Donald Tusk: Pamięć i empatia budują bezpieczną Polskę

00:04 Nie bójcie się, ta lekcja nie będzie trwała 45 minut, przynajmniej jeśli chodzi o moje wystąpienie, 00:11 ale postaram się rzeczywiście porozmawiać z wami jak z dojrzałymi obywatelami Rzeczypospolitej. 00:20 Czuję się tutaj jak u siebie w domu z kilku powodów. Z zawodu jestem nauczycielem, więc podzielam ciepłe, gorące słowa powitania pani dyrektor 00:32 pod adresem wszystkich pań, nauczycielek, panów, nauczycieli. Chociaż bardzo krótko miałem okazję pracować w tym zawodzie. 00:41 Byłem uczniem, jak się domyślacie. Moja starsza wnuczka dzisiaj idzie po raz pierwszy do szkoły. Mój najstarszy wnuk dzisiaj zaczyna klasę maturalną, 00:55 więc bardzo wiele emocji towarzyszy mi, moim bliskim i wszystkim młodym Polkom i Polakom dzisiaj. 01:03 W jakimś sensie byłem przez krótki czas też cukiernikiem. Nawiązuję tutaj nie tylko do Branżowego Centrum Umiejętności, które jest niemalże stolicą w tej chwili w Polsce 01:17 tych młodych ambitnych, którzy chcieliby zawojować tę branżę, ale wiem, że także w tym kierunku część z was będzie się kształciła lub kształci się. 01:28 Tak, przez rok w moim skomplikowanym życiu miałem okazję sprzedawać jagodzianki i słodkie bułki na dworcu w Gdańsku, kiedy miałem zakaz pracy jako nauczyciel. 01:39 No, ale to czasy zamieszkłe. Większości z was, na szczęście dla was wtedy na świecie nie było. 01:47 Świat jest dzisiaj z całą pewnością lepszy niż wtedy, kiedy ja zaczynałem edukację. Przynajmniej świat, w którym nam przyszło żyć. 01:56 Kiedy szedłem dzisiaj do was, do waszej szkoły, spod pomnika, gdzie złożyłem wieniec i spotkałem się z dwojgiem starszych państwa, kombatantów, mieszkańców Jelunia, 02:11 to miałem dwa napisy. Oba brzmiały tak samo, takie murale. Pamiętamy. Jeden poświęcony temu tragicznemu dniu. 02:25 Tragicznemu nie tylko w Jeluniu. Tragicznemu dla całego świata, jak się miało wkrótce okazać. 02:34 A więc napis, którego pamiętnia rozpoczęcie II wojny światowej. Bo jak wszyscy wiemy, nawet ja, gdańszczanin, który przyjechał do was dzisiaj prosto z Westerplatte, wojna zaczęła się tutaj. 02:47 Na całym świecie toczą się spory, gdzie tak naprawdę i kiedy tak naprawdę zaczęła się wojna. Ale przecież nie chodzi o konkurencję w tej dziedzinie. 02:58 Chodzi o to, żeby wszędzie na świecie, tak jak jest tutaj w Jeluniu, pamiętać o tym, co do tej wojny doprowadziło, jak straszliwym nieszczęściem jest wojna i jak wielkim zadaniem każdego pokolenia jest wojny uniknąć agresji, nienawiści, pogardy. 03:19 A jeśli już takie nieszczęście spada na nas, to w jaki sposób odbudować własną godność, własne poczucie człowieczeństwa, swoje miasta, swoje domy po takim nieszczęściu. 03:33 Warto o tym pamiętać nie po to, żeby się straszyć, tylko tak długo, jak długo pamiętamy, tak długo, jak długo wy pamiętacie, tu zwracam się do młodszej części sali, tak długo szansa na to, że wasze i następne pokolenia nie będą ofiarami takiej tragedii jest większa. 03:55 Pamięć jest niezbędna i nie mówię tu tylko o lekcjach historii, ale o takiej pamięci emocjonalnej, która buduje taki moralny kompas w każdym z was. 04:07 Bo jeśli będziecie o tym pamiętać, co zdarzyło się tu w Jeluniu i na całym świecie w tamtych tragicznych latach, to łatwiej będzie każdej i każdemu z was rozróżniać dobro od zła, unikać tych niebezpiecznych pokus, jakie zawsze pojawiały się w ludziach, pokusy do agresji, do używania przemocy, do korzystania z przewagi nad kimś słabszym. 04:38 Ten drugi mural to słowo pamiętamy i dotyczy polskich Żydów, mieszkańców Jelunia. 04:46 W każdej chwili, w każdym dniu, w każdym roku naszej historii mieliśmy do czynienia z czymś dobrym i pięknym, ale mieliśmy także do czynienia ze złem. 05:01 1 września to nie tylko dzień radości. Nie wszyscy się cieszą, że idą do szkoły, ale załóżmy przez moment, że wszyscy to radosne podniecenie odczuwają także debiutanci. 05:14 To nie tylko ten pierwszy dzień powrotu do zajęć, które przygotowują was do dorosłego życia, ale siłą rzeczy to jest także ten dzień, kiedy wszędzie wspominamy rozpoczęcie wojny. 05:28 Bo te dwie sprawy są ze sobą splecione. Tak naprawdę w czasie, kiedy bomby niedaleko nas spadają znowu na domy, na przedszkola, na sklepy, kościoły. 05:46 Skoro każdego dnia czytamy i widzimy ofiary nieludzkiej agresji, ginące dzieci, kobiety, mamy z dziećmi, to tym bardziej musimy być świadomi, że od nas wszystkich, także od tych najmłodszych, 06:04 zależy czy my tu w Polsce po tylu wiekach i tylu dekadach nieszczęść i dramatów jesteśmy w stanie budować trwałe bezpieczeństwo i trwały pokój. 