Marcin Józefaciuk: Nauczyciele potrzebują ochrony, nie obietnic
Poseł Marcin Józefaciuk w wystąpieniu z okazji Dnia Edukacji Narodowej, 14 października, zaapelował o konkretne działania na rzecz bezpieczeństwa i praw pracowników oświaty. Zarzucił MEN brak skutecznych rozwiązań i ponowił żądanie powołania rzecznika pracowników oświaty oraz nauczycieli.
Józefaciuk podkreślił, że nauczyciele, dyrektorzy i pracownicy obsługi mają prawo bezpiecznie wracać z pracy do domu. Zaznaczył, że nauczyciel nie jest policjantem ani ochroniarzem i nie powinien samodzielnie przejmować dodatkowych zadań oraz ryzyka. Wskazał na potrzebę wsparcia specjalistów, pomocy prawnej i psychologicznej, procedur ochrony interweniujących oraz sprawnego kontaktu szkół z policją i zespołami kryzysowymi.
Poseł przywołał pięć interpelacji dotyczących ochrony pracowników, współpracy z rodzicami, nadmiernych obowiązków, dostępności psychologów i braków kadrowych. Krytykował odpowiedzi resortu, które, jak mówił, opisywały istniejące przepisy i struktury, ale nie przedstawiały pełnych danych, planów ani harmonogramów zmian.
Józefaciuk ponowił żądanie powołania niezależnego rzecznika, który przyjmowałby skargi, wspierał dostęp do pomocy prawnej, badał skalę nadużyć i publikował raporty. Podkreślił, że taka instytucja uzupełniałaby działalność związków zawodowych, a nie zastępowała ją.

Poseł zażądał od MEN jasnego stanowiska, konsultacji i harmonogramu projektu, a także informacji o kosztach, terminach i odpowiedzialnych osobach. W wystąpieniu zaznaczył, że szacunek dla pracowników oświaty powinien być mierzony konkretnymi zmianami, a nie samymi podziękowaniami i zapowiedziami.
Bezpieczeństwo w szkołach
Józefaciuk podkreślił, że nauczyciele, dyrektorzy i pracownicy obsługi mają prawo bezpiecznie wracać z pracy do domu. Zaznaczył, że nauczyciel nie jest policjantem ani ochroniarzem i nie powinien samodzielnie przejmować dodatkowych zadań oraz ryzyka. Wskazał na potrzebę wsparcia specjalistów, pomocy prawnej i psychologicznej, procedur ochrony interweniujących oraz sprawnego kontaktu szkół z policją i zespołami kryzysowymi.
Pytania do MEN o konkretne działania
Poseł przywołał pięć interpelacji dotyczących ochrony pracowników, współpracy z rodzicami, nadmiernych obowiązków, dostępności psychologów i braków kadrowych. Krytykował odpowiedzi resortu, które, jak mówił, opisywały istniejące przepisy i struktury, ale nie przedstawiały pełnych danych, planów ani harmonogramów zmian.
Postulat rzecznika pracowników oświaty
Józefaciuk ponowił żądanie powołania niezależnego rzecznika, który przyjmowałby skargi, wspierał dostęp do pomocy prawnej, badał skalę nadużyć i publikował raporty. Podkreślił, że taka instytucja uzupełniałaby działalność związków zawodowych, a nie zastępowała ją.

Deklaracje a wdrożenie zmian
Poseł zażądał od MEN jasnego stanowiska, konsultacji i harmonogramu projektu, a także informacji o kosztach, terminach i odpowiedzialnych osobach. W wystąpieniu zaznaczył, że szacunek dla pracowników oświaty powinien być mierzony konkretnymi zmianami, a nie samymi podziękowaniami i zapowiedziami.
Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.
Inne wystąpienia
Marcin Józefaciuk żąda wyjaśnień ws. dodatkowego dnia w OHP
Marcin Józefaciuk: Rzecznik Praw Nauczycieli dla bezpieczeństwa szkół
Marcin Józefaciuk pyta o zamrożenie funduszu socjalnego
Marcin Józefaciuk żąda przywrócenia do Komisji Edukacji i Nauki
Marcin Józefaciuk pyta o nauczycieli praktycznych i fundusz kościelny
Marcin Józefaciuk pyta o chaos w szkołach
Tego samego dnia Wszystkie wystąpienia z tego dnia →
Dariusz Klimczak
Dariusz Klimczak: drony wzmacniają bezpieczeństwo Polski
Marcin Horała
Marcin Horała: happening w Sejmie pogłębia chaos wokół TK
Karol Nawrocki
Spotkanie Prezydenta RP i Prezydenta Republiki Czarnogóry
Roman Giertych
Roman Giertych: Trybunał Konstytucyjny zostanie przywrócony obywatelom
Włodzimierz Czarzasty
Konferencja prasowa Marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego
Donald Tusk
Donald Tusk: Państwo przywróci ład prawny w TK
Artykuły
Transkrypcja
Szanowni Państwo, dziś 14 października, obchodzimy Dzień Edukacji Narodowej.
