Barbara Nowacka: „Lalka” ma łączyć pokolenia

00:00 Witam na konferencji Minister Edukacji Barbarę Nowacką i znakomitych gości. 00:04 Reżysera Macieja Kawalskiego, twórcę uznanych i nagradzanych produkcji, 00:08 Pana Andrzeja Seweryna, znakomitego aktora, jednego z najwybitniejszych 00:12 artystów polskiej sceny i ekranu, który w filmie wcielił się w rolę 00:16 Tomasza Łęckiego. Zapraszam do zabrania głosu przedstawicieli twórców 00:21 i obsady filmu. Dziękuję Państwu za to spotkanie. 00:25 Jestem zaszczycony, że Ministerstwo Edukacji objęło nasz film ze swoim 00:29 patronatem oraz wsparciem. To jest przeogromna praca, bardzo wielu 00:35 ludzi, która jednocześnie dała nam ogromną satysfakcję, że możemy 00:39 jedną z najwybitniejszych polskich powieści przywrócić na wielki ekran 00:45 i oddać ją widzom, oddać ją uczniom, oddać ją wszystkim pokoleniom 00:48 Polaków, bo myślę, że rzadko zdarza się tak wybitna powieść jak 00:53 lalka i dzięki temu rzadko zdarza się taka szansa dla filmowców 00:57 stworzenia utworu, na który obecnie żyjące cztery pokolenia Polaków 01:02 mogą udać się razem do kina i wspólnie przeżyć coś dużego, wspólnie przeżyć 01:06 coś ważnego, bo absolutnie wyobrażam sobie sytuację, w której obecny 01:11 maturzysta przychodzi do kina ze swoimi 30-40-letnimi rodzicami, 01:15 50-60-letnimi dziadkami i 70-80-90-letnimi pradziadkami i dla każdego 01:21 pokolenia Polaków będzie to ważne, będzie to cenne, będą chcieli o tym 01:28 W związku też z tym pisałem lalkę, jestem scenarzystą i reżyserem, 01:33 nad scenariuszem pracowałem również z autorem zdjęć, Piotrem Sobocińskim 01:36 juniorem i z Łukaszem Światowcem i pisaliśmy ten scenariusz z otwartą 01:41 powieścią Bolesława Prusa przy komputerze, więc jest to taki duży 01:45 hołd dla naszej literatury, jest to inny medium, więc wiele wątków 01:51 się nie zmieściło, film ma 2 godziny 45 minut, przeczytanie pełnej powieści 01:55 33 godziny, więc w naturalny sposób to pracuje z innymi metodami, 02:02 ale myślę, że da się odczuć taki hołd dla powieści w tym, w tym filmie, 02:09 że jest to takie kompletne, szerokie, kompletna, szeroka uczta filmowa, 02:13 na którą Państwa bardzo serdecznie zapraszam i mam też sporą nadzieję, 02:18 że będzie to przyczynkiem do powrotu do naszej literatury, do czytania 02:21 lalki i nie tylko. Bardzo Państwu dziękuję. 02:27 Dzień dobry Państwu. Myślę, że w tym miejscu warto mówić o tożsamości, 02:38 o tożsamości każdego z nas, o tożsamości młodych ludzi. 02:47 Myślę, że tożsamość powinna opierać się na przeszłości po to, 02:54 żeby zbudować dzisiaj teraźniejszość, a potem przyszłość. 03:01 Teraźniejszość, która nie byłaby tylko teraźniejszością technologiczną, 03:08 ale bogatszą, solidniejszą, która uniknęłaby ryzyka manipulowania 03:20 młodym człowiekiem. Tożsamość to coś piekielnie ważnego. 03:25 Tożsamość nie oznacza bez krytycyzmu w stosunku do tego, co otrzymujemy 03:30 od rodziców. Zawsze mówiłem o tym, że warto znać historię naszych ojców. 03:36 Bez niej jesteśmy naprawdę słabymi. I w tej sprawie, w sprawie właśnie 03:41 zbudowania tożsamości, moim zdaniem kultura, sztuka, film mają ogromną rolę 03:50 do odegrania. Ja rozumiem dylemat wychowawców, którzy muszą wybrać 04:01 między jednym dziełem literackim, a drugim dziełem literackim. 04:05 Myślę, że lalka może pogodzić nas wszystkich. To dzieło niezwykłe, mądre. 