Barbara Nowacka: szkoła musi uczyć odporności

00:02 Witajcie w szkole. Chyba tak powinien zaczynać się każdy rok szkolny. 00:07 Przywitaniem uczniów i uczennic, nauczycielek i nauczycieli i wszystkich, 00:13 którym bliska jest szkoła. Pani dyrektor, panie starosto, 00:16 serdecznie dziękuję za zaproszenie do tego wyjątkowego miejsca, 00:21 do szkoły, która pokazuje fundamentalną rzecz, jeśli patrzymy na rozwój społeczny. 00:27 Pokazuje, że bez względu na to gdzie, czy to wielkie miasto, czy mniejsza miejscowość, 00:35 można tworzyć edukację na najlepszym, na najwyższym poziomie. 00:40 Można stworzyć szkołę, która jest miejscem przyjaznym, wspierającym, wymagającym, 00:47 otwartym, miejscem, w którym każdy uczeń i każda uczennica czują się po prostu dobrze. 00:52 Bo taka jest polska szkoła. Żyjemy w czasach kryzysu instytucji, 00:59 żyjemy w czasach zagrożeń wojną, dezinformacją, żyjemy w czasach, 01:04 kiedy ważne, jeszcze chwilę temu, instytucje, organizacje, więzi społeczne, 01:12 czasami widzimy, że zanikają. I kiedy spojrzymy na ten wielki kryzys, 01:16 światowy kryzys wartości, ze spokojem możemy powiedzieć, że to co jest stałe 01:22 i to co jest najważniejsze, to to, że szkoła jest i dzieci w szkole nie tylko się uczą, 01:30 ale i są zadbane, są zaopiekowane, dostają pełne wsparcie od nauczycielek i nauczycieli. 01:36 I 1 września, kiedy młodzież co roku idzie do szkoły, chyba wszyscy z nas, 01:42 którzy są rodzicami, myślą, będą bezpieczni, jesteśmy o nich spokojni. 01:49 A zawdzięczamy to tak naprawdę nauczycielkom i nauczycielom, dyrektorom szkół, 01:56 którzy w swojej trudnej, pełnej wyzwań pracy, pracy bardzo wrażliwej, bardzo wymagającej, 02:04 nie gubią z oczu tego kompasu wychowania przyszłych pokoleń. 02:07 1 września w Polsce jest dniem wyjątkowym, bo to oczywiście początek roku szkolnego, 02:15 ale przede wszystkim rocznica wybuchu wojny. I każdorazowo, gdy młodzież idzie do szkół, 02:23 możemy z dumą i z ulgą powiedzieć, w tym roku idą do szkoły, w tym roku są bezpieczni. 02:31 To przesłanie płynące z Westerplatte, na którym byłam kilka godzin temu, 02:35 ale powinno wybrzmieć w każdej szkole. Nigdy więcej wojny, nigdy więcej samotności Polski, 02:42 nigdy więcej braku siły i odporności. Dziękuję z tego miejsca, z liceum w Człuchowie, 02:48 wszystkim nauczycielkom, nauczycielom i dyrektorom szkół za to, że w ostatnich latach 02:53 tak wiele poświęcili czasu, by zadbać o odporność młodego pokolenia. 02:58 Bo to nie tylko program, w którym kształcicie, to nie tylko świetnie uczona matematyka, 03:04 fizyka, biologia, chemia i geografia, historia czy język polski, ale to przede wszystkim 03:11 spójność, wspólnota, solidarność, budowanie więzi i relacji. 03:16 To jest to, co szkoła dodaje młodemu pokoleniu. Nigdzie, tak jak w szkole, 03:22 nie nauczycie się, drodzy uczniowie i drogie uczennice, współpracy. 03:27 Nigdzie, tak jak w szkole, nie nauczycie się solidarności między sobą. 03:30 Nigdzie, tak jak w szkole, nie zobaczycie, jak wiele może zrobić dobrego w waszym życiu 03:38 przyjazny dorosły. I nigdy od nikogo nie dowiecie się tak wiele, jak się bronić przed złem, 03:43 bronić się przez dezinformację, bronić się przed wrogością i przed agresją. 