Agnieszka Dziemianowicz-Bąk o lobbingu, demografii i emeryturach

00:00 To już my, tak? Dobrze, wspaniale. 00:03 Bardzo cieszę się, że tutaj jesteśmy zgromadzeni tak licznie. 00:07 Ja nazywam się Marta Nowak, jestem z Gazeta.pl. 00:10 Mam ogromną przyjemność rozpocząć to spotkanie z panią minister 00:14 Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Agnieszką Dziemianowicz-Bąk. 00:19 Dzień dobry. 00:21 Formuła wydaje mi się, że jest znana i niekontrowersyjna. 00:24 Najpierw ja zacznę, ja będę miała mikrofon, 00:26 potem zapraszam do pytań. 00:30 Chciałabym zacząć od takiego tematu, 00:32 który wydaje mi się głośny ostatnio. 00:36 Chciałabym się być może od niego bardziej odbić, 00:37 niż rozmawiać stricte o nim. 00:39 Chodzi o dyrektywę platformową Pyszne.pl 00:42 i generalnie relacje resortu i biznesu, 00:46 które wydają mi się interesujące dosyć. 00:49 Dla osób, które nie znają sprawy, to może trzy zdania wprowadzenia. 00:53 Otóż Pyszne.pl ogłosiło ostatnio, 00:55 że rozwiąże umowy ze swoimi kurierami 00:57 i że będzie teraz z nimi współpracować poprzez partnerów flotowych. 01:02 Po tym w Pyszne.pl rozpoczęły się kontrole Państwowej Inspekcji Pracy. 01:06 Pyszne.pl wystosowało list otwarty do ministry pracy, 01:10 pytając czemu te kontrole 01:12 i apelując o dialog branżowy z właśnie platformami, 01:16 partnerami flotowymi itd. 01:18 w sprawie zatrudniania kurierów. 01:20 Chciałabym właśnie zapytać trochę o to, 01:22 jak to wygląda z perspektywy resortu, 01:25 mając też w pamięci, że za kilka miesięcy 01:28 będziemy musieli wdrożyć jako Polska dyrektywę platformową unijną. 01:32 Ale też chciałabym zapytać, 01:34 dlaczego resort i przedsiębiorcy nie mogą żyć w zgodzie? 01:39 Dziękuję za to takie otwierające i myślę gorące pytanie. 01:44 Dziękuję też za zaproszenie. 01:45 Cieszę się, że mogę tutaj z państwem z wami być 01:48 i trochę opowiedzieć o kuchni pracy, ministerstwa pracy, 01:52 ale także o takich wyzwaniach, 01:54 w których z pewnością jest dialog z światem pracy i gospodarki. 01:59 To znaczy z przedsiębiorcami, pracodawcami, 02:01 ale także z związkami zawodowymi i pracownikami. 02:04 Bo oczywiście Ministerstwo Pracy w mojej ocenie 02:06 jest przede wszystkim ministerstwem, 02:09 które musi się upominać o jakość tej pracy, 02:11 dobrostan pracowników. 02:14 Ale nie da się tego robić bez uwzględnienia 02:16 także perspektywy i tego kontekstu biznesowego, 02:18 czyli tych, którzy miejsca pracy tworzą, 02:22 pracę oferują, z pracy pracowników korzystają. 02:26 To nie jest tak, że Ministerstwo Pracy 02:28 żyje w jakimś permanentnym konflikcie 02:30 z biznesem czy z przedsiębiorcami, 02:33 bo to w ogóle nie jest relacja emocjonalna. 02:35 To nie jest tak, że będziemy żyć w przyjaźni albo w konflikcie. 02:39 Ministerstwo Pracy jako jeden z resortów państwa, 02:43 jako jeden z organów państwa jest odpowiedzialny za to, 02:45 żeby państwo realizowało swoje konstytucyjne ustawy, 02:48 sprawowe obowiązki i zapewniało pewną równowagę sił 02:52 w tym nierównym z definicji układzie, 02:55 jakim jest układ pracownik i pracodawca. 