Zaczynam więc od życzeń dla wszystkich, którzy tworzą polską oświatę.
Nauczycielom szkół i przedszkoli, wychowawcom, pedagogom, psychologom, logopedom,
nauczycielom, bibliotekarzom i praktycznej nauki zawodu,
pracownikom burs, internatów, poradni, czy też placówek specjalistycznych,
młodzieżowych ośrodków wychowawczych i socjoterapii,
dyrektorom, pracownikom sekretariatów administracji i obsługi woźnym,
pracownikom kuchni i konserwatorom, także urzędnikom samorządowym,
pracownikom kuratoriów i instytucji wspierających edukację, w tym MEN.
Życzę zdrowia, także psychicznego, szacunku, dobrych wynagrodzeń,
autonomii i bezpieczeństwa.
Życzę, żebyście nie musieli bać się każdej słusznej interwencji,
każdego telefonu od rodzica, ani każdego bezpodstawnego oskarżenia.
Dziękuję za pracę, której często nie widać,
której nie mierzy się wynikiem egzaminu.
Sam jestem nauczycielem, byłem dyrektorem i urzędnikiem,
więc wiem, że 14 października nie można poprzestawać
na kwiatach i przemówieniach, bo pracownikom oświaty
nie brakuje podziękowań, brakuje konkretnych decyzji.
Ostatnie wydarzenia w szkołach przypomniały nam o rzeczy bardzo podstawowej.
Dziecko ma prawo bezpiecznie wrócić ze szkoły do domu,
ale nauczyciel, dyrektor czy pracownik obsługi
także ma prawo wrócić z pracy do swojej rodziny.
I co proponujemy nauczycielom?
Kolejne zadania, przeszukiwanie plecaków, odbieranie niebezpiecznych przedmiotów.
Nauczyciel, Szanowni Państwo, nie jest policjantem ani ochroniarzem.
Nie można przerzucać na niego następnego ryzyka i następnej odpowiedzialności.
W indywidualnych placówkach mogą być potrzebne dodatkowe zabezpieczenia,
ale nie zastąpią one ludzi i sprawnego systemu reakcji.
Potrzebujemy dodatkowych pracowników i specjalistów,
pomocy prawnej i psychologicznej dla zaatakowanych i pomawianych,
procedur chroniących interweniujących,
a także szybkiego kontaktu szkoły z policją i zespołami kryzysowymi.
Potrzebujemy realnej współpracy rodziców.
Proponuję ustawowy mechanizm wiążących zaleceń szkoły
w poważnych sprawach bezpieczeństwa z kontrolą zasadności i prawem odwołania.
Nie przymus leczenia, ale nieautonomiczne karanie rodziców za czyny dzieci,
ale odpowiedzialność za świadome ignorowanie zagrożenia i zawiniony zaniedbania.
Bo przemoc nie bierze się z samego plecaka.
To także samotność, radykalizacja, naśladownictwo, brak autorytetów,
poczucie bezkarności i trudności w radzeniu sobie z kryzysem.
Trzeba profesjonalnie analizować najpoważniejsze przypadki,
zamiast stygmatyzować całe pokolenie.
Większość młodych ludzi jest wspaniała i to jest prawda.
I teraz pytanie do Ministerstwa Edukacji.
Dlaczego zaczynacie mówić o potrzebach, o które od kilku miesięcy
pytałem na piśmie i zmównicy?
Na przykład ochrona pracowników.
W interpelacji 14633 pytałem o nękanie ponówienia,
odwetowanie skargi, pomoc prawną i rzecznika praw nauczycieli
oraz pracowników oświaty.
Na pełniejszą odpowiedź czekałem ponad 7 miesięcy.
MEN wskazało istniejące przepisy, rady do spraw równego traktowania
i inne struktury, ale nie przedstawiło niezależnej drogi interwencji
ani danych o skali naruszeń.
A teraz minister publicznie mówi, że trzeba chronić dyrektorów i nauczycieli
przed konsekwencjami interwencji.
Skoro trzeba, dlaczego dotychczas nie przygotowano skutecznej ochrony?
Drugi przykład. Rodzice.
W interpelacji 18476 pytałem o obowiązki całej wspólnoty szkolnej,
skuteczną mediację, jasne procedury skargowe i współpracę rodziców.
