PSL: Weto prezydenta blokuje walkę z wykluczeniem

00:00 w sprawie zawetowania przez prezydenta Rzeczpospolitej 00:04 ustawy o przeciwdziałaniu i wykluczaniu komunikacyjnego 00:08 do ministra infrastruktury. Bardzo proszę, panie pośle. 00:12 Dziękuję, szanowna pani marszałek, panie ministrze. 00:17 19 sierpnia 2016 roku pan prezydent odmówił podpisanie ustawy 00:20 z dnia 31 lipca o zmianie ustawy o publicznym transportzie zbiorowym 00:25 oraz niektórych innych ustaw. 00:27 Ustawa miała wprowadzać systemowe rozwiązania 00:30 mające na celu ograniczenie wykluczenia komunikacyjnego 00:33 w szczególności na obszarach wiejskich i w mniejszych miejscowościach. 00:37 Projekt zakładał m.in. ustanowienie ogólnopolskiego 00:40 minimalnego standardu dostępności transportu publicznego, 00:44 wzmocnienie roli marszałków w województwie jako integratorów transportu, 00:48 rozwój transportu na żądanie oraz przekształcenie 00:51 Funduszu Rozwoju Przewodców Autobusowych 00:53 w Fundusz Przeciwdziałania Wykluczeniu Transportowemu. 00:57 W związku z tym WET-em, jakie konkretne działania 01:01 zamierza podjąć rząd w transportzie zbiorowym, 01:05 aby zapewnić mieszkańcom obszarów wiejskich i mniejszych miejscowości 01:09 realną i przewidywalną dostępność transportu zbiorowego? 01:13 Czy rząd zamierza ponownie przedłożyć rozwiązania 01:16 wprowadzające ustawowy minimalny standard połączeń? 01:19 W szczególności proszę o informację, 01:22 co pasażer stracił w wyniku WET-a prezydenta 01:25 do ustawy o publicznym transportzie zbiorowym. 01:28 Jakie rozwiązania ustawa przewidywała 01:31 dla mieszkańców małych miejscowości i terenów wiejskich? 01:34 Czy ustawa była przygotowywana w dialogu z samorządowcami 01:38 i jakie były najważniejsze argumenty za jej wprowadzenie? 01:43 Czy prezydenckie WET-o rzeczywiście rozwiązuje 01:46 jakikolwiek problem związany z wykluczeniem komunikacyjnym? 01:50 Bardzo proszę Panie Ministrze o odpowiedzi na to pytanie. 01:53 Dziękuję bardzo. 01:55 A na pytania pana posła 01:56 odpowiedz sekretarz stanowy w Ministerstwie Infrastruktury, 01:59 pan minister Stanisław Bukowiec. Bardzo proszę Panie Ministrze. 02:04 Szanowna Pani Marszałek, Wysoka Izbo. 02:09 Chciałbym zacząć nie od paragrafów, 02:12 nie od sporów politycznych i nie od argumentów, 02:15 które czasem padają w dyskusji, 02:17 jak ma wyglądać transport publiczny w Polsce. 02:19 Chciałbym zacząć od człowieka, od pasażera. 02:23 Kiedy mówimy o ustawie o publicznym transporcie zbiorowym, 02:25 mówimy tak naprawdę o tym, czy człowiek mieszkający 02:29 w małej miejscowości, w wiosce, przy siłku 02:31 będzie miał czym dojechać do lekarza, do szkoły, do pracy, 02:35 do urzędu czy na dworzec. 02:38 I właśnie z tego punktu widzenia 02:39 trzeba dzisiaj odpowiedzieć na podstawowe pytanie. 02:43 Co pasażer otrzymał przez WET-o prezydenta? 02:46 Niestety, ale gorzkim prezentem jest 02:50 pusty rozkład jazdy, w którym nie ma żadnych połączeń. 02:56 Straciliśmy przede wszystkim szansę 02:58 na minimalny standard połączeń. 03:01 Ustawa gwarantowała co najmniej 03:02 cztery pary połączeń autobusów w dni robocze 03:05 i dwie pary w dni wolne między gminami i powiatami 03:08 oraz między powiatami a stolicami województw. 03:12 To nie był przywilej, to absolutne minimum. 