Karol Nawrocki: Polska i USA łączą bezpieczeństwo z gospodarką

00:00 Drodzy Państwo, drodzy rodacy, ladies and gentlemen, dear friends from the United States of America. 00:08 Bezpieczeństwo i gospodarka przestały być dziś dwoma osobnymi porządkami polityki. 00:14 To, gdzie dzisiaj powstaje fabryka, skąd płynie gaz i kto buduje elektrownię, 00:22 decyduje dziś o bezpieczeństwie państw, tak samo jak liczba żołnierzy i liczba czołgów. 00:28 Polska i Stany Zjednoczone stoją dziś dokładnie w miejscu, w którym oba te porządki się splatają. 00:35 I to jest właściwy powód, dla którego spotykamy się dzisiaj w Nowym Jorku 00:40 w tygodniu dorocznej sesji Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych. 00:46 Serdecznie witam Państwa w Instytucie Pileckiego. 00:50 Witam blisko dwustu uczestników i przedstawicieli, niemal stu firm z Polski i Stanów Zjednoczonych, 00:56 liderów biznesu i przedstawicieli administracji obu krajów, 01:01 którzy zdecydowali się poświęcić dzisiejszy dzień na rozmowę o przyszłości naszej współpracy gospodarczej. 01:08 Gratuluję organizatorom, panu prezesowi. 01:12 Przez trzy dekady, po roku 1989, Polska budowała swoją pozycję gospodarczą 01:18 krok po kroku, z konsekwencją, która dziś, jak wiemy, procentuje. 01:23 Stoimy obecnie w miejscu, w którym ta praca może zaprocentować czymś więcej niż tylko wzrost produktu krajowego. 01:32 Partnerstwem gospodarczym ze Stanami Zjednoczonymi, które będzie się przekładało na rozwój Polski przez kolejne pokolenia. 01:39 Nie chcemy, żeby Polska była postrzegana wyłącznie jako miejsce niższych kosztów. 01:45 Polska już nie jest wyłącznie miejscem niższych kosztów. 01:49 Naszą ambicją jest być krajem wysokich technologii i innowacji, 01:53 a dane, o których za chwilę powiem, pokazują, że to nie tylko aspiracja, 01:57 ale też proces osiągania tego statusu już trwa na naszych oczach dzisiaj w XXI wieku. 02:06 Zakupy uzbrojenia, kontrakty energetyczne i współpraca technologiczna 02:10 stworzyły już mocną podstawę pod zaspokojanie tych ambicji. 02:15 Kolejnym krokiem jest zwiększenie udziału polskich przedsiębiorstw w produkcji, rozwoju i obsłudze tych przedsięwzięć, 02:21 nie tylko w ich finansowaniu. 02:24 Dziś, gdy po obu stronach Atlantyku kwestie związane z bezpieczeństwem 02:28 coraz silniej wpływają na decyzje inwestycyjne, 02:32 Polska może stać się jednym z najważniejszych miejsc 02:35 łączących amerykański kapitał i technologie z potencjałem gospodarczym całej Europy. 02:44 Trochę liczb, drodzy Państwo, do których się odwołam. 02:47 Bo to te liczby, a nie deklaracje, najlepiej opisują dzisiejszy stan relacji polsko-amerykańskich. 02:54 Wymiana handlowa między Polską a Stanami Zjednoczonymi sięga rocznie około, 02:59 już o tym wspomniał Pan Prezes, 39 miliardów dolarów. 03:04 To liczba, która rośnie z roku na rok i jest to liczba wyjątkowo zrównoważona. 03:08 To także w Stanach Zjednoczonych warto podkreślić. 03:12 Różnica między tym, co Ameryka nam sprzedaje, a tym, co od nas kupuje, 03:15 to niewielki ułamek tego obrotu. 03:18 Jeśli spojrzeć wyłącznie na towary, Stany Zjednoczone mają w tej relacji 03:22 nadwyżkę 0,25 miliarda dolarów w roku 2025, 03:28 a w pierwszych siedmiu miesiącach roku 2026 już 1,4 miliarda dolarów. 03:34 Dopiero po doliczeniu usług pojawia się po stronie amerykańskiej niewielki deficyt. 