04:16 Historia ostatnich romantyków dotyka wszystkich, a miłość jest uczuciem, 04:28 które znają nawet ci, którzy nigdy nie kochali, bo przynajmniej o nim czytali. 04:40 Ja myślę, że jest wielkim nieporozumieniem mówienie o przepaści międzypokoleniowej. 04:50 Przepaść jest wtedy tak głęboka, kiedy mamy do czynienia z odmową dialogu. 05:03 Jeżeli obie strony mają ochotę na dialog, mają ochotę na porozumienie, 05:09 nie ma mowy o przepaści. Dlatego też myślę, że młodzi ludzie znajdą w tej historii, 05:21 którą opowiadamy pod kierownictwem reżysera, wiele tematów, które ich zainteresują. 05:34 Sytuacje ojczyzny, która jest przecież podbita przez rosyjskie mocarstwo. 05:46 Historie arystokracji, która zupełnie inaczej widzi rzeczywistość niż ta nowa klasa 05:58 kupcy czy biedacy. Pozna piękno miasta, ujrzy Warszawę, której nie widać na co dzień. 06:12 Wreszcie zobaczy piękno krajobrazu, który został tak wspaniale sfotografowany 06:21 przez Piotra Sobocińskiego. Last but not least myślę, że obsada tego filmu 06:32 również może zainteresować młodych ludzi. Innymi słowy bardzo serdecznie polecam 06:39 nasz film. Myślę, że zostanie on na długo w historii polskiej kinematografii, 06:46 polskiej kultury. Szanowni Państwo, po pierwsze bardzo Wam dziękuję za to, 06:53 że dzięki Wam nareszcie rozmawiamy w Polsce wszyscy o rzeczach naprawdę istotnych 06:59 i w naprawdę mądry i spokojny sposób. Otóż Lalka to jedna z tych tak naprawdę 07:04 niewielu książek, którą wszyscy znają. To jest lektura, po którą sięgał 07:09 każdy rocznik z wielką pasją, z wielkim zainteresowaniem. 07:15 A dzisiaj mogą skonfrontować swoje wyobrażenia z Waszym wyobrażeniem. 07:22 Swoje myślenie o tym, jak wyglądają bohaterowie, z tym jak oni dzięki Wam 07:28 ożywają w filmie. Dzięki Wam my w polityce możemy spokojnie pracować, 07:34 bo nareszcie dyskusja dotyczy rzeczy, które są istotne. Czyli czy romantyzm, 07:39 czy pozytywizm. Czyli jak walczyć z Moskalem. Czyli jak pomagać tym, 07:43 którzy tkwią w biedzie. I dlaczego samo jedno działanie charytatywne nie wystarczy, 07:48 a trzeba to robić systemowo. Naprawdę zrobiliście wielką rzecz. 07:53 Uczniowie i uczennice, idźcie do kin. Naprawdę warto. Zobaczycie film mądry, 07:59 głęboki, zrobiony z wielką pieczołowitością i wielkim rozmachem. 08:04 Film, który ogląda się, a trwa trzy godziny? 08:08 Dwie godziny czterdzieści pięć razem z napisami. Czyli jakby z czystej historii 08:11 jest jakieś dwie trzydzieści. 08:12 Dwie trzydzieści naprawdę spędzone dobrze, spędzone mądrze, 08:16 spędzone na widzeniu piękna i słyszeniu świetnego dźwięku, 08:22 świetnej realizacji, dobrych bardzo dialogów, żywych dialogów. 08:25 Zobaczycie najlepszych polskich aktorów i najlepsze polskie aktorki, 08:29 które występują razem w filmie, ale nie zabraknie śmiechu, nie zabraknie łez. 08:35 To jest film, który oglądałam, miałam przyjemność oglądać w poniedziałek. 08:41 Byli też z nami młodzi ludzie. Bawili się, śmiali, przeżywali 08:45 i nie ma osoby, która wyszłaby obojętnie po tym filmie. 08:49 Ale też, szanowni państwo, twórcy filmu podeszli bardzo systemowo też do tego, 08:56 jak zbudować dobrą wiedzę o lalce. I bardzo wam dziękuję, bo mało kto 09:01 pomyśli o tym, że to nie jest zwykła ekranizacja wielka, epicka, 09:06 ale to też jest bardzo ważna książka dla młodych ludzi. 