Wystąpienie Prezydenta RP Karola Nawrockiego podczas 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ

00:05 Szanowny Panie Przewodniczący, bardzo się cieszę, że jesteśmy tutaj dzisiaj razem. 00:10 Dziękuję za Pana ciężką pracę i dla Organizacji Narodów Zjednoczonych, 00:14 i dla Rzeczypospolitej Polskiej. 00:17 Drogie ekscelencje, dostojni goście. 00:21 81. Sesja Zgromadzenia Ogólnego ONZ rozpoczyna się w jednym z najtrudniejszych, 00:27 w moim przekonaniu, momentów od czasu powołania organizacji. 00:32 Polska była w istocie państwem założycielskim ONZ. 00:37 Od zarania istnienia ONZ towarzyszy nam pytanie o fundamenty Ładu Międzynarodowego, 00:43 który współtworzymy w ramach naszej organizacji. 00:47 Mimo wielu osiągnięć, nie możemy zapomnieć, że u źródeł jej powstania 00:52 znajduje się pewien błąd pierwotny, który do dziś rzutuje na wiarygodność systemu. 01:00 ONZ powstała jako odpowiedź na największą tragedię w dziejach ludzkości, 01:05 na II wojnę światową, ale nie została oparta na prostej i fundamentalnej zasadzie, 01:12 że za każdą winą musi iść odpowiedzialność, a czasami sprawiedliwa kara. 01:17 Dla Polski nie jest to kwestia abstrakcyjna. 01:22 W chwili, gdy tworzono fundamenty ONZ, mój naród, ofiara dwóch totalitaryzmów, 01:27 znajdował się pod dominacją jednego z nich, sowieckiej Rosji, 01:32 a po paroletniej niszczycielskiej okupacji drugiego, Niemiec. 01:37 Tysiące polskich bohaterów, którzy walczyli o wolność Europy i całego świata, 01:41 było wówczas więzionych, torturowanych i skazywanych na śmierć. 01:46 ONZ już wtedy istniało. 01:51 Jednocześnie państwo odpowiedzialne za te zbrodnie współdecydowało o kształcie 01:55 powojennego ładu jako stały członek Rady Bezpieczeństwa. 02:00 Zadośćuczynienie za tamten czas i tamte winy nigdy nie zostało w Polsce okazane. 02:10 Brak rozliczenia tych zbrodni nie był jedynie historycznym zaniedbaniem. 02:15 Stał się sygnałem, że naruszanie prawa międzynarodowego, agresja i imperialna polityka 02:22 mogą pozostać bez realnych konsekwencji. 02:25 To właśnie ten brak sprawiedliwości, ten swoisty grzech pierworodny powojennego porządku 02:32 tworzy przestrzeń dla powrotu dawnych agresywnych ambicji i metod działania. 02:40 Dzisiejsza agresywna polityka niektórych państw nie jest zatem zjawiskiem oderwanym. 02:44 Od historii jest jej bezpośrednią konsekwencją. 02:49 Państwo, które nie poniosło odpowiedzialności za swoje czyny 02:52 łatwiej ponownie sięga po te same narzędzia. 02:57 Dlatego tak ważne jest, abyśmy dziś jako wspólnota międzynarodowa 03:02 przywrócili pełne znaczenie zasadzie odpowiedzialności. 03:06 Bez niej nie będzie trwałego pokoju, a prawo międzynarodowe pozostanie jedynie 03:11 deklaracją pozbawioną realnej siły. 03:15 Szanowni Państwo, dziś musimy wykazać się odwagą, pamiętając jednak, 03:19 że czasami sama odwaga nie wystarczy. 03:22 Że bez roztropności odwaga może prowadzić do katastrofy. 03:27 Prawdziwe przywództwo wymaga obu. 03:29 Roztropność polega w tym przypadku nie tylko na tym, by wiedzieć, czego chcemy. 03:35 Polega również na tym, by odważnie podążać do celu. 03:39 Nazywając agresję agresją i burzycieli porządku światowego. 03:45 Piętnować, nie odwracając głowy, gdy łamią zasady. 