Donald Tusk: jak rząd chce obniżyć ceny paliw

00:00 Polityka rzadko kiedy, jak w ostatnich miesiącach, 00:05 wdziera się brutalnie w nasze codzienne życie. 00:09 Polityka nie jest abstrakcją, 00:10 polityka to nie jest jakaś wydumana debata publiczna. 00:15 Polityka stała się tą przestrzenią, 00:18 w której rozstrzygają się losy każdej rodziny, każdego człowieka. 00:22 Tak jest oczywiście w Ukrainie, tam gdzie jest wojna, 00:25 ale tak dzieje się właściwie na całym świecie. 00:27 Bo przecież ceny paliwa dotykają każdego bez wyjątku, 00:31 każdej rodziny, nie tylko w Polsce, na całym świecie 00:33 i nie tylko tych, co prowadzą samochody, 00:36 bo przecież np. ceny żywności w sklepie też zależą od tego, 00:39 ile kosztuje paliwo do transportowania tej żywności. 00:44 Mówię rzecz oczywistą, ale czasami mamy taką skłonność 00:49 do oceniania zupełnie osobno pewnych zjawisk. 00:53 Jest wojna rosyjsko-ukraińska, 00:55 ale rzadko kiedy zdajemy sobie sprawę, 00:58 jak zasadniczy wpływ ma agresja Rosji na Ukrainę, 01:02 jeśli chodzi o ceny paliw. 01:05 Jest wojna na Bliskim Wschodzie, 01:07 szczególnie ten ostatni akt tego nieustannego zamieszania 01:12 w tym regionie świata, jakim jest konflikt amerykańsko-irański. 01:16 Czasami jesteśmy już znużeni informacjami i newsami 01:20 z tej części świata, a przecież właśnie tam też rozgrywa się 01:24 nasz codzienny los, czyli ceny paliw. 01:28 Paliwa jest mniej, a właściwie mniej przerabiamy tego paliwa 01:33 na całym świecie. 01:36 Wiele rafinerii rosyjskich zostało zniszczonych w czasie tej wojny. 01:40 My co prawda nie kupujemy już od dłuższego czasu ropy z Rosji, 01:46 ale przecież są wielkie rynki, które były w dużym stopniu 01:49 zależne od dostaw rosyjskiej ropy. 01:51 Indie, Chiny i inne kraje Azji muszą kupować gdzieś ropę, 01:58 a przede wszystkim ropę przetworzoną na olej napędowy i na benzynę. 02:04 Jeśli nie mają tych dostaw z Rosji, kupują na innych rynkach. 02:09 I to jest bezpośredni powód, dla którego ceny paliw 02:12 tak poszybowały w górę. 02:15 W jeszcze większym stopniu na ceny paliw wpłynęła sytuacja 02:18 po rozpoczęciu konfliktu amerykańsko-irańskiego. 02:23 Pewnie nie wszyscy pamiętają, że państwa zatoki, cały ten region 02:28 odpowiadają za jedną trzecią wydobycia ropy naftowej na świecie. 02:33 Przed tym grącym konfliktem to było dziennie 30 milionów baryłek, 02:38 a teraz skutek tej wojny, i to są dane z września, 02:42 dziennie z tego regionu eksportuje się tylko 12 milionów baryłek. 02:47 No to widać, jaka to jest zapaść. 02:49 Więc to pokazuje skalę dewastacji, jaką przynosi wojna, 02:55 zarówno w tym regionie, jak i wojna rosyjsko-ukraińska, 02:59 jeśli chodzi o globalny rynek ropy i produktów z ropy naftowej. 03:06 I to oczywiście ma bezpośredni wpływ na ceny. 03:09 I na to z kolei my nie mamy żadnego wpływu jako Polska. 03:13 Nie produkujemy ropy, a poza tym właściwie każde miejsce na świecie 03:18 jest zależne, jeśli chodzi o ropę naftową i produkty z ropy, 03:21 od tego, jak ta cena kształtuje się na całym świecie. 03:25 I dlatego ceny paliw na stacjach benzynowych, 03:29 zarówno w Europie, jak i w Stanach Zjednoczonych, 03:32 osiągają dzisiaj de facto rekordowe poziomy. 03:36 Nasze marzenia o pokoju zarówno w Ukrainie, jak i na Bliskim Wschodzie 03:42 nie wystarczą, żeby te konflikty się zakończyły. 03:45 Trzeba założyć, że jeszcze przez wiele, wiele miesięcy 03:48 będziemy świadkami i w jakimś sensie ofiarami tych konfliktów. 03:53 Konflikt na Bliskim Wschodzie ma różne fazy, ale trwa od dziesięcioleci 03:56 i nic nie wskazuje na to, aby można by tam uzyskać trwały pokój. 