Janusz Pęcherz: jak ustawa ma wesprzeć mieszkania i akademiki
Senator Janusz Pęcherz przedstawił Senatowi sprawozdanie komisji o nowelizacji zasad finansowego wsparcia przedsięwzięć mieszkaniowych. 3 listopada 2026 roku komisje zarekomendowały przyjęcie ustawy z czterema poprawkami, obejmującej budownictwo społeczne, termomodernizację i akademiki.
Pęcherz wskazał, że w tegorocznym budżecie na mieszkalnictwo przeznaczono blisko 7 miliardów złotych, w tym 4 miliardy na bezzwrotne granty. Nowelizacja doprecyzowuje warunki, na jakich organizacje pozarządowe mogą ubiegać się o wsparcie mieszkań treningowych, interwencyjnych i wspomaganych. Senator podkreślił, że chodzi o ochronę środków publicznych i trwałość pomocy, a nie zamykanie drogi organizacjom społecznym.
Ustawa umożliwia łączenie dotacji z Funduszu Dopłat ze środkami Unii Europejskiej. Ma to znaczenie między innymi dla programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej, w którym na mieszkalnictwo społeczne przewidziano 100 milionów euro. Według Pęcherza dodatkowe źródła mogą ułatwić uruchamianie inwestycji.
Nowelizacja pozwala wykorzystać 141 milionów złotych niewydatkowanych w programie Stop Smog i podnosi limit wydatków Funduszu Termomodernizacji i Remontów do 401 milionów złotych. Jak wskazał senator, przesunięcie środków ma pozwolić pokryć około 94 procent rozpoznanego zapotrzebowania, w tym wniosków o premie powodziowe.

Pęcherz zwrócił uwagę, że brak przystępnych cenowo miejsc w akademikach wpływa na możliwość studiowania poza miejscem zamieszkania, budżety rodzin i rynek najmu. W tym roku na budowę i remont domów studenckich skierowano ponad 400 milionów złotych, a zakontraktowane przedsięwzięcia mają objąć około 3200 miejsc. Senator podkreślił też, że uczelnie potrzebują wieloletniej przewidywalności finansowania, by przygotować i przeprowadzić inwestycje.
Wsparcie budownictwa społecznego
Pęcherz wskazał, że w tegorocznym budżecie na mieszkalnictwo przeznaczono blisko 7 miliardów złotych, w tym 4 miliardy na bezzwrotne granty. Nowelizacja doprecyzowuje warunki, na jakich organizacje pozarządowe mogą ubiegać się o wsparcie mieszkań treningowych, interwencyjnych i wspomaganych. Senator podkreślił, że chodzi o ochronę środków publicznych i trwałość pomocy, a nie zamykanie drogi organizacjom społecznym.
Łączenie źródeł finansowania
Ustawa umożliwia łączenie dotacji z Funduszu Dopłat ze środkami Unii Europejskiej. Ma to znaczenie między innymi dla programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej, w którym na mieszkalnictwo społeczne przewidziano 100 milionów euro. Według Pęcherza dodatkowe źródła mogą ułatwić uruchamianie inwestycji.
Termomodernizacja i remonty
Nowelizacja pozwala wykorzystać 141 milionów złotych niewydatkowanych w programie Stop Smog i podnosi limit wydatków Funduszu Termomodernizacji i Remontów do 401 milionów złotych. Jak wskazał senator, przesunięcie środków ma pozwolić pokryć około 94 procent rozpoznanego zapotrzebowania, w tym wniosków o premie powodziowe.

Akademiki i przewidywalne finansowanie
Pęcherz zwrócił uwagę, że brak przystępnych cenowo miejsc w akademikach wpływa na możliwość studiowania poza miejscem zamieszkania, budżety rodzin i rynek najmu. W tym roku na budowę i remont domów studenckich skierowano ponad 400 milionów złotych, a zakontraktowane przedsięwzięcia mają objąć około 3200 miejsc. Senator podkreślił też, że uczelnie potrzebują wieloletniej przewidywalności finansowania, by przygotować i przeprowadzić inwestycje.
Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.