03:50 Szanowni Państwo, od wielu lat przedstawiciele mojego państwa 03:53 próbują na tej sali oraz na sali Rady Bezpieczeństwa wskazywać, 03:58 że sytuacja, gdy stały członek, Rosja, usiłuje bezskutecznie, 04:04 ale z pełnym okrucieństwa uporem podbić sąsiednie państwo 04:08 i zdestabilizować cały region, jest zaprzeczeniem zasad, 04:14 które wszyscy wyznajemy jako sygnatariusze Karty Narodów Zjednoczonych. 04:19 Rosja destabilizuje sytuację w Europie poprzez jawną napaść, 04:24 prowadzenie operacji hybrydowych, aktów dywersyjnych i sabotażu, 04:29 a także ignorując kolejne rezolucje tego zgromadzenia. 04:33 Wykazuje się tą samą imperialną pychą, która w przeszłości prowadziła 04:39 do niewyobrażalnych cierpień oraz tragedii dwóch wojen światowych. 04:44 Pogarda dla prawa międzynarodowego nie może jednak stać się normą. 04:49 Nie jest za późno, by przywrócić prymat prawa międzynarodowego 04:52 i wzmocnić fundamenty systemu, w którym zasady mają znaczenie, 04:58 w którym społeczność międzynarodowa wspólnie i solidarnie sprzeciwia się 05:02 w zakazanej w karcie narodów zjednoczonych agresji. 05:07 Szanowni Państwo, Federacja Rosyjska, kierując się imperialną i neokolonialną wizją świata, 05:14 próbuje narzucić innym swoją wolę. W istocie kwestionuje tym samym prawo 05:18 każdego narodu do samodzielnego decydowania o własnym losie. 05:23 Neoimperialna i neokolonialna polityka to w gruncie rzeczy próba powrotu do świata, 05:28 w którym o granicach, bezpieczeństwie i przyszłości państw i narodów 05:34 decydowałyby nie one same, ale inne państwa uznające siebie za silniejsze 05:40 i predystynowane do dominacji. A wówczas siła zastępowałaby prawo. 05:46 To próba powrotu do koncertu mocarstw. Nie może być na to zgody. 05:51 To siła prawa powinna decydować, a nie prawo siły. 05:56 Polska jest szczególnie świadoma konsekwencji rosyjskiego kolonializmu i imperializmu. 06:04 Historia nauczyła nas, że wolność i suwerenność nie obronią się same. 06:09 Dlatego jesteśmy zdeterminowani, aby przeciwdziałać zagrożeniom, 06:13 jakie coraz śmielej stawia przed nami agresywna polityka Kremla. 06:18 Jako przedstawiciel państwa sąsiadującego z Rosją chcę jasno powiedzieć, 06:22 to nie my szukamy konfrontacji. Umacniamy nasze sojusze, rozwijamy armię 06:28 i modernizujemy jej wyposażenie nie po to, by prowadzić wojnę, 06:32 lecz po to, by jej zapobiec. Naszym celem jest odstraszanie i obrona. 06:39 Obrona dwóch wartości, które stanowią również fundament Karty Narodów Zjednoczonych. 06:45 Wolności i suwerenności. Niezmiennie postrzegamy Sojusz Północnoatlantycki 06:50 jako gwaranta europejskiego bezpieczeństwa. NATO pozostaje zjednoczone 06:56 dla nadrzędnego celu, jakim jest obrona naszej wspólnoty po obu stronach 07:01 Oceanu Atlantyckiego. W Europie i Ameryce, na wschodniej flance i na jej północnym odcinku 07:07 z satysfakcją więc przyjmujemy wzmocnienie bezpieczeństwa regionu arktycznego, 07:13 które staje się faktem na skutek podpisanego wczoraj porozumienia 07:17 pomiędzy naszymi sojusznikami. Szanowni Państwo, musimy jednak jasno powiedzieć, 07:24 współczesne zagrożenia dla bezpieczeństwa nie ograniczają się do klasycznych działań militarnych. 07:31 Rosja prowadzi działania wymierzone w fundamenty stabilności międzynarodowej, 07:35 uderzając w bezpieczeństwo żywnościowe świata poprzez ataki na porty i statki 07:41 transportujące zboże, a także poprzez świadome wywoływanie kryzysów, 07:46 które dotykają miliony ludzi poza Europą. Równolegle prowadzona jest szeroko zakrojona 07:53 wojna hybrydowa, obejmująca sabotaż, cyberataki oraz operacje destabilizacyjne 08:00 na niespotykaną dotąd skalę, w tym sztucznie wywołany kryzys migracyjny. 