Kancelaria Prezydenta: Szefernaker o wecie ustawy

00:02 Panie Marszałku, Wysoka Izbo. 00:07 Stoję przed Państwem w imieniu Prezydenta Rzeczpospolitej Karola Nawrockiego, 00:12 aby przedstawić powody decyzji o odmowie podpisania ustawy 00:16 o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu 00:20 oraz ustawy wprowadzającej te regulacje. 00:23 To jest poważna decyzja i dlatego wymaga poważnego wyjaśnienia. 00:28 Tu nie chodzi o emocjonalny spór, jak często próbuje się sprowadzić. 00:34 Nie chodzi o odmawianie komukolwiek godności czy szacunku do indywidualnych wyborów. 00:38 Takie pojawiały się także zarzuty. 00:41 Nie chodzi też o ignorowanie realnych problemów ludzi, 00:44 którzy chcą uporządkować swoje sprawy życiowe, medyczne czy urzędowe. 00:50 Takie problemy istnieją, państwo powinno je rozwiązywać 00:53 i prezydent jest gotów wspierać rozwiązania, które będą praktyczne, 00:57 przejrzyste i zgodne z konstytucją. 01:02 Szanowni państwo, warto przypomnieć, że już w kampanii wyborczej 01:05 prezydent Karol Nawrocki podkreślał gotowość do rozmowy o rozwiązaniach 01:10 odpowiadających na rzeczywiste problemy obywateli, 01:14 gdyż każdy obywatel zasługuje na szacunek, bezpieczeństwo 01:18 i możliwość rozwiązania praktycznych problemów życiowych. 01:22 Tak, celem zawsze jest ułatwianie obywatelom życia. 01:26 Powiedzmy to bardzo jasno, prezydent jest gotów rozmawiać 01:30 o statusie osoby najbliższej, jeśli ma to służyć rozwiązaniu 01:34 konkretnych, życiowych problemów obywateli. 01:37 W szpitalu, w urzędzie, w sprawach pełnomocnic, 01:41 w informacji medycznej, w codziennej organizacji życia. 01:46 Czym innym jest jednak praktyczne ułatwienie życia obywatelom? 01:49 Czym innym jest stworzenie nowej instytucji, 01:52 która zaczyna działać jak alternatywa wobec małżeństwa? 01:55 Ta ustawa przekracza te granice. 01:59 Ta ustawa wprowadza do polskiego prawa konstrukcję, 02:02 która w wielu obszarach zaczyna działać podobnie jak małżeństwo. 02:09 Daje szerokie skutki prawne, majątkowe, podatkowe, spadkowe, 02:13 socjalne i proceduralne. 02:16 A jednocześnie nie wiąże z takim samym poziomem trwałości, 02:19 odpowiedzialności i obowiązków, jakie prawo łączy z małżeństwem. 02:24 I właśnie dlatego prezydent nie mógł tej ustawy podpisać. 02:30 Wysoka Izbo! Konstytucja mówi jasno. 02:33 Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, 02:35 rodzina, macierzyństwo i rodzicelstwo są pod ochroną i opieką Rzeczpospolitej Polskiej. 02:41 To jest jedna z podstawowych zasad ustrojowych. 02:44 Nie można jej traktować wybiórczo, 02:46 nie można jej obchodzić przez zmianę nazwy projektu, 02:49 nie można mówić, że skoro nie używamy słowa małżeństwo, 02:51 to problem konstytucyjny znika. Nie znika. 02:55 Jeżeli nowa instytucja otrzymuje skutki zbliżone do małżeństwa, 02:59 jeżeli w praktyce korzysta z podobnych przywilejów, 03:02 jeżeli państwo zaczyna traktować ją jako alternatywny model 03:05 o podobnych konsekwencjach prawnych, 03:07 to mamy do czynienia z czymś znacznie poważniejszym 03:11 niż tylko techniczna regulacja. 03:13 To już nie jest tylko pytanie o dostęp do informacji medycznej. 03:17 To jest pytanie o to, czy państwo może zwykłą ustawą 03:20 tworzyć rozwiązania podważające szczególną pozycję małżeństwa 03:24 w polskim porządku konstytucyjnym. 03:26 Zdaniem pana prezydenta nie może. 03:28 Stąd to weto. 03:31 Panie Marszałku, Wysoka Izbo, 03:34 tu warto podać także jedną liczbę, 03:36 która pokazuje skalę tej ustawy lepiej niż wszystkie slogany. 03:41 Ponad 240 zmienianych ustaw. 03:44 To ponad 240 aktów prawnych. 