04:01 Też nie ma co ukrywać, że decyzje i działania administracji prezydenta Trumpa 04:08 też nie dają takiego jasnego obrazu, jak będzie wyglądała 04:12 najbliższa przyszłość, jeśli chodzi o tę wojnę. 04:16 I to oznacza, że możemy się spodziewać, że te rekordowe ceny 04:20 na rynkach światowych będą jeszcze jakiś czas trwały. 04:24 Każdy, kto na stacji benzynowej tankuje olej napędowy, 04:27 patrzy na te ceny i widzi. 04:30 Średnia cena w Polsce dzisiaj to jest 8,99 za litr oleju napędowego. 04:35 Benzyna trochę tańsza i to jest piekielna cena, 04:41 zdajemy sobie wszyscy z tego sprawę. 04:44 Nie jest dla nas jakąś szczególną pociechą, że mamy jedną z najniższych cen, 04:48 średnich cen w Europie. 04:51 Ale warto też o tym pamiętać, bo to pokaże cały ten kontekst geopolityczny. 04:57 Nie mam żadnych wątpliwości, że w każdym państwie europejskim 05:01 wszystkie rządy starają się znaleźć jakąś metodę, jakiś sposób, 05:04 aby ceny były niższe. 05:07 Na Litwie, i mówię o oleju napędowym, 05:12 na Litwie to jest w przeliczeniu na polską walutę 9,44 za litr, 05:18 na Łotwie 9,37, w Niemczech 10,56, w Austrii 9,72, w Grecji 9,54. 05:29 Jest nieduża grupa państw, gdzie ceny są podobne do polskich, 05:33 czy minimalnie niższe. 05:35 Tak jest na Słowacji, w Bułgarii, w Rumunii, w Słowenii. 05:39 Mówię o tym dlatego, bo szukanie sposobów, jak ulżyć kierowcom w Polsce 05:45 i w innych krajach jest jakby kluczowe. 05:49 Tak jak powiedziałem, nie wpłyniemy na przebieg wojny, 05:51 ani na wschodzie, ani na Bliskim Wschodzie. 05:55 Ale szukaliśmy już wcześniej sposobów i z dobrym skutkiem, 05:59 jak obniżyć ceny paliw. 06:01 Tu, konkretnie w Polsce. 06:03 I równocześnie nie narazić Polski i kierowców na braki paliw w stacjach benzynowych. 06:11 Przeżywaliśmy to kilka lat temu, kiedy niezbyt odpowiedzialne pomysły 06:15 starano się wprowadzić w życie, kiedy też te ceny paliw poszybowały w górę. 06:20 I wtedy, pamiętacie państwo, były te dystrybutory z napisem 06:24 awaria w stacjach w całej Polsce, bo po prostu zabrakło paliwa. 06:27 Niemądre pomysły, nieprzemyślane, mogą właśnie doprowadzić do czegoś takiego, 06:32 że cena będzie nadal de facto wysoka, ale w dodatku nie będzie paliwa. 06:37 Mówię o tym, bo chcę, żeby wszyscy zrozumieli 06:40 i oczywiście kieruję też te słowa do tych, którzy mają coś do zrobienia, 06:44 tak jak prezydent, na czym polega istota tego pomysłu 06:49 z tymi podatkami od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych. 06:54 Wszyscy pytamy dzisiaj w Polsce, czekamy z takim napięciem, 07:00 czy prezydent podpisze czy nie podpisze ustawę, 07:03 która umożliwi nałożenie takiego specjalnego podatku. 07:06 Po pierwsze, paradoks polega na tym, że w czasie takiego kryzysu, 07:10 gdzie te ceny światowe są bardzo, bardzo wysokie, 07:13 to ci, którzy sprzedają produkt, tak jak Orlen i inne firmy paliwowe w Polsce, 07:18 mają ten sam procent i im wyższa jest ta cena, 07:22 tym oczywiście są wyższe zyski. 07:24 Mówiłem o rekordowych zyskach Orlenu, ale to dotyczy wszystkich firm paliwowych, 07:29 które działają na polskim rynku. 07:33 Ponieważ te nadzwyczajne zyski nie są spowodowane 07:40 jakimiś genialnymi działaniami tych firm, 07:43 tylko kryzysem, za który płacimy wszyscy, 07:46 to wydaje się logiczne, żeby te nadzwyczajne zyski 07:50 opodatkować specjalnym podatkiem, 07:53 żeby móc sfinansować operację obniżenia cen paliw na stacjach benzynowych. 07:58 Ten pomysł nie będzie przeszkadzał, 08:03 nie będzie dewastował strategii postępowania Orlenu 08:06 czy innych firm paliwowych, 08:08 bo państwo nie będzie ingerowało w bezpośrednie działania tych firm, 08:12 co mają kupić, za ile mają kupić, za ile mają sprzedać. 