08:05 Są to działania zaplanowane, skoordynowane i konsekwentnie realizowane. 08:11 Ich celem jest osłabienie państw, podważanie zaufania społecznego 08:16 oraz rozbijanie jedności Wspólnoty Międzynarodowej. 08:22 Nie mamy do czynienia z incydentami, lecz z trwałą, przemyślaną strategią. 08:28 I właśnie dlatego odpowiedź na to działanie nie może być doraźna ani połowiczna. 08:34 Musi być stanowcza, konsekwentna i musi być także wspólna. 08:39 Bo jeśli agresja, niezależnie od tego czy ma charakter militarny czy hybrydowy, 08:45 nie spotyka się z adekwatną odpowiedzią, staje się zaproszeniem do jej powtarzania. 08:52 Szanowni Państwo, nawet jeśli mamy dziś zastrzeżenia co do efektywności Rady Bezpieczeństwa, 08:59 szanujemy dokonanie Organizacji Narodów Zjednoczonych w utrzymywaniu i budowaniu pokoju 09:04 w wielu zakątkach świata. 09:06 Rola operacji pokojowych ONZ dla zapobiegania odradzaniu się konfliktów jest niezaprzeczalna. 09:14 Polska opowiada się za stabilnym finansowaniem misji pokojowych 09:18 i przyznawaniem im bardziej przejrzystych mandatów, 09:21 uwzględniających również zadania związane z ochroną ludności 09:26 oraz wsparciem dla odbudowy instytucji państwowych. 09:29 Polska wypełnia swoje zobowiązania dla światowego bezpieczeństwa 09:34 również przez uczestnictwo w operacjach pokojowych ONZ. 09:39 Polscy żołnierze w błękitnych hełmach służą w tej chwili w Libanie, 09:43 wykonując godnie swoje obowiązki pomimo trudnej sytuacji bezpieczeństwa w całym regionie. 09:50 Będziemy wspierać działania na rzecz deeskalacji konfliktów, 09:53 ochrony ludności cywilnej, przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego 09:58 oraz będziemy działać konsekwentnie na rzecz realizacji rozwiązania dwupaństwowego 10:06 zapewniającego pokojowe współistnienie Izraela i Palestyny. 10:12 Szanowni Państwo, właśnie dlatego odpowiedź na współczesne zagrożenia 10:16 nie może ograniczać się wyłącznie do reakcji na kryzysy. 10:21 Musi opierać się na jasnych zasadach i wiarygodnych partnerstwach. 10:25 Polska nie ma przeszłości kolonialnej. 10:29 Nasze doświadczenie historyczne jest inne. 10:32 Naznaczone walką o własną wolność i naznaczone sprzeciwem wobec narzucania siłą dominacji. 10:40 W relacjach międzynarodowych odpowiadamy się za podejściem opartym na wzajemnym szacunku, 10:46 suwerenności i równości państw. 10:49 Polska nie szuka przewagi nad innymi. 10:51 Przeciwnie, buduje współpracę, która wzmacnia wszystkich uczestników. 10:56 W świecie rosnącej rywalizacji geopolitycznej potrzebujemy więcej partnerstw, 11:01 które tworzą realną wartość zamiast pogłębiania zależności. 11:05 Dlatego Polska konsekwentnie działa na rzecz takiego modelu współpracy międzynarodowej, 11:11 który daje państwom przestrzeń do rozwoju, wzmacniania ich odporności 11:15 i pozwala im podejmować suwerenne decyzje. 11:19 To podejście znajduje odzwierciedlenie zarówno w naszej polityce regionalnej, 11:24 jak i w globalnej aktywności. 11:27 Proponujemy partnerstwo zamiast zależności. 11:31 To właśnie w tym duchu postrzegamy naszą rolę w gospodarce światowej 11:35 oraz nasze zaangażowanie w inicjatywy międzynarodowe. 