03:47 To nie jest zwykła korekta. 03:49 To nie jest techniczne ułatwienie. 03:52 To nie jest poprawka do formularzy medycznych. 03:54 To nie jest ustawa o tym, kto może odebrać od kogo informacje w szpitalu. 03:59 To jest szeroka ingerencja w system prawa. 04:01 W podatki, w dziedziczenie, 04:04 ubezpieczenia społeczne, 04:05 postępowania sądowe, prawo karne, 04:08 administracje, sprawy mieszkaniowe, 04:10 świadczenia i wiele innych obszarów życia publicznego. 04:15 Dlaczego mówi się w tej ustawie o sobie najbliższej, 04:18 skoro skutki tej regulacji przypominają rozwiązania właściwe dla związków partnerskich? 04:23 Państwo powinno mówić obywatelom prawdę o skali tego projektu, 04:28 a skala tej ustawy pokazuje jedno. 04:30 To nie jest zwykła kosmetyka, 04:32 tylko bardzo duża zmiana systemowa. 04:36 Dla tego właśnie między innymi prezydent mówi, 04:40 możemy rozmawiać o praktycznym statusie osoby najbliższej, 04:43 ale nie będziemy udawać, że związki partnerskie 04:45 przestają być związkami partnerskimi, 04:47 tylko dlatego, że ktoś w ustawie zmienił im nazwę. 04:52 Szanowni Państwo, 04:54 jest również poważny problem 04:55 z procesem przygotowania tej regulacji. 04:59 Zajrzyjmy do oceny skutków regulacji. 05:02 Wynika z niej, że w pracach i konsultacjach wokół projektu 05:05 istotną rolę odegrały tylko środowiska 05:08 skupione wokół postulatów i ideologii LGBT. 05:11 W OSR-ze załączonym do ustawy 05:14 wymieniono m.in. Fundacja Transfuzja, 05:17 Fundacja Tęczowe Rodziny, Homokomando, 05:21 Queer, Niebinarność i wiele innych 05:23 podobnych środowisk. I tylko takie środowiska. 05:27 Innych środowisk w konsultacjach nie było. 05:30 Trzeba zapytać jasno, czy tak wygląda 05:32 poważna debata o przyszłości Polski? 05:34 Czy tak wygląda rozmowa o demografii, 05:37 o małżeństwie i konstytucyjnej ochronie rodziny? 05:41 Polska przyszłość nie może być budowana 05:42 na jednostronnym dyktacie środowisk LGBT. 05:46 Polska musi być budowana na rodzinie, 05:48 na matkach, na ojcach, na dzieciach, 05:51 na odpowiedzialności za następne pokolenia Polaków. 05:56 Przyszłość narodu Polski nie tworzy się 05:58 hasłami ideologicznymi. 06:01 Przyszłość Polski rodzi się w polskiej rodzinie 06:03 i demografii, a nie w homokomando. 06:08 Szanowni państwo, każda organizacja 06:11 ma prawo zabierać głos w debacie publicznej. 06:13 To jest normalne w demokracji, 06:14 ale przy ustawie dotyczącej tak wrażliwej materii 06:17 państwo powinno zadbać o realną równowagę w konsultacjach. 06:22 Powinno wysłuchać nie tylko środowisk, 06:24 które od lat zabiegają o takie rozwiązania, 06:26 ale również rodzin, organizacji prorodzinnych, 06:29 ekspertów od demografii, konstytucjonalistów, 06:33 środowiska rodzicielskie, samorządy i instytucje, 06:35 które widzą ryzyka prawne oraz społeczne. 06:38 Tego zabrakło, tego w tych konsultacjach nie było. 06:43 A skoro tego zabrakło, trudno przedstawić ten projekt 06:45 jako neutralny i czysto techniczny. 06:47 On od początku był osadzony w konkretnym sporze 06:50 ideologicznym i aksjologicznym. 06:52 Tym bardziej powinien być procedowany szeroko i transparentnie. 06:57 Muszę stąd powiedzieć wprost. 07:00 Nie udawajmy, że spieramy się dzisiaj 07:02 o formularz w szpitalu w tej ustawie. 07:05 Nie udawajmy, że chodzi wyłącznie o pełnomocnictwa, 07:08 o możliwość odebrania informacji medycznej. 07:11 Gdyby tylko o to chodziło, można byłoby przygotować 07:13 kilka prostych, punktowych zmian w szerokiej konsultacji, 07:17 a nie przepisy pod dyktando środowisk skupionych 07:20 wokół ideologii LGBT. 07:24 Tutaj stworzono całą nową konstrukcję prawną, 07:27 która jest niczym innym jak otwieraniem tylnych drzwi 07:30 do stopniowego zrównania związków jednopłciowych z małżeństwem. 