09:10 Stworzony został portal lalka.edu.pl, gdzie twórcy filmu zaprosili 09:16 wybitnych ekspertów z różnych dziedzin związanych z historią, z językiem polskim, 09:22 gdzie zaprosili nauczycieli włączonych w programy rozwijające młodych ludzi, 09:28 aktywizujących tych młodych ludzi, chociażby zwolnieni z teorii 09:31 i stworzyli świetne materiały edukacyjne. One są w tej chwili dostępne. 09:34 Są to materiały przygotowane dla nauczycieli, dla uczniów, do rozmów 09:38 na portalu lalka.edu.pl. Bardzo wam za to dziękuję, bo to jest też dla nauczycieli, 09:43 mam nadzieję, wielka pomoc w tym, jak dobrze porozmawiać z młodymi ludźmi 09:46 i wskazujecie te rzeczy, o których wy wiecie. 09:48 Ważna też uwaga dla uczniów i uczennic, szczególnie klas materialnych. 09:53 Oczywiście Ministerstwo Edukacji Narodowej nie tworzy pytań do egzaminów maturalnych. 09:59 Za to odpowiada Centralna Komisja Egzaminacyjna. Ale po zobaczeniu filmu, 10:03 uprzedzam, sam film nie wystarczy. Musicie przeczytać książkę, 10:06 ponieważ jeżeli sam film uważacie, że wam wystarczy do zdania amatury, 10:10 gdyby CKE miało taki pomysł, że byłaby lalka na maturze, 10:14 to możecie mieć błąd kardynalny, przynajmniej co najmniej jeden zauważalny, 10:20 więc czytajcie książkę, czytajcie ją wszyscy. Porozmawiajcie o tym z rodzicami, 10:25 bo moje pokolenie pamięta pewne rzeczy, obrazy, a wy zobaczycie tę historię inaczej. 10:32 Przełożycie ją na współczesność, ale też dzięki filmowi zobaczycie inną Warszawę 10:36 i zobaczycie to, o czym często się u nas nie mówi. Jak wielkie było kiedyś 10:40 rozróżnicowanie społeczne i jak wiele żeśmy osiągnęli, porównując się 10:44 z tym wybitnym obrazem, genialnym ujęciem miasta. Z jednej strony pięknego, 10:49 z drugiej jednak biednego, opuszczonego, pełnego wykluczenia, 10:55 w jakim miejscu jesteśmy dzisiaj. To też taka dla nas dobra lekcja historyjna 10:59 i lekcja patriotyzmu, bo przecież ten wątek polityczny jest bardzo silny 11:04 i bardzo też konstytuujący nas Polki i Polaków, więc w jednym filmie, 11:10 2 godziny 35 minut macie miłość, kulturę, historię, politykę, architekturę, muzykę, 11:17 wszystko. Czytajcie książkę, ale koniecznie idźcie do kina. 11:22 My też dowiedzieliśmy się i chciałabym zwrócić na to uwagę w szczególności 11:27 dyrektorom szkół, nauczycielom, że dystrybutor zapewnia też możliwość 11:32 specjalnych seansów dla szkół. To jest wielki plus, ponieważ każda szkoła, 11:37 która chce w danym, konkretnym terminie zobaczyć film, może się zgłosić 11:41 i poprosić o termin poza seansami już zaplanowanymi, tak żeby jak najwięcej 11:45 osób poszło do kina i naprawdę warto iść do kina. Szczególnie w czasach, 11:52 kiedy wszystkie wiadomości często strzepią młodzi ludzie z mediów społecznościowych, 11:57 w których ta wartość jest różna, treść wątpliwa, a przekaz często bardzo krótki. 12:03 Zobaczenie dzieła, refleksja nad nim to też 2 godziny 30 minut dla waszego mózgu 12:10 i dla waszego rozwoju. Także bardzo wam dziękuję za to takie mądre podejście, 12:14 systemowe podejście do promocji jednej z największych, najbardziej wartościowych 12:19 polskich książek i zadbanie o młodych ludzi. Idźcie do kina, naprawdę warto. 12:24 Dziękuję Państwu bardzo. Redakcję zapraszam do zadawania pytań 12:28 w temacie konferencji. 12:31 Tu pana widzę. Bardzo proszę. 12:34 Ja mam pytanie do pana mistrza Sybryna. Grał pan wielokrotnie w ekranizacjach 12:40 wielu wybitnych polskich powieści od ziemi obiecanych przez pana Tadeusza 12:43 ze względu na ogień i mieczem, trochę się tego nazbierało. 