03:40 I to głównie dlatego, że firmy amerykańskie kupują polskie usługi inżynierskie 03:45 i informatyczne. To znaczy, drodzy Państwo, same decydują się na tę relację, 03:50 bo im się to opłaca, a nie dlatego, że ktoś stawia firmom amerykańskim bariery. 03:56 Wśród wszystkich 51 europejskich partnerów handlowych Stanów Zjednoczonych 04:01 to właśnie Polska ma najmniejszą nierównowagę handlową, niecały 1% obrotu. 04:09 I mówię, drodzy Państwo, o tym wprost, bo wiem, że bilans handlowy 04:12 jest dziś przedmiotem uważnej debaty w Stanach Zjednoczonych. 04:17 Polska nie jest zaś krajem, który ta debata powinna martwić. 04:23 Symetria w handlu idzie w parze z głęboką obecnością kapitałową. 04:26 W Polsce działa dziś ponad 1600 firm z kapitałem amerykańskim. 04:31 Dają one pracę 241 tysiącom Polek i Polaków. 04:36 To piąta co do wielkości amerykańska załoga w całej Europie, 04:40 a prawie 60% tych miejsc pracy to przemysł, a nie usługi. 04:45 Wartość aktywów firm z amerykańskim udziałem w Polsce sięga dziś 75,5 mld dolarów. 04:52 Stany Zjednoczone są też drugim co do wielkości inwestorem zagranicznym w naszym kraju. 04:58 Polska nie zabiega dzisiaj, drodzy Państwo, o przywileje. 05:02 Wnosimy bowiem do tej relacji konkretne zobowiązania i konkretne możliwości. 05:07 Jesteśmy sojusznikiem, który sam płaci za swoje bezpieczeństwo. 05:12 Kupuje amerykańską energię, wybiera amerykańską technologię wszędzie tam, 05:17 gdzie jest ona najlepsza i nie tworzy dewicytu handlowego. 05:22 Chciałbym się skupić na kilku obszarach, drodzy Państwo, 05:25 które są dla mnie jako i dla Zwierzchnika Sił Zbrojnych i dla Prezydenta Polski szczególnie ważne. 05:31 Zacznę od obronności. Polska wydaje dziś na obronę blisko 5% PKB. 05:37 Jesteśmy w zdecydowanej czołówce państw Sojuszu Północnoatlantyckiego. 05:42 To nie jest decyzja jednego rządu, którą można odwrócić przy najbliższych wyborach, 05:47 czy można było obrócić przy poprzednich wyborach. 05:51 To obowiązek zapisany w ustawie o obronie ojczyzny, wzmocniony dodatkowymi środkami 05:57 z Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. 05:59 Polska jest też od kilku lat największym na świecie partnerem 06:02 amerykańskiego rządowego programu sprzedaży uzbrojenia. 06:08 Chcemy, żeby ta współpraca przestała się kończyć na dostawie sprzętu. 06:13 To oczywiste. Wyrzutnie systemu PATRIOT powstają dziś w hucie stalowa wola. 06:19 Kontynery startowe pocisków PAK-3 i ich silniki produkują wojskowe zakłady lotnicze 06:25 i wojskowe zakłady elektroniczne we współpracy z Lockheed Martin i L3 Harris. 06:31 To nie są, szanowni państwo, zapowiedzi, tylko to konkretne linie produkcyjne, 06:36 które już działają i które pokazują, jak doskonale przebiega współpraca polsko-amerykańska. 06:42 Faza serwisowa takiego uzbrojenia, to być może dla części państwa nie z tej branży będzie ciekawe, 06:49 faza serwisowa takiego uzbrojenia trwa 20-30 lat, więc dłużej niż sama dostawa. 06:56 To właśnie w serwisie i wspólnej produkcji leży dziś największa, wciąż jeszcze niewykorzystana wartość tej współpracy. 07:05 Rostący globalny popyt na pociski PAK-3 przewyższa obecnie możliwości produkcyjne Lockheed Martin, 07:12 prowadząc do wydłużenia kolejek i terminów dostaw, co jest obiektywnym problemem. 