03:16 Dla mieszkańca dużego miasta 03:17 cztery autobusy dziennie mogą nie robić większego wrażenia. 03:21 Ale dla mieszkańca małej miejscowości 03:23 dwa autobusy rano, dwa autobusy po południu 03:27 mogą oznaczać różnicę między możliwością 03:30 normalnego życia a wykluczeniem. 03:33 Przez WET-o tego rozwiązania nie będzie. 03:37 Pasażer stracił również możliwość 03:38 skorzystania z przejazdu na żądanie. 03:41 To rozwiązanie było skierowane 03:42 właśnie do tych miejsc w gminach wiejskich i miejskowiejskich, 03:47 do których regularny autobus nigdy nie dotrze. 03:51 To nie był tylko przepis w ustawie. 03:53 To była konkretna pomoc dla człowieka, 03:56 który dzisiaj często musi prosić o podwiezienie 03:58 rodzinę lub sąsiada, a często nigdzie nie pojedzie, 04:02 bo nie ma go kto wesprzeć. 04:04 Dlatego rząd zaproponował rozwiązanie tych problemów. 04:08 Pasażer stracił też elektroniczne rozkłady jazdy. 04:10 W XXI wieku chcieliśmy, żeby można było w internecie 04:14 sprawdzić, jak dojechać autobusem czy koleją. 04:17 Żeby pasażer nie szukał papierowego rozkładu jazdy na przystanku. 04:21 Żeby informacja o transporcie była dostępna tak, 04:24 jak dostępna jest dziś informacja o innych usługach publicznych. 04:28 Tego również przez WET-o nie będzie. 04:31 Pasażer stracił również szansę na lepszą koordynację 04:33 transportu autobusowego i kolejowego. 04:37 Ustawa wprowadzała rolę integratora transportu 04:39 na poziomie województwa. 04:41 Chodziło o to, żeby ktoś spojrzał na transport 04:44 nie tylko z perspektywy jednej gminy czy jednego powiatu, 04:47 ale całego regionu. 04:49 Żeby połączenia mogły być ze sobą skoordynowane. 04:52 Żeby autobus mógł dowieźć pasażera do pociągu, 04:55 a nie odjeżdżać 5 minut przed jego odjazdem. 04:59 I wreszcie, 05:01 przed jego przyjazdem, i wreszcie, 05:04 pasażer stracił szansę na szybszą wymianę 05:06 najstarszego taboru i poprawę bezpieczeństwa. 05:08 To szczególnie istotne w kontekście 05:10 niedawnego wypadku na Węgrzech. 05:13 I chybiony jest argument prezydenta, 05:14 że rząd nie przeznacza środków na tabor 05:16 w komunikacji publicznej. 05:18 Dzięki środkom z KPO 05:19 udało się zakupić 547 autobusów pozamiejskich. 05:24 Nie wspominając o kolejnych pociągach 05:26 odbieranych przez samorządy, 05:28 które mogą zostać zakupione przez odblokowanie środków 05:31 z Unii Europejskiej. 05:34 Około 10 milionów Polaków, 05:35 czyli 27% populacji, 05:37 nadal doświadcza wykluczenia komunikacyjnego. 05:41 To są ludzie mieszkający 05:42 przede wszystkim w mniejszych miejscowościach 05:44 i na terenach wiejskich. 05:46 I właśnie dla nich przygotowaliśmy tę reformę. 05:49 Była to największa od 16 lat 05:50 kompleksowa próba 05:52 zmiany Organizacji Publicznego Transportu Zbiorowego. 05:56 Ustawa nie była przygotowana zza biurka. 05:58 Przeszła cały proces konsultacji. 06:00 Była wypracowana w dialogu z samorządami. 06:03 Uzyskała pozytywną opinię 06:05 Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu, 06:08 czego nie można powiedzieć 06:09 o tak często chwalonej przez opozycję 06:11 ustawie o Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych, 06:14 która w 2019 roku 06:16 nawet nie została poddana 06:18 ocenie Kwirstu. 