07:34 Trzeba to powiedzieć otwarcie. 07:36 Ta ustawa ma być pierwszym krokiem, 07:40 by związki jednopłciowe były równie traktowane z małżeństwami, 07:44 o których mówi artykuł 18 Konstytucji. 07:48 Tę determinację pozaustrojowego wprowadzania takich związków 07:51 widzimy też w nachalnym i nielegalnym narzucaniu 07:55 mechanizmu transkrypcji takich związków. 07:58 Ta ustawa tworzy mechanizm, który może stać się 08:01 kolejnym argumentem w sporze o dalsze zrównanie 08:04 statusu prawnego tych związków ze statusem małżeństwa. 08:08 Właśnie dlatego nie możemy oceniać tej ustawy 08:11 wyłącznie przez pryzmat jej nazwy. 08:13 Musimy patrzeć na jej skutki. 08:17 Najpierw słyszymy ustawa o statusie osoby najbliższej, 08:21 a teraz okazuje się, że chodzi o wspólne rozliczenia podatkowe, 08:25 rentę rodzinną, alimentację, dziedziczenie, mieszkanie, 08:28 ubezpieczenia i cały katalog innych konsekwencji prawnych. 08:34 Szanowni państwo, gdzie się kończy 08:36 status osoby najbliższej, a gdzie zaczyna się tworzenie 08:39 prawnej alternatywy dla małżeństwa? 08:41 To jest sedno tego sporu 08:44 i sedno tego, o czym mówimy w tej ustawie. 08:47 Nie o godność człowieka, nie o szacunek dla obywatela, 08:50 nie o to, kto może wejść do szpitala, 08:52 ale o przesunięcie granicy. 08:54 Zrobienie przestrzeni do kolejnych kroków tu chodzi. 08:57 Ta ustawa ma te prawdziwe zamiary po prostu pudrować, 09:01 schować przed opinią publiczną. 09:04 Jeżeli państwo chce zmieniać model małżeństwa i rodziny, 09:06 powinno powiedzieć to wprost obywatelom, 09:09 a nie pudrować projekt. 09:12 Nie wolno wielkiej zmiany ustrojowej sprzedawać 09:14 jako małego administracyjnego ułatwienia. 09:17 To jest po prostu prawne kuglarstwo, 09:18 a mówiąc wprost oszustwo. 09:21 Chciałbym dodać tu jeszcze, że 09:23 dzisiaj przedmiotem ustawy nie jest adopcja dzieci 09:25 przez pary jednopłciowe. 09:27 To trzeba powiedzieć uczciwie. 09:29 Ale właśnie dlatego pytamy o kierunek zmian. 09:32 Jeżeli krok po kroku zaciera się prawne różnice 09:35 między małżeństwem a innymi formami związku, 09:38 to pytanie o kolejne konsekwencje takiego procesu 09:40 jest całkowicie uzasadnione. 09:43 Tym bardziej patrząc, z kim ta ustawa była konsultowana. 09:49 Szanowni państwo, jeżeli istnieją konkretne problemy obywateli, 09:55 rozwiążmy je. Informacja medyczna – rozwiążmy. 09:58 Pełnomocnictwo – rozwiążmy. 10:00 Sprawy urzędowe – rozwiążmy. 10:02 Ale rozwiązujmy konkretne problemy konkretnymi przepisami, 10:05 a nie używamy realnych problemów ludzi 10:07 jako wytrychu do stworzenia instytucji, 10:10 która coraz bardziej przypomina małżeństwo, 10:12 choć tym małżeństwem nie jest. 10:16 Wysoka Izbo, małżeństwo w polskim prawie 10:19 nie jest tylko pakietem uprawnień. 10:22 To są także obowiązki. 10:23 To wspólnota życia, to wzajemna pomoc, 10:27 to odpowiedzialność za rodzinę, 10:29 to trwałość, to szczególny status prawny 10:31 związany z wychowaniem dzieci i stabilnością społeczną. 10:34 Dlatego państwo chroni małżeństwo w sposób szczególny. 10:38 Nie po to, żeby komukolwiek odbierać godność, 10:40 nie po to, żeby dzielić obywateli, 10:42 ale dlatego, że małżeństwo i rodzina 10:44 pełnią funkcję, której nie da się zastąpić prostą umową. 10:49 Rodzina to podstawowe środowisko wychowania, 10:51 opieki i solidarności. 10:54 To tam dziecko uczy się zaufania, 10:55 odpowiedzialności, relacji z innym. 