07:18 Jednocześnie 20-30 letni cykl eksploatacji pocisków wymaga zapewnienia długoterminowych zdolności 07:24 do ich serwisowania, testowania i recertyfikacji, które obecnie są skoncentrowane przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych. 07:33 Polska zabiega więc o ulokowanie Europejskiego Centrum Serwisowego PAK-3, 07:38 wykorzystując istniejące kompetencje przemysłowe i udział krajowych zakładów w łańcuchu dostaw tego systemu. 07:46 Wojna na Ukrainie, wojna w Iranie pokazują, że w sytuacji kryzysowej dostęp do amerykańskiego uzbrojenia 07:53 zależy nie tylko od zawartych kontraktów, lecz także od bieżących priorytetów strategicznych Stanów Zjednoczonych, co także oczywiste. 08:03 Ograniczone moce produkcyjne sprawiają, że zwiększone zapotrzebowanie na jednym kierunku 08:09 może wpływać na terminy dostaw dla pozostałych odbiorców. 08:13 Dla Polski oznacza to, że właśnie zdolności produkcyjne i zdolności serwisowe są nie tylko korzyścią gospodarczą, 08:21 ale również elementem bezpieczeństwa państwa i bezpieczeństwa całego regionu wschodniej flanki NATO. 08:29 Proszę więc za każdym razem naszych amerykańskich partnerów o kontrakty, 08:34 które pozwolą rozbudować moce produkcyjne i własne zaplecze badawczo-rozwojowe 08:39 polskich zakładów uzbrojeniowych oraz włączyć je na stałe w globalne łańcuchy dostaw. 08:46 Przejdźmy, drodzy Państwo, do energetyki. 08:49 Gaz amerykański to dziś prawie jedna trzecia całego polskiego importu tego surowca. 08:55 Umowy na jego dostawy sięgają aż do roku 2042. 09:00 Polska szczęśliwie odcięła się w odpowiednim momencie od rosyjskiego gazu, 09:05 co jest także naszym powodem do dumy i wyraźnym symbolem i znakiem tego, 09:09 że Polska buduje swoją suwerenność na dostawach gazu z różnych regionów świata. 09:16 W tym roku, drodzy Państwo, nasza pierwsza elektrownia jądrowa weszła w fazę budowy, 09:23 co także chciałem przypomnieć i o czym chciałem powiedzieć. 09:27 Teren przekazano wykonawcy firmie Bechtel na początku sierpnia. 09:33 Amerykański bank Exim zadeklarował finansowanie sięgające 17,8 miliarda dolarów. 09:41 Pierwszą w historii bezpośrednią umowę kredytową z polskim podmiotem. 09:46 To też jest wyraźny sygnał pracy między Polską a Stanami Zjednoczonymi w sektorze energetycznym. 09:52 Firma Westinghouse przeszkoliła już ponad 700 polskich przedsiębiorców. 09:56 To nie jest projekt, który dopiero się zaczyna. To już działający wspólny łańcuch dostaw. 10:04 Rozbudowujemy równolegle nasze zdolności importowe LNG. 10:08 Dzięki tej infrastrukturze Polska już dziś odsprzedaje amerykański gaz na Ukrainę. 10:14 Chcemy, żeby rola Polski w tym zakresie sięgnęła dalej, obejmując cały nasz region. 10:20 Dla amerykańskiego dostawcy oznacza to rynek większy niż sama Polska. 10:25 Dużo szerszy rynek niż sama Rzeczpospolita. 10:30 Najważniejsze wydaje się dotrzymanie tempa przy budowie pierwszej elektrowni 10:36 i przy programie małych reaktorów modułowych oraz o wspólną pracę nad tym, 10:41 by polska infrastruktura gazowa stała się fundamentem bezpieczeństwa energetycznego całego regionu. 10:48 I to regularnie w naszej polityce, w polityce Pałacu Prezydenckiego 10:53 i w moim planie jako prezydenta Rzeczypospolitej powtarzamy. 