06:20 Chcę podkreślić rzecz niezwykle istotną. 06:23 W pracach parlamentarnych nad tą ustawą 06:25 uczestniczył doradca prezydenta. 06:28 Był obecny podczas prac. 06:30 Miał możliwość zabierania głosu. 06:32 Miał możliwość zgłaszania uwag. 06:34 I na żadnym etapie tych prac 06:36 nie zgłosił żadnych uwag do projektu. 06:39 Ani razu nie zabrał głosu. 06:42 Dzisiaj, kiedy słyszymy uzasadnienie tego weta, 06:45 odnoszę wrażenie, że wynika ono 06:47 z niewłaściwego rozumienia treści ustawy. 06:50 Szanowni Państwo, 06:52 ta ustawa nie była ustawą dla urzędników. 06:55 Nie była ustawą dla Ministerstwa Infrastruktury. 06:57 Była ustawą dla pasażerów. 07:00 Który z problemów rozwiązuje prezydenckie weto? 07:02 Który autobus dzięki niemu pojedzie? 07:06 Która biała plama komunikacyjna dzięki niemu zniknie? 07:09 Który senior będzie mógł łatwiej dotrzeć do lekarza? 07:12 Który uczeń dzięki temu łatwiej dotrze do szkoły? 07:16 Na te pytania nie znajdujemy odpowiedzi. 07:19 Bo weto nie zatrzymało wykluczenia komunikacyjnego. 07:23 Zatrzymało rozwiązania, które miały 07:24 to wykluczenie ograniczyć. 07:27 To są pytania, na które polityka transportowa państwa 07:29 musi odpowiedzieć. 07:29 Nasze rozwiązania były dobre. 07:32 I powinny wejść w życie. 07:34 Bo można zawetować ustawę. 07:36 Nie można jednak zawetować potrzeb 10 milionów Polaków. 07:39 Dziękuję bardzo. 07:40 Dziękuję bardzo panie ministrze. 07:42 I o pytania dodatkowe. 07:44 Poproszę pana posła Marka Sawickiego. 07:47 Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ołdowe. 07:50 Trzecia droga. Bardzo proszę panie pośle. 07:52 Dziękuję bardzo. 07:53 Szanowna pani marszałek, panie ministrze. 07:56 Mówimy o problemie, który dotyka milionów Polaków. 07:59 Przede wszystkim mieszkańców mniejszych, 08:01 miejscowości i terenów wiejskich. 08:04 Dla nich transport publiczny nie jest 08:05 dodatkiem, ani wygodą. 08:08 Jest często warunkiem dostępu do pracy, 08:10 szkoły, lekarza, czy podstawowych usług. 08:13 Dlatego nie możemy patrzeć na tę ustawę 08:15 wyłącznie przez pryzmat politycznego sporu. 08:18 Trzeba spojrzeć na konkretne rozwiązania i sprawdzić, 08:21 czy argumenty przedstawione w ustawieniu WETA 08:22 rzeczywiście odpowiadają treści ustawy. 08:25 Dlatego chciałbym jeszcze dopytać. 08:27 Czy ustawa rzeczywiście odbierała gminom 08:31 i powiatom kompetencje do organizowania transportu 08:35 oraz pozbawiała samorządy 08:37 odpowiedniego finansowania? 08:39 Czy samorządy miały zapewnione środki 08:43 na realizację zadań organizatorów, 08:46 jak również wdrażanie nowych rozwiązań? 08:50 Dziękuję. 08:52 Dziękuję bardzo. 08:53 Na pytanie pana posła odpowie sekretarz 08:56 Stanów Ministerstwa Infrastruktury, 08:57 pan minister Stanisław Bukowiec. 08:59 Bardzo proszę, panie ministrze. 09:00 Szanowna pani marszałek, wysoka Izbo, panie pośle. 09:04 Chciałbym odnieść się jeszcze do argumentów, 09:06 które znalazły się w uzasadnieniu prezydenckiego WETA. 09:09 Część z nich brzmi poważnie, 09:10 ale kiedy spojrzymy na treść ustawy, 09:12 okazuje się, że opierają się one 09:14 na niewłaściwym odczytaniu jej przepisów. 09:17 Mówi się, że ustawa przenosiła 09:19 obowiązek organizacji transportu z gmin 09:20 na marszałków województw. 09:22 Nie przenosiła. 