11:40 Szanowni Państwo, Polska jest dzisiaj 20. co do wielkości gospodarką świata. 11:46 Nasza droga do państwa rozwiniętego nie była dziełem przypadku, 11:51 lecz efektem konsekwentnych reform, w tym walki z korupcją, 11:56 odpowiedzialnej polityki i wysiłku całego społeczeństwa. 12:00 To doświadczenie traktujemy nie jako powód do samozadowolenia, 12:05 ale jako zobowiązanie do dzielenia się z innymi. 12:09 Angażując się w pracę Grupy G20 postrzegamy ten format jako kluczowy 12:14 do odbudowy zaufania w relacjach międzynarodowych 12:17 i wypracowania odpowiedzi na najważniejsze wyzwania współczesnego świata. 12:22 Od bezpieczeństwa gospodarczego przez odporność łańcuchów dostaw 12:27 po stabilność systemu handlowego. 12:31 W tym kontekście istotnym krokiem w kierunku bardziej reprezentatywnego ładu 12:35 była decyzja o rozszerzeniu tego formatu tak, 12:40 aby każdy region mógł być reprezentowany. 12:43 W roku 2023 włączono do G20 Unię Afrykańską. 12:50 To była dobra decyzja. 12:52 Wzmocniła głos kontynentu afrykańskiego, 12:55 lepiej odzwierciedlając rzeczywiste procesy zachodzące w gospodarce światowej. 13:01 Teraz czas, aby w G20 wybrzmiał także głos Europy Środkowej, 13:06 dotychczas nieobecny na tym forum. 13:09 Regionu dynamicznie się rozwijającego i mającego nieco inną perspektywę 13:12 oraz doświadczenia od swoich zachodnich przyjaciół. 13:17 Polska będzie głosem tego regionu jako państwo, 13:20 które rozumie zarówno wyzwania rozwojowe, 13:22 jak i znaczenie stabilnych reguł gry w gospodarce międzynarodowej. 13:27 Europa Środkowa współtworząca inicjatywę Trójmorza 13:31 nie jest dziś przestrzenią nadrabiania zaległości 13:34 wobec bardziej rozwiniętych części kontynentu. 13:38 To region dynamicznego wzrostu, rosnącej innowacyjności 13:42 i wyjątkowej energii do działania. 13:45 To jeden z najbardziej perspektywicznych obszarów rozwoju gospodarczego na świecie. 13:53 Fundamentem tej dynamiki jest współpraca także w obszarze infrastruktury i energii, 13:58 wzmacnianie połączeń transportowych, rozwój korytarzy północ-południe 14:02 oraz inwestycje w bezpieczeństwo i dywersyfikację źródeł energii. 14:07 To wszystko przekłada się bezpośrednio na odporność naszych gospodarek. 14:14 Suwerenność energetyczna, w tym oparta na energetyce atomowej, 14:19 nie jest dziś wyborem. 14:21 Jest warunkiem bezpieczeństwa i niezależności politycznej. 14:25 Doświadczenia ostatnich lat pokazały jasno, 14:28 że państwa, które potrafią uniezależniać się od presji energetycznej, 14:32 są również bardziej odporne na szantaż i na destabilizację. 14:38 Dlatego rozwój regionalnej współpracy traktujemy jako istotny wkład 14:41 w budowę bardziej stabilnego i przewidywalnego ładu gospodarczego na świecie. 14:47 Wierzymy, że musimy wspólnie odpowiadać na wyzwania XXI wieku. 14:53 Naturalnymi partnerami w tym wysiłku są dla nas również państwa 14:57 znajdujące się w Afryce, Azji czy Ameryce Łacińskiej, 15:01 z którymi łączy nas doświadczenie rozwoju, ambicja modernizacji 15:06 oraz dążenie do umacniania suwerenności. 15:10 Wierzę, że na polskim członkostwie w G20 skorzystają wszyscy. 15:16 W tym roku uczestniczymy w pracach grupy, 15:18 korzystając z zaproszenia wystosowanego przez obecną prezydencję. 15:23 To jest Stany Zjednoczone. 