02:58 Jeżeli chodzi konkretnie o dyrektywę platformową, 03:01 to po pierwsze warto podkreślić, 03:03 że ta dyrektywa została przyjęta 03:04 na poziomie europejskim przy aktywnym 03:07 i jednoznacznym poparciu Polski, 03:09 polskiego rządu, obecnego rządu, 03:12 bo widzimy od lat potrzebę uregulowania 03:15 tej takiej zupełnie nieuregulowanej strefy, 03:19 jaką jest praca czy to kurierów, czy kierowców. 03:23 To nawet nie jest uśmieciowienie, 03:26 bo tym czym jest śmieciowe zatrudnienie, 03:27 to wszyscy wiemy, to wypychanie na umowy, 03:29 zlecenia na umowy o dzieło. 03:32 Bardzo często w tej branży platformowej 03:34 pojawiają się jeszcze bardziej absurdalne pomysły, 03:38 jak na przykład umowa wynajmu hulajnogi, 03:42 na której później jeździ kurier. 03:43 Więc to jest taka udawana relacja biznesowa. 03:47 No i zarówno na poziomie unijnym, jak i krajowym 03:49 widzimy potrzebę, żeby to uregulować 03:51 i przygotowujemy się do tej regulacji. 03:53 Przygotowaliśmy projekt ustawy, 03:55 ustawa trafiła do konsultacji i to jest ten moment, 03:58 kiedy w sposób transparentny, jasny, 04:00 wszyscy aktorzy sceny publicznej 04:02 i związki zawodowej, pracownicy i pracodawcy, 04:04 i biznes, i ta konkretna spółka, 04:06 i wszystkie inne spółki 04:08 mogą zająć stanowisko. 04:10 Natomiast nie ma i ja nie widzę takiej możliwości, 04:12 żeby jakikolwiek przedstawiciel biznesu 04:15 miał zajmować swoje stanowisko, 04:17 zanim ten projekt powstał. 04:19 A tutaj mam takie wrażenie, 04:20 i czytam w doniesieniach prasowych, 04:23 czy listach tej konkretnej spółki, 04:25 oburzenie, dlaczego Ministerstwo Pracy 04:27 nie chciało się spotkać z tą spółką, 04:31 zanim ten projekt ustawy powstał. 04:33 No nie chciało się spotkać, dlatego, 04:34 że to nie biznes będzie pisał projekty ustaw. 04:37 Biznes może się do nich odnieść, 04:38 biznes może zgłosić uwagi, 04:40 biznes może wyrażać oczekiwania, to jest normalne. 04:42 Ale jeżeli dochodziłoby do jakichś spotkań 04:44 ministra pracy z tym czy innym przedstawicielem biznesu, 04:46 a potem powstawałaby ustawa, 04:48 to przepraszam, ale mielibyśmy sytuację, 04:50 jak w tej chwili czytamy o Zonda Krypto. 04:52 Tak, że poseł Prawa i Sprawiedliwości 04:53 pojechał sobie na Ibizę, tam się spotkał z szefem 04:56 Zonda Krypto, potem przyjechał do Polski 04:58 i w sposób magiczny pojawiły się poprawki 05:00 dokładnie zgodne, zgłoszone przez tego posła, 05:02 dokładnie zgodne z intencją biznesu. 05:05 Przepraszam, ale to jest po prostu lobbing. 05:07 Jak coś wygląda jak lobbing, 05:09 jak coś ma skutki jak lobbing, 05:10 to to jest lobbing, a państwo nie jest od tego, 05:12 ani organy państwa, żeby temu lobbingowi ulegać. 05:15 I my jako Ministerstwo Pracy 05:16 ulegać temu lobbingowi nie będziemy, 05:19 niezależnie od tego, jakie lamenty 05:20 jaka spółka będzie podnosiła 05:22 i jakie listy będą pisane. 