10:57 To tam buduje się kapitał społeczny, 10:59 którego później potrzebuje całe państwo. 11:02 Właśnie dlatego państwo powinno wzmacniać rodzinę. 11:06 Także tą rodzinę, która nie jest 11:09 sformalizowana w małżeństwie. 11:11 Trzeba przygotować takie rozwiązania, 11:13 które pomagają polskiej rodzinie, 11:15 tej sformalizowanej i tej, która z różnych powodów 11:17 nie chce bądź nie może być sformalizowana. 11:21 Szanowni państwo, 11:24 dzisiaj Polska stoi przed bardzo konkretnym wyzwaniem. 11:27 Demografią. 11:28 Mamy coraz mniej dzieci, 11:30 coraz większą presję na system emerytalny, 11:32 coraz większe problemy z dostępnością mieszkań, 11:35 coraz większą niepewność młodych ludzi, 11:37 którzy odkładają decyzje o założeniu rodziny. 11:40 To są realne problemy. 11:42 Właśnie tym powinno zajmować się państwo. 11:46 Jeżeli chcemy poważnie rozmawiać o przyszłości, 11:49 rozmawiajmy o tym, jak pomóc młodym rodzinom, 11:52 jak zwiększyć stabilność życia, 11:54 jak wspierać rodziców, 11:56 jak ułatwić łączenie pracy z wychowywaniem dzieci, 11:59 jak stworzyć warunki, w których 12:01 decyzja o rodzinie nie będzie 12:03 aktem ekonomicznej odwagi, 12:05 ale naturalnym wyborem życiowym. 12:08 Tymczasem ta ustawa idzie w inną stronę. 12:12 Nie wzmacnia małżeństwa, 12:13 nie wzmacnia rodzicielstwa, 12:15 nie odpowiada na kryzys demograficzny, 12:17 nie daje młodym rodzinom większej stabilności. 12:21 Tworzy natomiast nową konstrukcję prawną, 12:23 która otrzymuje szerokie skutki i przywileje, 12:26 ale nie jest powiązana 12:27 z porównywalnym zakresem obowiązków. 12:30 Dlatego pan prezydent to zawetował. 12:33 To jest zły kierunek. 12:35 Polska musi być silna 12:37 rodzinom i demografiom, 12:39 powinna być silna odpowiedzialnościom, 12:41 stabilnościom i wsparciem dla tych, 12:43 którzy wychowują dzieci. 12:45 Nie powinna budować polityki rodzinnej 12:47 na ustawie napisanej 12:49 na postulatach środowisk LGBT. 12:53 Panie marszałku, 12:55 wysoka izbo, 12:57 w imieniu pana prezydenta Rzeczpospolitej 13:00 apeluję o 13:02 odpowiedzialne potraktowanie tego wet. 13:04 Nie dlatego, żeby 13:05 odmawiać komukolwiek szacunku, 13:08 nie dlatego, żeby ignorować realne problemy, 13:11 nie dlatego, żeby zamykać drogę 13:13 do dobrych, praktycznych rozwiązań. 13:16 Ale dlatego, że państwo musi działać 13:19 w granicach konstytucji, 13:21 musi prowadzić pluralistyczne konsultacje, 13:24 musi chronić małżeństwo i rodzinę, 13:27 musi myśleć o demografii, 13:29 musi wzmacniać odpowiedzialność, 13:31 a nie ją omijać. 13:33 Polska rodzina potrzebuje prawa, które jest 13:35 uczciwe, precyzyjne 13:37 i odpowiedzialne. 13:39 Prawa, które rozwiązuje konkretne problemy, 13:41 ale nie niszczy równowagi całego systemu. 13:45 Prawa, które 13:46 pomaga obywatelom, ale nie osłabia 13:48 konstytucyjnych fundamentów czegoś, 13:50 co tworzyliśmy od pokoleń. 13:52 Prawa, które patrzy 13:54 nie tylko na dzisiejszy spór, 13:56 ale także na przyszłość rodzin, 13:58 dzieci i całego państwa. 14:00 Dlatego proszę, Wysoką Izbę, 14:03 uszanujmy to weto pana prezydenta. 14:06 Powtarzam, prezydent jest gotowy 14:08 do wspólnej pracy nad prawem, które 14:09 realnie pomoże Polakom. 14:12 Poprawmy to, co wymaga poprawy. 14:14 Rozwiążmy realne problemy Polaków, 14:16 ale nie róbmy tego kosztem 14:17 małżeństwa, rodziny 14:19 i konstytucyjnego 14:21 porządku państwa. 14:24 Szanowni Państwo, powtórzę 14:26 to, co powiedziałem 14:28 wcześniej. Przyszłość Polski 14:30 rodzi się w rodzinie i 14:31 w demografii, a nie w homokomando. 14:34 Dziękuję bardzo. 14:35 Dziękuję panie ministrze. 14:40 Dziękuję.