15:25 Bardzo dziękuję prezydentowi Stanów Zjednoczonych Donaldowi Trumpowi 15:28 za zaproszenie na szczyt G20. 15:32 Aktywnie uczestniczymy w przygotowaniach do tego wydarzenia, 15:36 które odbędzie się w Majami w grudniu bieżącego roku. 15:39 Jednocześnie musimy mieć świadomość, że trwały rozwój gospodarczy 15:43 i stabilność międzynarodowa nie są możliwe 15:47 bez odpowiedzi na wyzwania o charakterze strukturalnym, 15:51 które dotykają dziś wiele regionów świata. 15:55 Jednym z nich jest kryzys demograficzny. 15:58 To nie jest tylko kwestia statystyk, ale wyzwanie cywilizacyjne. 16:03 Starzejące się społeczeństwa, spadająca dzietność i erozja więzi społecznych 16:08 osłabiają fundamenty naszych państw. 16:12 Odpowiedzią nie mogą być wyłącznie instrumenty ekonomiczne. 16:16 Potrzebujemy również odbudowy instytucji i kultury, 16:20 ochrony i docenienia rodziny oraz wzmocnienia społecznego znaczenia rodzicielstwa. 16:26 Tak, rodzina, matka i ojciec i docenienie ich roli 16:32 to początek odejścia od kryzysu demograficznego. 16:37 Bez trwałych wspólnot, bez silnych rodzin 16:39 nie będzie ani stabilnego rozwoju, ani długofalowego bezpieczeństwa. 16:45 Zróbmy wszystko, drodzy państwo, aby poprzez kulturę i mass media 16:49 promowane było rodzenie się dzieci, a nie ich abortowanie. 16:54 Wierzę, że ONZ może być organizacją, gdzie uda się wspólnie wypracować 17:00 sposoby stopniowego przezwyciężania kryzysu demograficznego, 17:05 a także innych związanych z nim wyzwań, jak np. nielegalna migracja, 17:09 która często przybiera postać handlu ludźmi. 17:13 Jednak odpowiedzią na wyzwania demograficzne 17:15 nie może być właśnie nielegalna migracja. 17:19 Rodzi ona bowiem nieszczęście, napięcia i niepokój. 17:24 Nie tędy droga. 17:26 Szanowni państwo, polska pomoc ma wymiar globalnej solidarności z potrzebującymi. 17:32 Dlatego od lat konsekwentnie wspieramy międzynarodowe starania 17:35 na rzecz rozwiązania kryzysu na Bliskim Wschodzie. 17:39 Angażujemy się w niesienie pomocy humanitarnej w tym regionie 17:42 oraz działania rozwojowe na rzecz Palestyny i Libanu, 17:47 krajów priorytetowych polskiej pomocy. 17:50 W Palestynie kontynuujemy wsparcie funkcjonowania klinik mobilnych 17:54 zapewniających opiekę medyczną na zachodnim brzegu 17:58 oraz wzmacniamy zatrudnienie i kompetencje zawodowe, 18:02 szczególnie wśród kobiet. 18:04 W Libanie Polska rozwija zdolności operacyjne 18:07 jednostek libańskiej obrony cywilnej w zakresie reagowania 18:11 na katastrofy i klęski żywiołowe. 18:14 Szanowni państwo, wzmacnianie odporności państw 18:18 i budowanie stabilności nie może jednak pomijać 18:21 jeszcze jednego wymiaru odpowiedzialności. 18:24 Odpowiedzialności za świat, który pozostawimy kolejnym pokoleniom. 18:29 Naszym obowiązkiem wobec przyszłych pokoleń 18:31 jest zostawienie im czystego, bezpiecznego środowiska. 18:36 Polska wspiera działania na rzecz ochrony środowiska, 18:39 dostrzegając jego wpływ na bezpieczeństwo, 18:42 w tym na bezpieczeństwo żywnościowe. 18:44 Dbanie o środowisko naturalne to niewątpliwie nasz obowiązek, 18:49 ale jego realizacja nie może prowadzić do osłabienia naszych gospodarek 18:54 i przenoszenia problemów poza nasze granice. 18:58 Forsowanie ambitnych polityk środowiskowych 19:01 bez uwzględnienia ich globalnych konsekwencji 19:04 może skutkować deindustrializacją, 19:08 wydłużaniem łańcuchów dostaw oraz przenoszeniem produkcji do państw, 19:12 które nie stosują porównywalnych standardów. 