06:18 I wiecie, to nie zależy tylko od dzisiejszych dorosłych, od polityków. Tak między nami mówiąc od polityków nie należy spodziewać się zbyt wielu dobrych rzeczy. 06:31 Na pewno już sami to zaobserwowaliście. Trochę mnie zaniepokoiło, kiedy odczytano długą listę polityków, bo takie stężenie polityków na metr kwadratowy może zwiastować kłopoty. 06:41 Ale mam nadzieję, że nie dzisiaj i nie w tym miejscu. Problemem, który tak naprawdę dotyczy każdego z Was i będzie dotyczył każdej każdego z Was w przyszłości, to jest właśnie to, aby te zagrożenia, 07:04 które składają się gdzieś w jakimś ponurym finale na wojnę Was nie dotyczyły. Te zdarzenia dzieją się też Was samych. W niedzielę na taki tradycyjny obiad do nas do domu przyszły moje dzieci i moje wnuki. 07:20 Najstarszy wnuk był z rodzicami na ciekawej mszy w kościele św. Jana w Gdańsku i tam ksiądz miał kazanie. Kościół był pełny i w absolutnej ciszy słuchał słów, które dzisiaj w Polsce powinny rozbrzmiewać wszędzie, w każdym kościele, w każdej szkole, w każdym domu. 07:41 Mówił spokojnie, cicho o tym, z jaką obawą patrzy na wzrost agresji, pogardy, niechęci, przemocy także pomiędzy najmłodszymi. Mówił o dwunastoletniej bodajże dziewczynce, której tatą jest Ukrajniec, mama Polką i której koleżanki w klasie powiedziały, że nienawidzą Ukraińców. 08:12 Nie zrozumiała tego, nie wiedziała o co chodzi. Kiedy szedłem ulicami Wielunia i widziałem ten napis Pamiętamy z gwiazdą Dawida i kiedy tak przeleciało mi przez umysł to wszystko co wiemy o tragicznej historii, która działa się prawie 90 lat temu w Polsce, w Wieluniu, na całym świecie, 08:35 to pomyślałem o tym, że dzisiaj 1 września w każdej polskiej szkole powinniśmy bardzo mocno z takim głębokim przekonaniem, z taką najgłębszą empatią wspólnie nauczyciele i uczniowie pamiętać o tym, że nienawiść, pogarda, przemoc, agresja prowadzą wyłącznie do zła. 08:56 Że można mieć do siebie różne pretensje. Można się spierać. Moja praca polega na nieustannym sporze. Tak jest w demokracji. Macie 100 powodów dziennie, żeby się spierać o różne mniej i bardziej ważne sprawy. 09:10 Ale nigdy, nigdy nie ulegnijcie, nie ulegnijcie temu, niektórzy powiedzą trendowi dzisiaj, aby pogardzać kimś dlatego, że jest inny albo słabszy, albo, że jest was więcej, a ich mniej. 09:27 Pamiętajcie o tym, że wasze życie będzie także składało się z waszych indywidualnych rachunków sumienia i będziecie, czy to jest szkoła, czy to jest dom, podwórko, klub, będziecie raz na jakiś czas przypominać sobie te dobre rzeczy, które przypadły wam w udziale, 09:49 ale będziecie także pamiętać i to będzie zawsze pamięć bolesna, jeśli coś złego wokół was się działo, a wy nie zareagowaliście. Najważniejszą lekcją wychowania obywatelskiego nie są słowa nauczycieli na lekcji, a już na pewno nie przemówienia polityków w szkole, tylko wasza codzienność. 10:10 To w jaki sposób traktujecie swoich rówieśników, to jak reagujecie właśnie na przemoc, na pogardę, czy na agresywną głupotę i bardzo wam życzę tego, wam, waszym rodzicom, waszym nauczycielom, żebyście tę zdolność rozróżniania dobra od zła mieli w sobie i ją utrzymali w sobie na zawsze. 10:33 Dzięki temu wasze życie będzie piękniejsze, a ojczyzna będzie bezpieczniejsza. Ja bardzo głęboko w to wierzę, że wasze pokolenie nie będzie nigdy narażone na takie dramaty, tragedie, potrzebę ofiar, w tym tej ofiary największej, jaką jest krew i życie i że nie będzie narażone na te niebezpieczeństwa i ofiary dzięki właśnie wam. 10:59 Dzięki młodym Polkom i młodym Polakom, że wy dźwigniecie tę wielką odpowiedzialność na swoje barki i właśnie dzięki wam, wasz świat i świat wokół was będzie wolny, będzie piękniejszy niż jest dzisiaj i będzie światem ludzi dobrej woli. 11:18 Także bardzo was proszę, szanujcie się nawzajem, respektujcie swoje opinie, szanujcie nauczycieli, kłóćcie się z nimi, kiedy czujecie, że macie rację i pomyślcie przynajmniej raz w tygodniu o tych, którzy potrzebują waszej pomocy i postarajcie się im pomóc. 11:41 To jest najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego. Życzę wam wszystkiego dobrego. Wszystkim uczennicom, uczniom w Jeluniu, w województwie łódzkim, w całej Polsce życzę, no to naiwne jest z samych dobrych ocen, ale życzę wam powodzenia na dziś i na całe wasze życie. W szkole, na studiach, w pracy, w życiu dorosłym. Wszystkiego dobrego. 12:11 Napisy stworzone przez społeczność Amara.org