kolejnych ekshumacji.
Prawo karne i kompetencje resortów
Poseł zaznaczył, że kwestia penalizacji tzw. „kłamstwa wołyńskiego” nie leży w gestii Ministerstwa Kultury, lecz Ministerstwa Sprawiedliwości, dlatego w tej sprawie resort kultury nie może zająć stanowiska. Wróbel przypomniał, że przedmiotowy dokument jest projektem poselskim.
Muzeum w Chełmie i finanse
W wystąpieniu wyjaśniono, że Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej w Chełmie powstało jako inicjatywa samorządowa miasta, a umowa o współprowadzenie z ministerstwem została zawarta w 2023 roku. Wróbel wskazał, że przy podpisywaniu umowy nie zabezpieczono środków finansowych, co według analiz ministerstwa uczyniło decyzję o współprowadzeniu przedwczesną.
Polityczny kontekst i ocena
Na koniec poseł skrytykował uwagi posłów PiS, określając je jako mało uzasadnione, przypominając jednocześnie, że ta formacja rządziła przez osiem lat. W wypowiedzi dominowały wyjaśnienia proceduralne i apel o rzetelne podejście do kwestii pamięci i organizacji obchodów.
Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.
Inne wystąpienia
Tego samego dnia Wszystkie wystąpienia z tego dnia →
Sejm RP
Andrzej Szeptycki o likwidacji Akademii Kopernikańskiej i Szkoły Głównej
Władysław Kurowski
Władysław Kurowski: Poparcie dla 11 lipca i apel o muzeum
Józefa Szczurek-Żelazko
Józefa Szczurek-Żelazko: krytykuje brak postępu cyfryzacji zdrowia
Konfederacja
Krzysztof Mulawa: Premier szykuje zagładę polskiej energetyki
Krzysztof Gadowski
Krzysztof Gadowski o wdrożeniu rozporządzenia metanowego
Maria Kurowska
Maria Kurowska: Ustawa zniszczy polskie górnictwo - do odrzucenia
Transkrypcja
Szanowna Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Odnosząc się do samej ustawy należy zauważyć, że to co Pan poseł Tomasz Zieliński też przypomniał z tej mównicy, na mocy uchwały Sejmu z lipca 2016 roku obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej. Nazwa święta proponowanego w posełskim projekcie ustawy różnią się jedynie szczegółami i obaczczą pamięć tych samych wydarzeń i ofiar. Regulacja dotyczy jedynie sposobu ustanowienia święta. Z uwagi na brak całościowej regulacji świąt państwowych w Polsce nie jest możliwe też wskazanie ich hierarchii, chociaż uważa się, że uczczenie święta za pomocą ustawy nosi wyższą rangę niż za pomocą uchwały. Art. 7 ustawy z 31 stycznia 1980 roku o godle, barwie i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych nakazuje bądź zaleca wywieszenie, podnoszenie, umieszczenie flagi z okazji świąt i rocznic państwowych oraz innych uroczystości o zasięgu państwowym lub lokalnym nie definiując sposobu ustanowienia święta państwowego. Oznacza to, że już w obecnym stanie prawnym nie stoi nic na przeszkodzie uroczystym obchodom 11 lipca, ale Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oczywiście uwag do tego poselskiego projektu ustawy nie wnosi. Ale odnosząc się także do pytań, które pojawiły się w trakcie dyskusji, pragnę na kilka z nich te powtarzające się odpowiedzieć. Jeżeli chodzi o ekshumacje w Późnikach, to one zostały już zakończone. Podczas tych ekshumacji znaleziono fragmenty szkieletów 42 osób, kobiet, mężczyzn i dzieci. Sama ekshumacje to był efekt wielu rozmów ministry kultury Hanny Wróblewskiej z ministrem kultury ukrainy Mikoły Toczyckiego. Późniki to pierwszy z rozpatrzonych pozytywnie wniosków. Polska strona także poprzez IPN złożyła formalnie 26 takich wniosków. Czekamy na rozpatrzenie kolejnych. Pan poseł Zachajko pytał o penalizację kłamstwa wołyńskiego. Kodeks karny nie jest domeną Ministerstwa Kultury, tylko Ministerstwa Sprawiedliwości. To jest projekt poselski, dlatego też w tej kwestii nie możemy zająć stanowiska. Jeżeli chodzi o Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej w Chełmie, to to muzeum powstało jako instytucja samorządowa. Miasta Chełma, minister kultury nie był inicjatorem powstania tej instytucji. Umowa, która została zawarta na współprowadzenie muzeum, została zawarta w roku 2023 po wyborach w ostatnim dniu urzędowania ministra Piotra Glińskiego i według analiz Ministerstwa Kultury kryterium, na moc, w którym została podjęta decyzja w wypowiedzeniu umowy było przeprowadzenie rachunku ekonomicznego oceniającego możliwości budżetu państwa. W chwili podpisywania tejże umowy Ministerstwo Kultury nie posiadało w ogóle zabezpieczonych środków finansowych na zabezpieczenie zobowiązań wynikających z umowy. Okazało się ostatnio, że tych środków po prostu nie ma, więc uznano decyzję ministra Kultury za nieprzemyślaną i przedwczesną, a przede wszystkim bez należytego zabezpieczenia finansowego. Padały też pytania czy sugestie dotyczące tego, że dopiero teraz po 30 latach zajmuje się ustawą, o której mówiliśmy na wstępie, tylko pragnę przypomnieć, że uwagi posłów PiS-u są niezbyt uzasadnione, tym bardziej, że rządzili państwo przez 8 lat. Bardzo dziękuję. Bardzo dziękuję panie ministrze.