10:56 Polska jest gotowa do tego za sprawą decyzji sprzed lat i za sprawą infrastruktury, 11:03 aby w całym regionie być hubem energetycznym dla całej Europy Środkowej i Wschodniej. 11:08 Wspólnie z naszymi partnerami amerykańskimi tego dzieła możemy, Drodzy Państwo, dokonać. 11:15 O tym także rozmawiałem już podczas naszej pierwszej rozmowy z wielkim przyjacielem Polski, 11:20 Panem Prezydentem Stanów Zjednoczonych Donaldem Trumpem. 11:24 Kolejny obszar to przemysł, a właściwie trzy jego gałęzie, 11:27 które przechodzą dziś jednocześnie bardzo głęboką przebudowę i o czym Państwo doskonale wiecie. 11:35 Przemysł ciężki tą przebudowę przechodzi pod wpływem unijnej polityki klimatycznej 11:41 i motoryzacja pod wpływem elektryfikacji rosnącej konkurencji chińskich marek oraz farmacja, 11:48 bo Europa wciąż sprowadza z zagranicy, głównie z Chin i z Indii, 11:53 zdecydowaną większość substancji czynnych potrzebnych do produkcji leków, 11:58 co jest niebezpieczne dla całego regionu Europy, ale także dla Polski. 12:05 Bezpieczeństwo lekowe jest jednym z determinantów bezpieczeństwa naszej ojczyzny. 12:12 Nowe amerykańskie przepisy dotyczące łączności o pojazdach eliminują z rynku Stanów Zjednoczonych 12:17 chińską elektronikę i oprogramowanie. 12:21 Oprogramowanie już od rocznika modelowego 2027 roku, sprzęt od rocznika 2030. 12:29 To wymusza przebudowę łańcuchów dostaw motoryzacyjnych i Polska chce być miejscem, 12:36 do którego ta przebudowa trafi. To duży przełom, w którym Polska jest gotowa i chce uczestniczyć. 12:45 Mamy do tego solidne podstawy przy w pełni wykwalifikowanej kadrze. 12:48 Koszt pracy w Polsce to dziś 19 euro za godzinę wobec średnio prawie 35 euro w Unii Europejskiej, 12:56 a do tego mamy pełny dostęp do całego rynku unijnego. 13:01 Że to się opłaca najlepiej pokazuje przemysł lotniczy. Zakłady Pratt & Whitney w Rzeszowie 13:06 zainwestowały w projekt wart 54 miliony złotych, a w ciągu pierwszych dwóch lat 13:11 przyniósł on 570 milionów złotych przychodu. Niech to będzie, drodzy Państwo, przykład tego, 13:18 że współpraca jest opłacalna dla obu państw. 13:21 Nie można dziś mówić o przyszłości Polski bez technologii i bez talentów. 13:26 Blisko pół miliona osób pracuje dziś w Polsce w centrach usług dla firm zagranicznych, 13:33 a kapitał amerykański jest w tym sektorze największy z ponad 140 tysięcy zatrudnionych. 13:40 To więcej niż w dwóch kolejnych krajach razem wziętych. To już nie jest tanie zaplecze biurowe, 13:47 tylko to są poważne inwestycje infrastrukturalne, a z drugiej strony 13:53 także poważna polska kadra inżynieryjna. 13:58 Drodzy Państwo, ten obszar, którym chciałbym zakończyć, to handel i infrastruktura. 14:04 Port w Gdańsku jest dziś czwartym. Sam jestem z Gdańska, to jest moje rodzinne miasto, 14:10 więc Gdańsk posłuży dzisiaj jako przykład. Port w Gdańsku jest dziś czwartym 14:15 co do wielkości portem w całej Unii Europejskiej. W pierwszej połowie tego roku 14:21 przeładował 41,7 miliona ton towarów, o 9% więcej niż rok wcześniej. 