08:16 My będziemy tylko brali to, co jest ewidentną nadwyżką, 08:19 a więc te firmy będą mogły dalej funkcjonować normalnie, 08:22 nie będą narażone na taką sytuację, 08:26 która miałaby dramatyczne skutki dla nas wszystkich, 08:32 gdyby pójść tropem, jakim idą ludzie prezydenta, 08:35 że zmusimy Orlen do obniżenia marży 08:39 i że wyjdzie z tego, że Orlen będzie musiał kupować drożej, 08:43 niż będzie sprzedawał w Polsce. 08:45 W dodatku nie będziemy mogli zmusić do tego, 08:48 aby ceny były niższe na stacji benzynowej 08:50 i innych operatorów na tym rynku. 08:53 Mówiąc krótko, szukamy sposobu, 08:56 żeby nie zrujnować firm paliwowych, w tym Orlenu, 09:01 żeby nie doprowadzić do jakichś nadzwyczajnych strat, 09:04 tylko żeby uszczknąć kawałek tortu z tych nadzwyczajnych zysków 09:08 i te pieniądze bezpośrednio przeznaczyć na obniżenie VAT-u, 09:15 obniżenie akcyzy, do tego jest potrzebna ta ustawa 09:19 i wtedy będziemy mogli wprowadzić znowu, 09:22 tak jak kilka miesięcy temu, te ceny regulowane. 09:27 A więc państwo będzie decydowało, a nie stacja benzynowa, 09:31 o tym, że ceny są niższe o tyle, 09:34 o ile my dołożymy pieniędzy z tych nadzwyczajnych zysków. 09:38 Wiem, to brzmi trochę skomplikowanie, 09:39 ale mamy to przemyślane, rozrysowane 09:42 i wychodzi z tego jednoznacznie, że jest to najbezpieczniejszy 09:45 i naprawdę skuteczny sposób obniżenia cen na stacjach paliwowych. 09:51 Nie chcemy tego brać z budżetu państwa, 09:53 bo gdzieś musielibyśmy komuś zabrać, 09:56 albo armii, albo ochronie zdrowia. 10:01 Jak wiecie, budżet jest napięty 10:02 i dlatego szukamy pieniędzy tam, gdzie one nie z winy ludzi 10:07 i nie dzięki jakiejś superaktywności firm, 10:13 gdzie tych pieniędzy jest więcej właśnie ze względu na ten kryzys. 10:18 Jak wiecie, tutaj brakuje tylko jednej rzeczy, 10:20 podpisu prezydenta. 10:22 I w tej sprawie już nie mam żadnych wątpliwości. 10:27 Bo można się zgodzić, że on ma inne poglądy, 10:30 ja mam inne poglądy, są jakieś spory o różne rzeczy, 10:33 ale tutaj sytuacja jest ewidentna. 10:37 Prezydent lub jego ludzie uznali, 10:40 że im gorzej będzie się działo w Polsce, 10:43 im gorzej będą mieli Polacy, 10:45 tym trudniej będzie miał rząd. 10:48 Więc postanowili działać w taki sposób, 10:52 jeśli weźmiemy pod uwagę np. kwestię ceny paliw, 10:56 żeby blokować możliwości obniżenia cen paliw, 11:00 bo to zaszkodzi rządowi. 11:02 Ta cena jest za wysoka. 11:04 Ja rozumiem taką gotowość do konfrontacji, 11:10 wiadomo polityka jest też taką nieustającą konfrontacją 11:16 pomiędzy przeciwnikami politycznymi, 11:19 ale nie może za to płacić społeczeństwo, 11:21 nie może za to płacić polska rodzina. 11:23 To jest bez sensu. 11:24 Tych pól niezgody i konfrontacji 11:29 między prezydentem Nawrockim i jego ekipą, 11:32 a rządem i większością sejmową jest wystarczająco dużo. 11:37 Warto wyjąć z tego pola konfliktu te miejsca, 11:41 gdzie rozstrzyga się los polskiej rodziny każdego dnia, 11:44 a przecież ceny na stacjach benzynowych 11:46 to jest codzienne życie każdej polskiej rodziny. 11:49 Dlatego mam nadzieję, że już jaśniej nie można. 11:55 Ceny wysokie na świecie, bo wojny dwie. 11:59 Zarabiają na tym koncerny paliwowe, także w Polsce. 12:03 O wiele więcej pieniędzy niż kiedyś. 12:06 Weźmy z tej góry pieniędzy taki spory kawał 12:09 i sfinansujmy niższe ceny. 12:12 Jasne i proste. 12:16 Nie dla wszystkich jak widzę. 12:18 Więc jeszcze raz apeluję, 12:20 podpisuj prezydencie, 12:22 jest szansa, że przed świętami znowu będziemy mieli 12:24 chociaż trochę tańsze paliwo na naszych stacjach.