03:47 Szkoła uczy też empatii. I przecież również ta szkoła, w której dzisiaj jesteśmy, 03:53 jak i wiele innych, jak i wszystkie szkoły, w czasach kryzysów, w czasach, 03:57 kiedy młodzież spotyka się z różnymi wyzwaniami, stają na wysokości zadania. 04:01 Czy to pandemia, gdzie szkoły bardzo pomagały uczniom przetrwać też ten trudny dla nich czas? 04:10 Czy to początek wojny, gdzie i wy przyjęliście uchodźców z Ukrainy i daliście im poczucie bezpieczeństwa? 04:17 I wiem, że szkoły dają to poczucie bezpieczeństwa do dziś. Szkoła to miejsce, 04:22 gdzie młody człowiek, mam nadzieję, każdy będzie szczęśliwszy, każdy będzie dobrze nauczony, 04:30 ale będzie też nauczony na wyzwania XXI wieku, wyzwania czasów trudnych. 04:38 Wojna za naszą granicą jest faktem i agresja ze strony rosyjskiej jest poważnym zagrożeniem. 04:47 Ale boją się tylko ci, którzy nie wiedzą jak reagować. A my w szkołach uczymy jak reagować. 04:52 Cieszę się, że są z nami przedstawiciele służb mundurowych, bo bardzo wiele z tych działań dotyczących odporności, 04:57 dotyczących obrony cywilnej, zawdzięczamy właśnie Wam. 05:00 Czy programowi, który realizujemy z Ministerstwem Obrony Narodowej, edukacja z wojskiem, 05:06 czy działaniami na rzecz pierwszej pomocy, czy tak jak teraz zmienioną, wzmocnioną, 05:10 bardziej praktyczną edukacją dla bezpieczeństwa. Szkoła to też walka z dezinformacją. 05:16 Od 1 września 2026 w szkołach podstawowych zmiany w ramach reformy Kompas Jutra. 05:24 Tam też duży nacisk kładziemy na odporność cyfrową, na edukację medialną, ale też na współpracę. 05:34 Widzimy, że w czasach dezinformacji ta walka o prawdę jest szczególnie istotna. 05:38 Sztuczna inteligencja wdziera się w Wasze, drodzy uczniowie, drogie uczennice, życie. 05:44 Rynek pracy staje się wielką niewiadomą i wielkim wyzwaniem. 05:48 I pewno niektórzy z Was zastanawiają się, gdzie odnajdą się później. 05:53 Jakie będą mieli możliwości na tym rynku pracy. 05:56 Ale chcemy Was też przygotować na to, żeby dobrze wykorzystywać te narzędzia. 06:00 Żeby nowe technologie były wsparciem, a nie wrogiem. 06:03 Byście to Wy kierowali sztuczną inteligencją, a nie sztuczna inteligencja manipulowała Waszym światem. 06:08 I dlatego i laboratoria, które trafiają do 12 tysięcy polskich szkół w ramach Krajowego Planu Odbudowy. 06:19 12 tysięcy pracowni AI. Wsparcie również merytoryczne dla nauczycielek i dla nauczycieli. 06:25 Ale też świadomość tego, że to człowiek musi okiełznać technologię. 06:31 Żeby to człowiek dla człowieka nadal był wsparciem i był przewodnikiem, był elementem systemu społecznego. 06:42 To co nas wiąże, to historia, to tradycje, to często język lub poszanowanie dla inności. 06:50 Przecież tu w Człuchowie też są ziemie kaszubskie. 06:54 Też mamy Kaszubów, dla których tradycja kaszubska jest niezmiernie ważna. 06:58 O którą też trzeba zadbać. Tak samo jak i o historię lokalną, tak dbajmy o historię narodową. 07:07 Historię zwycięstw, historię siły, a z historii porażek wyciągajmy tylko i wyłącznie budujące lekcje. 