Tadeusz Jarmuziewicz: Postulaty po powodzi - oczyszczalnie i śmieci

Dziękuję bardzo, panie marszałku, Wysoka Izbo. Podobnie jak mój przedmówca, mam wątpliwie przywilej, pochodzi z okręgu wyborczego, który został wyjątkowo podtopiony. Nysa, Brzeg, Prudnik, trzy powiaty, które w skali opolszczyzny chyba ucierpiały najbardziej. Nie chcę wymieniać nazy miejscowości i apatować kto bardziej zatonął, bo to oczywiście nie ma sensu. Natomiast skoro dzisiaj mówimy o ustawie, która zbiera przepisy i zasady świadczenia pomocy powodzianom, myślę, że czas na dzielenie się własnymi doświadczeniami. Już 16 dni, a czy 17 od tego momentu, kiedy się to nieszczęście zaczęło. I każdy z nas, który w tym uczestniczył, tu patrzę na państwa, którzy czynnie uczestniczyli w tych pracach, ma własne doświadczenia. Myślę, że, znaczy ja nie chcę rozdzielać dwóch pojęć, które dzisiaj padły. Pan minister mówił o odbudowa plus, pojawia się w przestrzeni publicznej nowelizacja. Myślę, że te dwa pojęcia będą bardzo blisko siebie. Kto wie, czy z tego nie wyjdzie jeden dokument. Ja mam takie cztery postulaty, a raczej spostrzeżenia własne. A mianowicie oczyszczalnie ścieków. Filosofia oczyszczalnie ścieków jest taka, że budowane są najczęściej w pobliżu rzek. Jak świat światem zawsze do rzek był zrzucany nieczystości. Lepiej, gorzej oczyszczone, ale był zrzucane do rzek. W związku z tym były też na pierwszej linii frontu do zniszczenia. I mamy sytuację taką, na przykład w Opolu, na Opolszczyzie brzeg i paczków. Dwie oczyszczalnie ścieków, które wyjątkowo ucierpiały. Myślę, tu patrzę na panów ministrów dawnych obrony narodowej Czesława Mroczka i Siemoniaka. Oczyszczalnie kontenerowe. Są takie rzeczy już w obiegu gospodarczym. Ja nie wiem, czy występuje to w Polsce. Szukałem w internecie. Chyba nie ma na posiadaniu albis rządowej agencji rezerw strategicznych ani wojska. Myślę, dobrze byłoby się zapoznać z ofertą, co ma do zaoferowania Europa czy świata i kupić takie rzeczy. Żebyśmy mieli w godzinach krytycznych do dyspozycji takie rzeczy. I to jest ta pierwsza rzecz, którą chciałem zaproponować z własnej obserwacji. Bo remont oczyszczalni ścieków w czasie, kiedy ona pracuje, jest wyjątkowo utrudniony z wiadomnych względów. Nie chcę się rozwodzić nad tym. Natomiast to jest zremontowane zawsze w pierwszej chwili. Bo to ciągnie ze sobą dalsze skutki. Ja pamiętam o pole 97. czy 30., kiedy nasze oczyszczalni też ucierpiały. Druga uwaga systemowa to jest taka, że jest problem prawny z wywożeniem śmieci. A mianowicie limit, którym dysponują samorządowcy, jest na tyle ograniczony, że sprowadzał się do tego, co się działo w czasach pokoju i wyłożono śmiecie w takich ilościach, w których występowało w czasach normalnych. Dzisiaj śmiecie powodziowe są w limicie. W związku z tym, że ja się przyglądałem tym szczególnie zatopionym miejscom, ilość śmieci wynikających z powodzi jest ponadroczna. Czyli śmieci, których przybyło w wyniku powodzi, tych mebli wystawianych, tych zwalisk, tych nieczystości, to jest roczna pula. W związku z tym mają ogromny problem samorządowcy, bo nie mają puli do wywoju tych śmieci, czyli będą wywozili to w sposób nielegalny. To trzeba załatwić, bo prawo stoi na przeszkodzie. Myślę, że beznakładowo, ale to trzeba załatwić. Inny problem również systemowy jest taki, że w odruchu serca, szczególnie od samorządów i organizacji pozarządowych w miejscach, które nie ucierpiały, pojawiły się dary finansowe dla samorządowców, którzy wyjątkowo ucierpieli. I teraz te przekazane pieniądze do budżetów samorządów, w tym marszałkowskich, bo ja patrzę przez prezydent województwa polskiego, są nie do skonsumowania w tym roku. W związku z tym przyszła pomoc, której nie da rady skonsumować ze względu na stan prawny, że się budżet ma zamknąć w tym roku. W związku z tym, proszę sobie wyobrazić, że na Opolszczyźnie, gdzie budżet wojewódzkiego zarządu drugiego jest rzędu 300 milionów, straty są 340 milionów na drogach wojewódzkich. Tylko. W związku z tym mamy od kilku województw przekazane środki, natomiast nie jesteśmy w stanie ich skonsumować ze względu na to, że budżet ma się zamknąć w roku. I to też stawiam pod rozwagę panu ministru, bo szkoda, żebyśmy ginęli od własnych uwikłań prawnych. Myślę, że to jest do zrobienia. W artykule 27 omawianej ustawy, bo jednak my ciągle o ustawie dzisiaj mówimy, a nie o rozliczaniu przyszłości, mamy zapisy o dostarczaniu usług i robót budowlanych. To ważne, bo w tej ustawie nie ma zapisów dotyczących... Nie ujęto, przepraszam, usług i dostaw budowlanych, nie ujęto robót budowlanych. W związku z tym roboty budowlane muszą być poddane pełnemu cyklowi przetargowemu. Co w obecnej sytuacji wszyscy wiemy jest kompletnie nie do przyjęcia. Nie teraz. Mając na uwadze to, że zlecający jest na ogromnym usiku, to ci, którzy startują do przetargów więcej jak pewne, że będą oprotestowali to niekończącym się szeregiem pytań, no i będzie kłopot z tego tytułu. W związku z tym, gdyby miała nastąpić rzeczywiście nowelizacja, czy jakaś taka korekta tego, co jest w art. 27 obecnej ustawy, to prosiłbym zwrócić na to uwagę, np. w Nysie będzie musiał robić raport remont całego parteru. Nawet minister Siemoniak wspomina o szpitalu w Nysie. Ja sobie nie wyobrażam, żebyśmy robili przetarg. To nie wchodzi w rachubę. Natomiast wody polskie muszą odbudować korytarzek. W tej chwili nie zrobić tego przed wiosną, to też jest proszenie o kłopot. W związku z tym też trzeba to zrobić w trybie jakimś ekstraordynaryjnym. IMGW potracił w bardzo wielu miejscach kontrolowanie statie pomierowe, nazywając to Poluczką. I też nie możemy oczekiwać, że zrobimy wielki przetarg, ktoś się zgłosi, inny oprotestuje i za rok o tej porze będziemy dopiero, że tak powiem, rozstrzygnięci. To jest czwarta z tych uwag, które chciałem zgłosić. Natomiast myślę, że w miarę pomagania na co dzień to wyłazi. Mimo szczerych intencji, za co chylę czoła, dla autorów tego rozwiązania, nad którym dzisiaj będziemy głosowali, tego typu uwagi powinny być jednak wzięte. Proszę zauważyć, że większość ich jest beznakładowa. Ja mówię tylko o oporządkowaniu prawa, żeby za te same pieniądze było nam wygodniej żyć. To chyba tyle, Panie Marszałku. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo Panie Senatorze. Bardzo proszę o zabranie głosu.