05:24 Na wszystkie listy, które do nas trafiają, odpowiadamy, 05:27 ale przede wszystkim zapraszamy do 05:28 rzetelnych, transparentnych konsultacji, 05:31 uwag i tak to po prostu jest. 05:33 Bo zbyt często 05:35 słyszymy, czytamy, dowiadujemy się, 05:36 że jakiś biznesmen, jakiś 05:38 przedsiębiorca chciałby pisać przepisy, 05:41 które później obowiązują. 05:42 To tak nie działa, bo państwo ma działać w interesie 05:45 wszystkich grup społecznych, 05:47 a nie jakiejś jednej konkretnej prywatnej firmy. 05:50 A czy... 05:51 Tak zastanawiam się teraz, kiedy rozmawiamy 05:53 już w takich dużych 05:55 ogólnikach, to znaczy 05:56 rozmawiamy o całym biznesie, a nie o jednej 05:58 konkretnej spółce czy branży. Czy 06:00 są też jakieś inne 06:02 przypadki, kiedy do Ministerstwa 06:05 Pracy puka biznes 06:06 i pyta o konsultacje 06:09 w jakiejś sprawie, a resort pracy mówisz, że nie? 06:12 Tak. 06:13 Oczywiście, że tak. I myślę, że nie tylko do 06:15 Ministerstwa Pracy pojawiają się 06:17 takie próby 06:18 i to nawet nie ma co liczyć na to, że się nie będą 06:21 pojawiały zaproszenia na konferencje, 06:23 czasami do udziału w jakimś panelu, 06:25 czasami 06:27 właśnie jakiegoś spotkania. 06:29 Takie propozycje będą się pojawiały, 06:31 nie bądźmy naiwni, 06:33 ale obowiązkiem państwa, obowiązkiem 06:36 pozycjom nie ulegać. Tym jakimś 06:39 ofertom nie dać się 06:42 skusić 06:42 i być takim wyczulonym 06:44 na to, kiedy to się może 06:46 pojawić. Ja staram się zresztą, przy okazji 06:48 tej dyrektywy platformowej, skierowałam 06:50 do odpowiednich 06:52 organów taką 06:54 prośbę o uwrażliwienie wszystkich 06:56 aktorów, wszystkich innych resortów 06:58 na możliwe jakieś wpływy, 07:00 czy próby wpływania. 07:02 One będą, tylko musimy być 07:04 na to odporni. 07:06 Ja to zresztą uważam, że chyba powinniśmy 07:09 zastanowić się i pochylić 07:10 nad anty-lobbingowymi przepisami. 07:12 Bo teoretycznie my je mamy. 07:14 Teoretycznie jest tak, że jak ktoś jest lobbystą 07:16 zarejestrowanym, to powinien się wylegitymować 07:18 i mieć swoje miejsce w całym tym procesie 07:20 także parlamentarnym. 07:22 Tylko z mojego doświadczenia, jak tak patrzę, 07:24 to ci oficjalni lobbyści 07:26 to gucio mogą i żadnego 07:28 lobbyingu realnego nie robią. 07:31 Ci prawdziwi 07:32 to są ci, o których nikt nie wie, albo dowiadujemy się, 07:35 kiedy wyjdzie na jaw jakaś 07:37 afera. Myślę, 07:38 że w 2026, 07:40 czy 2027 roku 07:42 to jest taki czas na jakąś 07:44 aktualizację przepisów anty-lobbingowych, 07:46 żeby się po prostu przed tym lepiej 07:48 chronić. Bo czasem to jest lobbying w interesie 07:50 jakiegoś biznesu. Ale można sobie wyobrazić 07:53 lobbying, 07:54 który zagraża bezpieczeństwu, 07:56 suwerenności, suwerenności technologicznej 07:59 i to się 08:00 robi wtedy już naprawdę niebezpieczny, 08:02 nie tylko ekonomicznie, no ale także, 08:04 jeżeli chodzi o takie bezpieczeństwo wewnętrzne. 