12:47 Mi się marzy, żebyśmy często rozmawiali o polskiej kinematografii. 12:50 Jak jest ta ekranizacja, to w końcu mówimy. Rozmawiamy, debatujemy o tych filmach. 12:54 Mi się marzy, żeby filmy z Gdyni czy z Krakowa dokumentalne były debatowane. 12:58 I mam pytanie do pana. Jak pan się czuje w tym takim zamieszaniu, 13:02 że w końcu jakiś polski film jest... No mówią mu wszyscy. 13:06 Mówią oni mnie, dzwonię do pana, rozmawiamy. Rozmawiam z kimś na ulicy, 13:10 słyszę jak ludzie rozmawiają w tym tramwaju. I czy to się na przestrzeni czasu zmieniło? 13:14 Na przestrzeni czasu? 13:16 Od ziemi obiecanej. 13:17 A, w tym sensie, tak. No nie, no jestem szczęśliwy. 13:20 Jestem szczęśliwy. To, co powiedziała przed chwilą pani minister, 13:24 jest jednak bardzo znaczące. Znaczy wydaje się, że wreszcie mówimy 13:28 o czymś, co jest ważne. I to mówimy publicznie, i to mówimy wszyscy. 13:33 To, że to zostało sprowokowane właśnie tym filmem, ale też przede wszystkim 13:41 powieścią, która ukazuje to, co ukazuje, o czym wszyscy wiemy, 13:46 wydaje się piekielnie ważne i aktualne. I aktualne. Ponieważ żyjemy w czasach, 13:59 które przecież się zmieniają z dnia na dzień. I jutro nie jest oczywiste. 14:08 Bardzo dziękuję. 14:11 Bardzo proszę. 14:15 Przez całość pracy czułem taką ogromną odpowiedzialność. 14:19 Czyli presję odbieram jako coś zewnętrznego, odpowiedzialność odbieram 14:22 jako coś od środka. Więc czułem taką ogromną odpowiedzialność, 14:25 że stwarza się taka fantastyczna szansa. I bardzo chciałem jej nie zmarnować. 14:30 Bo bardzo rzadko tak układają się planety, żeby znalazł się ambitny producent 14:35 z wielką wizją, Radek Drabik, żeby udało mu się zebrać zespół 14:40 najwybitniejszych współtwórców filmowych, jakich w Polsce mamy. 14:43 Przez zdjęcia, kostiumy, charakteryzację, scenografię. 14:47 Wszystkie piony produkcyjne. Najwybitniejsza poobsada, jaką można 14:51 sobie wymarzyć. I teraz wszystkie te siły są powołane, żeby dotknąć 14:57 jednej z najwybitniejszych polskich powieści. I teraz cała ta dobra energia 15:01 się gromadzi i teraz jest zadanie, żeby nie zmarnować tej szansy. 15:04 Więc tak, miałem takie ogromne poczucie odpowiedzialności. 15:08 I tak długo, jak myślałem o tym, jako o czymś moim, osobistym, własnym, 15:13 jak dochodziło do głowy to ego, to był dla mnie paraliżujący strach. 15:18 Od momentu, kiedy myślałem o tym, jako o zadaniu zespołowym, 15:22 o tym, że jedziemy jak peleton Tour de France i nie jadę w nim sam. 15:27 Tylko w momencie, kiedy wiatr jest na mnie za silny, to na moment 15:29 chowam się za Andrzejem Sewerynem, który mówi, Andrzej, co ty myślisz 15:33 o tej scenie. I kiedy ktoś tak wybitny jak Andrzej mówi, słuchaj, ja czuję, 15:37 że tu jest za długo, tutaj moglibyśmy skrócić, ten monolog jest ważny, 15:40 to nagle mam poczucie, że jesteśmy wybitnym zespołem, że działamy razem, 15:44 że ten utwór zaczyna nas prowadzić. Takie miałem autentycznie doznanie. 15:50 I wtedy to uczucie przerażenia, żeby nie zmarnować szansy jednak 15:54 ustąpiło uczuciu wielkiej radości, że tworzymy jakiś cenny, ważny film 15:59 i patrząc na pierwsze reakcje widzów, on rezonuje z nimi, więc te wszystkie 16:04 nieprzespane noce i wszystkie trudy są nagrodzone tym, że rzeczywiście 16:08 porusza to jakoś serce naszej widowni. 16:11 Dziękuję bardzo. Czy są jeszcze jakieś pytania? 16:16 To idźcie do kina. 16:18 Dziękujemy Państwu bardzo.