W odpowiedzi z 5 sierpnia resort odpisywał, że mamy już istniejące ramy prawne,
ale nie podał planu rozwiązania problemu rodzica, który odmawia współpracy.
Dlatego interpelację ponowiłem, a teraz z kierownictwa MEN słyszymy,
że rodzice muszą wiązać większą odpowiedzialność za wychowawstwo i bezpieczeństwo.
Zgoda, tylko gdzie jest projekt?
Gdzie jest egzekwowany obowiązek i termin jego wdrożenia?
Trzeci przykład. Nadmierne obowiązki.
W interpelacji 18464 pytałem o biurokrację,
finansowanie nowych zadań i odciążenie dyrektorów placówek.
MEN nie przedstawiło pełnego bilansu obowiązków,
ani wiarygodnych danych o czasie zabieranym przez dokumentację
i minimalnym standardzie wsparcia prawnego.
Teraz słyszymy o odciążaniu nauczycieli,
ale równolegle szkoły otrzymują nowe zadania,
kolejne procedury, programy i sprawozdania.
Gdzie jest wykaz obowiązków, które naprawdę zniknęły?
Kto policzył godziny i koszty?
Czwarty przykład. Psychologowie.
W interpelacji 18469 pytałem nie tylko o psychologów,
ale również o specjalistów.
Ile ich zatrudniono, ale również pytałem się o to,
na ile godzin są oni dostępni, jak długo czeka dziecko
i co dzieje się po ujawnieniu kryzysu.
MEN odpowiedziało liczbą 58663,75 etatów specjalistów,
nie przedstawiając jednolitego standardu czasu oczekiwania
i rzeczywistej dostępności pomocy.
A teraz słyszymy o rosnącym dostępie do psychologów
i liniach wsparcia.
To potrzebne, ale etat w tabeli nie oznacza szybkiej konsultacji,
a telefon zaufania nie zastąpi terapii.
Piąty i ostatni przykład. Kadry.
W interpelacji 18465 pytałem o ukryte wakaty
nadgodziny pracy w kilku placówkach
oraz braki w administracji i obsłudze.
Resort nie przedstawił pełnego obrazu braków maskowanych
doraźną organizacją pracy,
ani minimalnych norm obsady niepedagogicznej.
Dzisiaj słyszymy o wsparciu szkół,
ale kto ma to wsparcie zapełnić?
Kolejny przeciążony nauczyciel, dyrektor, sekretariat,
w którym brakuje ludzi, to nie są spory o pojedyncze słowa.
To jest pięć różnych pytań o konkretne działania,
dane, finansowanie i terminy.
I zbyt często odpowiedzią men
był opis tego, co już istnieje.
Teraz po tragediach słyszymy, trzeba działać.
Tak, trzeba.
Trzeba było również słuchać wcześniej,
a dziś trzeba wreszcie przejść
od deklaracji do przepisów pieniędzy i ludzi.
Dlatego ponawiam żądanie powołania
rzecznika pracowników oświaty oraz nauczycieli.
Wszystkich pracowników, również niepedagogicznych,
zatrudnionych w placówkach publicznych i niepublicznych.
Nie kolejnego stanowiska od konferencji,
lecz niezależnej instytucji zdolnej przyjmować skargi, interwencje,
wspierać dostęp do pomocy prawnej,
badać skale nadużyć i przedstawić publiczne raporty.
Pamiętam, że 10 czerwca na komisji senackiej
pani minister przedstawiała pomysł rzecznika
jako uderzenie w związki zawodowe.
Nie zgadzam się, rzecznik nie zastępuje związków.
Uzupełnia ochronę także tam,
gdzie pracownik do związku nie należy.
Skoro powstał pełnomocnik do spraw uczniów,
pytam, kto w państwie ma odpowiadać
za skuteczną ochronę praw nauczyciela,
wychowawcy bursy, bibliotekarza czy woźnej.
Żądam od MEN jasnego stanowiska konsultacji
i harmonogramu projektu.
Oczekuję terminów, kosztów, odpowiedzialnych osób
i mechanizmów efektywnej kontroli.
Panie minister, nie wystarczy dziś podziękować nauczycielom,
przed kamerą.
Nie wystarczy ogłosić, że będziecie rozmawiać ze związkami.
Szacunek mierzy się tym, co państwo rzeczywiście zmieniło.
Nauczyciele nie potrzebują następnych obietnic.
Potrzebują ochrony ludzi od pracy,
mądrze określonych obowiązków, rodziców
i państwa, które nie zostawia ich samych.
Drodzy pracownicy oświaty, dziękuję wam.
Zasługujecie na znacznie więcej
niż uroczyste życzenia raz do roku.
I właśnie dlatego będę nadal tego od państwa wymagał.
Dziękuję.
Dziękuję.
Dziękuję.