08:07 Chciałabym przeskoczyć teraz z pracy 08:08 do rodziny. Skoro 08:10 mamy tylko my na rozmowie 08:12 jakieś 30 minut, a resort jest szeroki. 08:16 Ostatnio, 08:16 ostatnie miesiące, tak w zasadzie mam wrażenie, że 08:18 w Polsce organizuję trochę debatę, 08:21 którą, 08:23 w której pytanie zadawane 08:24 często brzmi, dlaczego Polki nie chcą 08:26 mieć dzieci? Ja bym to pytanie trochę 08:28 zmieniła, ponieważ, o ile 08:30 dobrze pamiętam, to dziecko nie rodzi się z 08:32 inicjatywy jednej osoby zazwyczaj 08:35 i jej tylko mocą 08:36 biologiczną. Więc 08:38 dlaczego w Polsce rodzi się coraz mniej dzieci? 08:42 Czy 08:42 są jakieś plany, 08:45 pomysły na to, jak te sytuacje 08:46 zmienić, jak ten kryzys demograficzny 08:48 największy od II wojny światowej, w którym jesteśmy 08:51 odwrócić? I też być może 08:53 przekornie zapytam, czy to jest 08:54 konieczne, żeby te Polki więcej dzieci rodziły? 08:58 Przede wszystkim 08:59 zgadzam się, że ta debata się 09:00 toczy i oczywiście debata o demografii 09:02 jest ważna, demografia jest 09:05 istotna i dla 09:06 rynku pracy, i dla 09:08 zabezpieczenia emerytalnego itd. 09:11 Ale 09:12 ja się bardzo zrzymam, jak słyszę 09:14 to takie piętnowanie, czy to 09:16 młodych kobiet, częściej kobiet, ale młodych 09:19 mężczyzn też, po prostu młodych ludzi, 09:20 że są tacy źli, bo 09:22 nie chcą mieć dzieci. 09:24 I uważam, że to jest 09:26 przede wszystkim w pierwszej kolejności zawsze prywatny 09:28 wybór każdej młodej osoby, 09:30 każdej kobiety, każdego mężczyzny, czy 09:32 chce, jak chce żyć, z kim chce żyć, czy 09:34 chce zakładać rodzinę, czy jej zakładać 09:36 nie chce. Zadaniem państwa 09:38 i obszarem, którym państwo powinno się interesować, 09:40 bo nie indywidualnymi wyborami ludzi, 09:42 ale obszarem, którym państwo musi się interesować 09:44 jest to, żeby każdy, kto chce 09:46 założyć rodzinę, każdy, kto chce 09:48 mieć dziecko, miał 09:50 do tego jak najlepsze możliwości. 09:52 Jeśli przeszkodą są 09:54 problemy zdrowotne, mamy 09:56 program In Vitro, finansowany 09:58 z budżetu państwa i wsparcie w leczeniu 10:01 niepłodności. 10:02 A wiemy, że tak jest. 10:05 Jednym z głównych 10:06 problemów jest lęk przed brakiem 10:08 mieszkania, brakiem dachu nad głową, 10:10 przed brakiem miejsca, 10:12 w którym to dziecko można wychować, 10:14 tę rodzinę można założyć. To rolą 10:16 państwa jest zwiększenie dostępności 10:18 tych mieszkań, dlatego 10:20 budujemy mieszkania, dlatego chcemy 10:22 oferować mieszkania na wynajem, tak, żeby 10:24 były dostępne, żeby młodzi ludzie, 10:26 jeśli rozważają założenie rodziny, 10:28 to mieli to poczucie komfortu, 10:30 że mają gdzie ją 10:32 zakładać. Wiemy także, że 10:34 przeszkodą, czy jedną z 10:36 obaw młodych ludzi, młodych kobiet 10:39 przed założeniem 10:40 rodziny, przed rodzicielstwem 10:42 jest lęk o 10:44 stabilną pracę. Dlatego 10:46 właśnie z taką determinacją walczymy 10:48 z umowami śmieciowymi, z niestabilnymi formami 10:51 zatrudnienia, upowszechniamy 10:52 