19:16 Taka droga nie prowadzi do realnej ochrony klimatu, 19:19 prowadzi jedynie do eksportu emisji 19:21 w inne części tego samego globu 19:25 przy jednoczesnej utracie miejsc pracy 19:27 w miejscu pierwotnym i zaniku zdolności produkcyjnych. 19:31 Potrzebujemy więc rozwiązań, 19:34 które łączą odpowiedzialność środowiskową 19:36 z konkurencyjnością gospodarczą 19:39 i z bezpieczeństwem ekonomicznym. 19:42 W tym duchu warto przypomnieć przesłanie 19:45 świętego Franciszka Sasyżu, 19:48 który widział w naturze nie zasób do wykorzystania, 19:51 lecz dar powierzony człowiekowi, 19:54 nasz wspólny dom, za który jesteśmy odpowiedzialni 19:58 jako jego strażnicy i opiekunowie. 20:02 Mówiąc w skrócie, drodzy państwo, 20:04 ochrony naszego środowiska 20:06 nie możemy oddać fanatykom. 20:09 Dbałość o naturę jest dużo starsza 20:12 niż lewicowe koncepcje wynika z etyki, 20:16 która kształtowała się na długo 20:17 przed pojawieniem się na świecie 20:20 postmarksistowskich ideologów. 20:22 Bo troska o stworzenie i troska o człowieka 20:26 są ze sobą nierozerwalnie związane, 20:29 dlatego w centrum naszej refleksji o przyszłości świata 20:32 musi pozostać człowiek i jego godność. 20:36 Szanowni państwo, prawa człowieka nie są dodatkiem 20:38 do polityki międzynarodowej. 20:40 Są jej fundamentem i również wynikają z zasad etycznych 20:44 starszych niż nasza organizacja. 20:47 Ich łamanie zawsze prowadzi do przemocy, 20:50 destabilizacji i konfliktów. 20:52 Historia, także historia mojego kraju, 20:55 uczy nas tego w sposób jednoznaczny. 20:58 Ruch społeczny, który doprowadził do upadku komunistycznego rządu 21:02 narzuconego Polsce nosił nazwę 21:05 Solidarność. Był on wyrazem odwagi ludzi, 21:08 którzy mimo represji i braku wolności 21:10 nie zgodzili się na życie 21:13 w systemie opartym na kłamstwie i na przemocy. 21:17 Możemy się różnić w ocenach tego, 21:19 na ile zbrodnie systemu komunistycznego zostały rozliczone. 21:23 Ta debata w moim kraju wciąż trwa. 21:25 Ale właśnie dlatego powinniśmy oddać hołd tym, 21:29 wszystkim ludziom, a zwłaszcza robotnikom, 21:32 dzięki którym mamy dzisiaj wolny świat, 21:34 a którzy nie obnożą się ze swoim bogactwem i pozycją 21:38 zdobytą na plecach innych, 21:41 ale pozostają wierni swoim wartościom i zobowiązaniom. 21:44 To oni pokazali, że wolność 21:47 zawsze zaczyna się od odwagi. 21:49 Szanowni Państwo, na świecie wciąż zbyt wielu ludzi 21:52 doświadcza prześladowań ze względu na swoją wiarę. 21:57 Dotyczy to wielu wspólnot religijnych, 21:59 lecz w szczególny sposób musimy dziś mówić 22:02 o losie chrześcijan w regionach 22:04 dotkniętych konfliktami i prześladowaniami. 22:07 Jeszcze niedawno wspólnoty chrześcijańskie stanowiły tam 22:10 naturalną część życia społecznego. 22:14 Obecne od dwóch tysięcy lat współtworzące 22:17 kulturę, język i tożsamość całych regionów. 22:20 Dziś w wielu miejscach ich liczba dramatycznie się zmniejszyła. 22:25 Niekiedy pozostały jedynie 22:27 ślady dawnej obecności. 22:30 Wraz z tymi ludźmi znika żywa tradycja 22:32 i dziedzictwo pierwszych wieków chrześcijaństwa. 22:35 To dziedzictwo zostało w wielu miejscach 22:38 bezpowrotnie przerwane, a być może utracone. 