Inne wystąpienia
Janusz Pęcherz: krytyka nieproporcjonalnych sankcji w opłacie cukrowej
Janusz Pęcherz: uzasadnienie zmian w ordynacji podatkowej
Janusz Pęcherz - Elicytacje KAS: państwowy portal do licytacji
Janusz Pęcherz pyta o możliwość realizacji recept w różnych aptekach
Janusz Pęcherz: Alarmujące wyniki testu diagnostycznego z chemii
Janusz Pęcherz: Techniczne zmiany w systemie dochodów samorządów
Tego samego dnia Wszystkie wystąpienia z tego dnia →
Anna Paluch
Anna Paluch ostro o służbach i spadku płac w budżetówce
Fryderyk Kapinos
Fryderyk Kapinos wspomina samorządowców i społeczników z Mielca
Bożena Lisowska
Bożena Lisowska pyta o koszty dostępu do rejestru CRBR
Jan Hamerski
Jan Hamerski chce poszerzyć katalog inwestycji w ustawie 862
Krzysztof Brejza
Krzysztof Brejza o sprawie Barbary Blidy: zarzuty i rozliczenia
Maciej Małecki
Maciej Małecki żąda przeprosin za ataki na obrońców granicy
Transkrypcja
Szanowny Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Panie Ministrze.
Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych
oraz Komisji Infrastruktury o uchwalonej przez Sejm w dniu 22 października 2026 roku
ustawie o zmianie ustawy o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych
oraz niektórych innych ustaw.
Marszałek Senatu dnia 23 października 2026 roku skierowała ustawę do Komisji.
Po rozpatrzeniu ustawy na posiedzeniu w dniu 3 listopada 2026 roku
Komisję wnoszą, aby Wysoki Senat uchwalić raczył załączony projekt uchwały.
Dostępność mieszkań jest dziś jednym z najważniejszych wyzwań społecznych i gospodarczych.
Dotyczy rodzin oczekujących na mieszkania komunalne,
osób potrzebujących wsparcia w samodzielnym życiu,
ale również młodych ludzi rozpoczynających studia.
Dlatego polityka mieszkaniowa wymaga nie tylko odpowiednich nakładów,
lecz także przepisów, które pozwalają te środki
wykorzystywać skutecznie i odpowiedzialnie.
I temu służy właśnie rozpatrywana ustawa.
Nowelizacja obejmuje trzy obszary.
Finansowe wsparcie budownictwa socjalnego i komunalnego,
zasady finansowania programu termo
oraz uporządkowanie nazewnictwa inwestycji w Krajowym Planie Odbudowy.
Łączy je wspólny cel.
Lepsze wykorzystanie dostępnych instrumentów publicznych i europejskich.
W tegorocznym budżecie według danych przedstawionych przy projekcie
na mieszkalnictwo przeznaczono blisko 7 miliardów złotych,
w tym 4 miliardy złotych na bezwrotne granty
wspierające budowę mieszkań socjalnych,
komunalnych, wspomaganych i treningowych.
To znacząca skala pomocy.
Przy dofinansowaniu sięgającym 80% kosztów inwestycji
państwo musi jednak zadbać o to, by środki trafiały do podmiotów
zdolnych do rzetelnej realizacji przedsięwzięć.
Dlatego proponuje się doprecyzowanie warunków ubiegania się
przez organizacje pozarządowe o wsparcie na mieszkania
treningowe, interwencyjne i wspomagane.
Uprawnione mają być organizacje pożytku publicznego
albo podmioty prowadzące od co najmniej 3 lat działalność
w zakresie pomocy społecznej lub pomocy osobom bezdomnym.
Nie chodzi o zamykanie drogi organizacjom społecznym,
lecz o ochronę pieniędzy publicznych i zapewnienie trwałości
pomocy osobom, które jej potrzebują.
Istotna jest również możliwość łączenia dotacji z funduszu dopłat
ze środkami Unii Europejskiej.
Ma to znaczenie zwłaszcza w programie
Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej,
w którym na mieszkanictwo społeczne przewidziano 100 milionów euro.
Takie połączenie źródeł finansowania może ułatwić inwestorom
wniesienie wkładu własnego do preferencyjnych kredytów Banku Krajowego.
To rozwiązanie jest na pewno praktycznym rozwiązaniem,
pozwalającym uruchamiać inwestycje,
które bez dodatkowego wsparcia mogłyby zostać odłożone.
Druga część ustawy dotyczy programu termo
i Funduszu Termomodernizacji i Remontów.