09:23 Dotychczasowy trzystopniowy system 09:26 organizacji transportu pozostawał bez zmian. 09:29 Gminy, powiaty oraz związki gmin i powiatów 09:31 nadal byłyby organizatorami transportu. 09:35 Mówi się, że samorządy nie miały 09:36 zabezpieczonych środków. 09:38 Miały. 09:39 Budżet funduszu został zwiększony 09:40 z 800 milionów w 2023 roku 09:44 do ponad 1,2 mld zł w roku 2026. 09:49 Samorządy województw miały otrzymać również 09:51 dedykowane środki na zadanie integratora. 09:54 A 10% budżetu funduszu 09:56 miało być przeznaczone na przewozy 09:57 na żądanie wyłącznie dla gmin. 10:01 Mówi się również, że pięcioletnie umowy 10:03 były zbyt krótkie. 10:04 Ale przecież te pięć lat 10:06 było już kompromisem. 10:08 Pierwotnie proponowaliśmy trzy lata. 10:11 Pięć lat miało zapewnić przewoźnikom 10:12 stabilność, a jednocześnie pozwolić samorządom 10:15 reagować na zmieniające się 10:17 potrzeby mieszkańców. 10:18 Bo sieć transportowa nie jest czymś stałym. 10:22 Powstają nowe domy, osiedla, 10:24 zmieniają się miejsca pracy, 10:26 zmieniają się potrzeby mieszkańców. 10:28 Dlatego trudno się zgodzić z tym argumentem, 10:31 aby argumenty dotyczące poszczególnych 10:33 drugorzędnych elementów ustawy 10:35 stały się podstawą do zatrzymania całej reformy. 10:39 Możemy mówić i rozmawiać o szczegółach. 10:42 Możemy poprawiać rozwiązania. 10:44 Możemy rozmawiać o tym, jak jeszcze lepiej 10:45 organizować transport. 10:46 Ale nie możemy stracić 10:48 pola widzenia najważniejszego celu. 10:51 Rozwiązania, które przygotowaliśmy, 10:53 miały odpowiadać na realne problemy 10:55 wykluczenia komunikacyjnego. 10:57 Problem, który dotyczy 10:58 milionów obywateli. 11:01 Dlatego naszym obowiązkiem jest wrócić 11:02 do tej reformy i doprowadzić do tego, aby 11:04 dobre rozwiązania wyszły w życie. 11:06 Bo miejsce zamieszkania nie może decydować 11:08 o tym, czy człowiek ma dostęp do 11:10 transportu publicznego, czy nie. 11:12 I będziemy walczyć o prawa 11:15 pasażerów. Ustawa 11:17 nie rozwiązywała jednego problemu. 11:19 Była próbą uporządkowania całego systemu 11:21 i skierowania publicznych pieniędzy 11:23 tam, gdzie transport jest rzeczywiście potrzebny. 11:26 Dzisiaj mamy sytuację, 11:27 w której państwo finansuje przewozy, ale 11:28 nie zawsze przekłada się to na rzeczywistą 11:30 dostępność komunikacji dla mieszkańca. 11:33 Możemy wydawać pieniądze na kolejne 11:34 kilometry, możemy podpisywać kolejne 11:36 umowy, ale jeśli mieszkaniec ma 11:38 do przystanku kilka kilometrów, a autobus 11:40 kursuje raz dziennie, to trudno mówić 11:42 o sprawnie działającym transporcie publicznym. 11:46 Ta ustawa powstała 11:46 w oparciu o rekomendacje ekspertów, 11:48 którzy pracowali w zespole powołanym przez 11:50 pana ministra Dariusza Kimczaka. 11:52 Planujemy w tej chwili, aby 11:55 zaprosić ekspertów, 11:56 samorządowców, społeczników 11:58 do prac ponownie w tym zespole 12:00 i aby właśnie 12:02 eksperci pochylili się 12:04 nad tymi uwagami, które 12:06 skierował pan prezydent, 12:08 tak aby wypracować 12:10 najlepsze wnioski 12:12 i analizy do tego, aby skutecznie 12:14 walczyć z wykluczeniem komunikacyjnym w Polsce. 12:17 Dziękuję bardzo 12:18 panie ministrze. 12:22 Dziękuje bardzo. 12:26 Dziękuje bardzo.