22:43 Ataki na miejscach kultu, dyskryminacja, 22:46 przemoc, a nawet utrata życia 22:48 to rzeczywistość, która nie może pozostawać 22:52 bez odpowiedzi społeczności międzynarodowej. 22:56 Szanowni Państwo, zagrożenia 22:57 dla godności człowieka nie należą już wyłącznie do świata 23:01 fizycznego. Coraz częściej pojawiają się 23:04 tam, gdzie jeszcze niedawno nie sięgało prawa 23:06 ani odpowiedzialności w przestrzeni cyfrowej, 23:10 kształtowanej przez rozwój nowych technologii. 23:13 Nowe technologie, takie jak sztuczna czy superinteligencja, 23:17 rozwijając się, powinny zawsze 23:20 służyć człowiekowi, a nie wykorzystywać 23:23 jego lub jego słabości. 23:26 Rodzi się więc pytanie o to, czy w świecie 23:28 rozwijającej się sztucznej inteligencji 23:31 człowiek pozostanie podmiotem, czy stanie się 23:34 jedynie przedmiotem oddziaływania algorytmów. 23:38 Mam pełną świadomość, że przełomowe technologie 23:40 niosą ze sobą nie tylko ogromne 23:43 możliwości, ale także pewne ryzyka. 23:46 Już w latach osiemdziesiątych wybitny polski pisarz 23:49 Stanisław Lem w swojej powieści pod tytułem 23:52 Fiasko ostrzegał, że w chwili, gdy nauczymy 23:56 maszyny myśleć, staniemy wobec pytania 23:58 nie tylko o ich możliwości, 24:02 ale także o ich ambicje. 24:04 Bo jeśli zaczną one naśladować człowieka w myśleniu, 24:07 naturalną konsekwencją może być dążenie 24:10 do jego prześcignięcia. Dziś to wyzwanie 24:13 ma wymiar szczególny. To właśnie rozwój technologii 24:16 w decydujący sposób współtworzy realia 24:19 XXI wieku. Dlatego potrzebujemy 24:22 poważnej rozmowy o granicach rozwoju sztucznej inteligencji. 24:26 Potrzebujemy zasad, które będą 24:27 realnie obowiązywać i które jasno określą, 24:31 gdzie kończy się innowacja, a zaczyna zagrożenie 24:34 dla człowieka. Sztuczna inteligencja 24:36 nie może być wykorzystywana jako narzędzie 24:40 destabilizacji, manipulacji 24:42 czy podważania porządku międzynarodowego. 24:46 Technologia musi służyć człowiekowi 24:48 i prawdzie, a nie chaosowi i manipulacji. 24:53 Szanowni Państwo, 24:55 priorytetem Polski pozostaje ład oparty 24:57 na prawie, zakorzeniony w naszej Konstytucji 25:01 i wynikający z naszego historycznego 25:04 doświadczenia. Dlatego patrzymy na organizację 25:07 Narodów Zjednoczonych nie jak na miejsce rozmów, 25:10 lecz na instytucję, która musi być zdolna do działania. 25:14 Świat się zmienił. ONZ 25:16 również musi się zmienić. Potrzebujemy organizacji, 25:19 która potrafi reagować na łamanie prawa, 25:22 egzekwować zasady i nie 25:25 pozwalać na bezkarność. Reforma ONZ 25:28 nie może sprowadzać się do deklaracji. 25:30 Musi oznaczać realną skuteczność i odpowiedzialność 25:34 także wobec nowych wyzwań, takich jak 25:37 kryzys demograficzny czy rozwój sztucznej inteligencji, 25:40 który wyprzedza istniejące reguły 25:42 i testuje granice naszej odpowiedzialności. 25:47 Stoimy w punkcie zwrotnym. 25:49 Z jednej strony wraca logika 25:52 siły i bezkarności, z drugiej 25:54 technologie, które mogą tę logikę utrwalić 25:57 albo ją powstrzymać. Od naszych 26:01 decyzji zależy, czy prawo będzie 26:03 silniejsze niż siła, a człowiek 26:06 pozostanie ważniejszy niż narzędzia, 26:09 które sam stworzył. Polska i chcę Państwa 26:13 o tym przekonać, będzie zawsze 26:16 po stronie prawa, odpowiedzialności 26:19 człowieka i wolności. 26:22 Dziękuję bardzo. 26:27 Dziękuję Panie Prezydencie.