Dotychczasowy limit 331 milionów złotych
okazał się niewystarczający wobec skali potrzeb,
w tym wniosków o premie powodziowe.
Ustawa umożliwia wykorzystanie 141 milionów złotych
niewydatkowanych w programie Stop Smog
oraz podnosi limit wydatków funduszu do 401 milionów złotych.
Według szacunków przedstawionych w uzasadnieniu
przesunięcie tych środków pozwoli pokryć
około 94% rozpoznanego zapotrzebowania.
To jest przykładem racjonalnego gospodarowania środkami,
które już pozostają w systemie.
Ważne uregulowanie dotyczy mieszkalnictwa studenckiego.
To jest bardzo istotne.
Brak dostępnych cenowo miejsc w akademikach
nie jest wyłącznie problemem uczelni.
Wpływa na możliwość podjęcia studiów poza miejscem zamieszkania,
obciąża budżety rodzin
i zwiększa presję na rynek najmu w miastach akademickich.
Włączenie publicznych domów studenckich do polityki mieszkaniowej
jest zatem działaniem o znaczeniu społecznym i edukacyjnym.
Z przedstawionych informacji wynika,
że na budowę i remont akademików
skierowano w tym roku ponad 400 milionów złotych,
a zakontraktowane przedsięwzięcia obejmują około 3200 miejsc.
Ważne jest także określenie maksymalnych opłat
za miejsce w nowo wybudowanych obiektach.
Dla przykładu wskazano kwoty 584 zł w Warszawie,
496 zł w Poznaniu, 480 zł w Krakowie czy 380 zł w Katowicach.
To stawki maksymalne, a więc uczelnie mogą pobierać opłaty niższe.
Jednocześnie musimy pamiętać, że uczelnia, aby skorzystać z programu,
powinna być przygotowana inwestycyjnie.
W tym posiadać wymagane pozwolenie na budowę.
Dlatego tak istotna jest wieloletnia przewidywalność finansowania.
Publiczne uczelnie potrzebują czasu na przygotowanie dokumentacji,
zabezpieczenie wkładu i przeprowadzenie inwestycji.
Jednoroczna perspektywa nie wystarcza do odpowiedzialnego planowania
rozbudowy bazy mieszkaniowej.
Biuro legislacyjne Senatu,
reprezentowane przez panią Aldonę Figurę, głównego legislatora,
zgłosiło cztery uwagi szczegółowe do ustawy,
proponując równocześnie cztery poprawki,
które przejął przewodniczący Komisji Budżetu i Finansów Publicznych,
pan senator Kazimierz Klejna.
W dyskusji głos zabierali senatorowie Kazimierz Klejna, Wiesław Dobkowski
oraz pani senator Anna Górska.
Ogólnopolską Federację na rzecz rozwiązywania problemów bezdomności
reprezentowała pani Aleksandra Krugły,
która przedstawiła stanowisko federacji,
w którym wynosiła o przyjęcie dwóch poprawek.
To jest jednoznacznego dopuszczenia finansowania
z funduszu dopłat mieszkań treningowych i wspomaganych,
prowadzonych przez organizacje pozarządowe,
bez wcześniejszego zlecenia ich prowadzenia
przez jednostki samorządu terytorialnego
oraz wyłączenia stosowania nowych kryteriów podmiotowych
do wniosków złożonych przed wejściem tych kryteriów w życie.
Do tych poprawek, nie akceptując ich,
odnieśli się pan wiceminister Lewandowski
i dyrektor Departamentu Mieszkaństwa Juliusz Tetzlaff.
Pan przewodniczący komisji senator Kazimierz Klejna
zaproponował głosowanie przyjętych czterech poprawek
oraz głosowanie nad przyjęciem ustawy wraz z poprawkami.
Zarówno za poprawkami, jak i za całą ustawą
głosowało ośmiu senatorów.
Wszyscy byli za.
W imieniu Komisji Budżetu i Finansów Publicznych
wnoszę, aby Wysoka Izba przyjęła tę ustawę wraz z poprawkami.
Dziękuję.
Bardzo dziękuję, panie senatorze.
Czy ktoś z państwa senatorów
chciałby zadać pytanie senatorowi sprawozdawcy?
Nie widzę.
Bardzo dziękuję, panie senatorze.