07:15 Dziś na Westerplatte, kiedy myśleliśmy o samotności majora Sucharskiego i jego walecznej grupy, 07:22 którzy mieli się bronić 12 dni, a bronili się 7. Mieli bronić się 12 godzin, bronili się 7 dni. 07:30 Wiemy jak ważna jest determinacja, jak ważna jest miłość do ojczyzny, jak ważna jest duma ze swojej ojczyzny. 07:37 Mamy być z czego dumni. Dziś Polska rozwija się najszybciej na świecie. 07:43 Rozwija się wspaniale gospodarka, paszport polski jest pożądany na całym świecie, 07:49 a gospodarka należy do 20 najsilniejszych gospodarek świata. 07:54 I chciałabym, żebyśmy szczególnie 1 września odpowiedzieli sobie na pytanie, jak to się dzieje? 08:00 Czy to jest determinacja przedsiębiorców? Na pewno tak. Czy to jest determinacja władz? Na pewno tak. 08:07 Czy to jest wielka praca samorządów, które wkładają wysiłek w to, by Polska się dobrze rozwijała? Tak. 08:13 Ale to jest przede wszystkim, i za to bardzo dziękuję, wysiłek nauczycielek i nauczycieli, 08:19 bo przygotowujecie młodych ludzi, by tworzyli tę silną polską gospodarkę. 08:24 Dajecie im poczucie stabilności, dajecie im wiedzę, dajecie im narzędzia i dajecie im coś, co jest niebywale istotne. 08:33 Odwagę do marzeń i ich realizacji. 08:36 Szanowni Państwo, ten początek roku szkolnego to też czas na życzenia. 08:40 Więc pozwólcie, że zacznę od rodziców. 08:43 Szanowni Państwo, życzę Wam, żebyście widzieli, jak każdego dnia Wasze dzieci zdobywają nowe umiejętności, 08:49 jak stają się silniejsze i silniejsi, jak stają się mądrzejsi, jak są coraz bardziej pewni siebie, 08:56 bo w tym trudnym, tak jak tu widzimy, licealnym okresie ta siła i pewność siebie są ważne. 09:03 Dodawajcie im skrzydeł i patrzcie, czy uczą się systematycznie. 09:06 Droga młodzieży, uczniowie i uczennice, szkoła to wiedza, szkoła to relacje. 09:16 Odłóżcie telefony, odłóżcie aplikacje, rozmawiajcie ze sobą, czytajcie jak najwięcej książek, 09:24 macie możliwość wspólnego uprawiania sportów, wspólnych spacerów na przepięknej ziemi człochowskiej, 09:31 ale przede wszystkim macie siebie. Bądźcie dla siebie dobrze. 09:37 Pamiętajcie, jeżeli widzicie drugą osobę w kryzysie, nie bądźcie obojętni. 09:42 Jeżeli widzicie, że kogoś spotyka przemoc lub agresja, nie bądźcie obojętni. 09:48 Reagujcie, interweniujcie. Nie zostawiajcie drugiego człowieka samego. 09:53 Nauczycielki i nauczyciele wesprą Was w procesie edukacji. 09:56 Uczcie się systematycznie, uczcie się pilnie, uczcie się z pasją, ale oprócz tego bądźcie dobrzy dla siebie nawzajem. 10:06 Szanowni samorządowcy, do Was się zwracam ze szczególnym apelem, bo to Wy prowadzicie szkoły. 10:12 Bierzcie przykład pana starosty Gapy. Prowadzicie szkoły dobrze, na dobrym poziomie. 10:18 Dbajcie o nie, inwestujcie w szkoły, bo to jest inwestycja w przyszłość. 10:21 Kiedy wprowadzaliśmy ustawę chroniącą małe szkoły, przyświecała mi ta myśl, że co jest dumą miejscowości? 10:33 Szkoła, dobrze funkcjonująca, blisko domu dla małego dziecka. 10:38 Nikt nie chce mieszkać w miejscowości, w której nie ma nawet szkoły, a każdy chce posłać dziecko do dobrej szkoły blisko domu. 10:46 Więc inwestujcie w oświatę, to najlepsza inwestycja, zwróci się Wam nie tylko od razu na miejscu, ale zwróci się Wam w przyszłości. 