14:28 Rozbudowane na brzeże największego terminalu kontenerowego podniosły jego zdolności 14:33 do obsługi 4,5 miliona kontenerów rocznie. To infrastruktura, która już istnieje, 14:41 a nie obietnica na przyszłość. Może ona uczynić z Polski bramę dla towarów amerykańskich 14:48 wchodzących do Europy Środkowej i bazę odbudowy Ukrainy, gdy nadejdzie na to czas. 14:56 Na to wszyscy czekamy. Z tych obszarów, które zarysowałem pokrótce, 15:01 drodzy Państwo, wynikają trzy konkretne propozycje, z którymi zwracam się dziś 15:06 do naszych amerykańskich przyjaciół, do naszych amerykańskich partnerów, 15:10 a także do polskich przedsiębiorców. Po pierwsze ulokujmy w Polsce regionalne 15:16 zaplecze serwisowe dla amerykańskiego sprzętu wojskowego. Polska jest na to w pełni gotowa. 15:24 Potrzebujemy, żeby strona amerykańska uznała serwis i współprodukcję 15:27 za pełnoprawną część współpracy przemysłowej, a kierunek jest już przetarty, 15:33 bo dwie ostatnie umowy międzyrządowe dotyczyły właśnie obsługi i szkoleń, 15:39 a nie zakupu nowego sprzętu. Po drugie zbudujmy razem regionalny hub gazowy 15:44 oparty na amerykańskich dostawach. Polska już dziś odbiera amerykański gaz 15:51 i część z niego odsprzedaje, jak już wspominałem dalej. Rozbudowa naszych 15:56 terminali LNG pozwoli robić to na skalę całego regionu, a to oznacza 16:01 dla amerykańskiego dostawcy rynek większy niż sama Polska. Po trzecie 16:07 powinniśmy uzgodnić wspólną, krótką listę konkretnych projektów przemysłowych 16:12 w czystej energii dla przemysłów, w elektronice motoryzacyjnej spoza Chin 16:16 i w produkcji substancji czynnych dla farmacji w Europie, powiązaną 16:22 z amerykańskim kredytem eksportowym i polskimi zachętami inwestycyjnymi. 16:27 To trzy punkty, które się rysują na dzisiejszym forum, choć to oczywiście 16:35 nie jedyne z sektory współpracy między polskim i amerykańskim biznesem. 16:40 Przed nami, jak Państwo wiecie za sprawą organizatorów, dzień wypełniony rozmową 16:45 o tym, jak te propozycje przełożyć na konkretne decyzje. Usłyszymy o współpracy 16:50 gospodarczej dziś i jutro, o technologii i innowacjach, o energetyce bez granic 16:55 i o współpracy przemysłowej w obszarze obronności. Jestem przekonany, 17:01 że decyzje, które podejmiemy dziś, o których Państwo będziecie dyskutować, 17:08 decyzje, które podejmiemy my i nasi amerykańscy partnerzy do roku 2030 17:13 będą miały wpływ na to, jak dużą część tej szansy uda się nam wspólnie wykorzystać. 17:20 Warunki są, drodzy Państwo, do współpracy w moim uznaniu na poziomie politycznym 17:24 idealne, bowiem nie jest tajemnicą, że i dwa narody, i dwóch prezydentów 17:31 traktuje się po partnersku. Są już pierwsze i to wyraźne efekty współpracy 17:37 polsko-amerykańskiej, współpracy mojej z prezydentem Donaldem Trumpem. 17:41 Polska zaproszona na szczyt grupy G20 na Florydę. Poważna rozmowa 17:46 o stałej obecności wojsk amerykańskich w Stanach, wojsk amerykańskich 17:51 oczywiście w Polsce i po raz pierwszy, szanowni Państwo, w historii Polski 17:57 to przy każdym spotkaniu z prezydentem Donaldem Trumpem podkreślam. 18:02 Po raz pierwszy w polskiej historii, a polska historia ma ponad tysiąc lat, 18:08 Polacy są szczęśliwi, że jakiekolwiek obce wojska są na terenie Rzeczpospolitej. 18:14 To też pokazuje wyjątkowy klimat, drodzy Państwo, w naszej współpracy. 18:17 Polska jest bezpieczna, Polska mocno trzyma się wyznawanych przez siebie wartości, 18:23 Polska jest liderem w inicjatywie Trójmorza i w całej Europie Środkowej i Wschodniej 18:29 i Polska jest i pozostanie ważnym strategicznym partnerem Stanów Zjednoczonych. 18:35 Dziękuję za to spotkanie.