10:56 Inwestujcie w skrzydła dla młodzieży, inwestujcie w siłę dla młodzieży, inwestujcie w młode pokolenie, a wszyscy jesteśmy Wam za to niezmiernie wdzięczni. 11:05 Na koniec zostawiłam grupę szczególną, nauczycielki i nauczycieli. 11:10 Szanowni Państwo, szkoła jest dla uczniów, ale bez Was jej nie będzie. 11:14 I wiem, że często nie jest łatwo, że wyzwania, przed którymi stoicie są coraz większe, narastające i mam nadzieję, że uda nam się z roku na rok poprawiać Waszą sytuację, 11:28 że wynagrodzenia nauczycielskie będą rosły, że będziecie się czuli godnie, a podatki będą dostosowane do tego, kto jest klasą średnią, a kto powinien nią być, 11:41 ale to poczekamy na kolejne podwyżki i cieszę się, że te zmiany, które wprowadzamy, mam nadzieję, Wy też odczujecie. 11:48 Odczujecie nie tylko zmiany materialne, bo Wasza praca musi się opłacać, ale zmiany w atmosferze. 11:55 To na Waszą prośbę wprowadzamy w szkołach podstawowych zakaz używania telefonu w szkołach. 12:02 Wiem, że większość z Was w jakiś sposób to realizowało, ale jeżeli było Wam to potrzebne, cieszę się, że tę zmianę mogliśmy wprowadzić. 12:08 I wiem, że to też przyczyni się do relacji w szkole, do kontaktu w szkole i do jednak wzmożenia prestiżu nauczyciela, 12:16 bo to nauczyciel może decydować, czy uczeń potrzebuje telefonu do procesu edukacyjnego, czy nie. 12:22 Drogie nauczycielki i nauczyciele, wiem, że przez lata wszyscy Was prosili, żebyście byli silni, a ja Was proszę, żebyście byli dumni z siebie, 12:33 bo wykonujecie robotę niesamowitą i bardzo ważną społecznie. Bądźcie dumni z siebie. 12:40 I na koniec ostatnie zdanie do dyrektorów szkół, bo widzę tu kilkoro. 12:43 Szanowni Państwo, szkołę dobrą można poznać bardzo łatwo. Tam jest dobra atmosfera. Tam się ludzie lubią i szanują. 12:54 Tam młodzież chodzi z radością prawie każdego dnia. Tam też nauczyciele chodzą z radością. 13:00 Tam samorząd chętnie inwestuje, a cała społeczność szkolna, bo przecież szkoła to również pracownicy i pracownicy szkół, 13:07 czują się dobrze. Umieją zgłosić swoje wątpliwości, problemy, ale umieją je rozwiązać. 13:15 Siłą szkoły jest dyrektor. Siłą szkoły jest dyrektor, który umie zorganizować pracę, 13:21 który umie znieść wszystkie problemy i kłody, które spadają ze strony samorządów, ministerstwa czy kuratorium. 13:29 Staramy się, żeby tych kłód było jak najmniej, ale mamy świadomość, że wyzwań przed dyrektorami jest wiele. 13:35 Szanowni dyrektorzy szkół, wszyscy dyrektorzy szkół w całej Polsce, bardzo serdecznie Wam dziękuję. 13:41 Życzę Wam sił i życzę Wam tego, by komplikacji było jak najmniej, biurokracji było jak najmniej potrzebnych 13:49 i żeby, kiedy spotkamy się pod koniec roku, moglibyście wszyscy powiedzieć, 13:53 to był dobry rok, to był bezpieczny rok, to był szczęśliwy rok. 13:58 Takiego roku życzę nam wszystkim, nauczycielkom i nauczycielom, uczniom i uczennicom, 14:04 rodzicom, całej społeczności szkolnej i samorządom. 14:07 Niech to będzie dobry rok. Szczęśliwego roku szkolnego 2026-2027. Dziękuję Państwu bardzo.