umowy o pracę, wzmacniamy Państwową 10:54 Inspekcję Pracy. To nie jest tylko 10:56 reforma, czy działanie 10:58 z zakresu rynku pracy, to jest 11:00 także działanie z zakresu polityki 11:02 rodzinnej, bo żeby zdecydować 11:04 się na rodzinę, trzeba mieć poczucie 11:06 bezpieczeństwa dla siebie i 11:08 dla tego kogoś, kto ma przyjść 11:10 na świat. A jest fundamentalna 11:12 różnica między umową o zlecenie, umową o 11:14 dzieło, a umową o pracę, jeżeli chodzi o te kwestie 11:16 rodzicielskie. To się nazywa na przykład urlop 11:18 macierzyński, albo czas na opiekę 11:20 nad dziecko, albo pewność o tym, że nie straci 11:22 mama czy tata z dnia na dzień 11:24 pracy, tylko jeśli już będzie 11:26 miała ją stracić, no to nie wiem, będzie jakiś okres 11:28 wypowiedzenia, będą jakieś 11:30 bezpieczniki. To są rzeczy, 11:32 które państwo może robić. Państwo 11:34 może i powinno i tworzy 11:36 miejsca w usługach opiekuńczych. 11:39 Wspiera instytucje 11:40 opieki nad małym dzieckiem. Doprowadziliśmy 11:42 do tego, że żłobki są de facto w Polsce 11:44 skarmowe. Dzięki 11:46 programom, dzięki dofinansowaniu, 11:48 dzięki dofinansowaniu, czy to 11:49 na opiekę niani, czy właśnie na miejsce 11:52 żłobka. I to są zadania państwa. 11:53 Ale zadaniem państwa nie jest mówienie, 11:57 że kobiety nie rodzą dzieci, 11:58 bo piją za mało albo piją za dużo. 12:00 Już nie pamiętam, który z prawidłowych 12:02 polityków powiedział, że za mało czy za 12:04 dużo. Ale nie, to nie przez alkohol lub 12:06 jego brak mamy taką, a nie 12:08 inną sytuację demograficzną. Mamy 12:09 taką, a nie inną sytuację demograficzną przez 12:11 wieloletnie zaniedbania, jeżeli chodzi 12:13 o usługi publiczne, jeżeli chodzi 12:15 o politykę rynku pracy, jeżeli chodzi 12:17 o politykę mieszkaniową. Te zaniedbania 12:20 zaczynamy odwracać. 12:23 Odwracamy je 12:23 tak od dwóch lat, więc pewnie na 12:25 efekty jeszcze trzeba będzie poczekać. 12:28 Ale też nie ma co łudzić się, 12:30 że te efekty będą jakieś spektakularne 12:32 i nagle zmieni się 12:34 styl życia, sposób funkcjonowania 12:35 i każda młoda osoba 12:38 będzie miała trójkę dzieci, 12:39 bo to się po prostu nie dzieje. 12:41 To są trendy w całej 12:43 Europie i we wszystkich państwach 12:46 rozwijających się. Natomiast te 12:47 bariery, które są, po prostu musimy 12:49 likwidować i to konsekwentnie 12:52 robimy bez wtrącania się 12:53 w czyjeś prywatne, indywidualne decyzje, 12:56 bo jak ktoś nie chce mieć dzieci, 12:57 to niech ich nie ma, jeżeli jest to jego 12:59 wybór. Ale jeżeli chce, 13:01 to nie rzucajmy mu kłód pod nogi, tylko je usuwajmy. 13:04 Tak, ja jeszcze chciałabym pociągnąć 13:05 przez chwilę ten temat, bo przypomniało mi się w trakcie 13:07 tego, gdy pani ministro 13:09 odpowiadała na pytanie, jak 13:12 nagrałam taki materiał 13:14 po tym, jak premier 13:15 Donald Tusk powiedział w wywiadzie 13:17 dla Timesa, że 13:19 młodzi ludzie są, 13:21 brakuje im poczucia odpowiedzialności. Tutaj upatrywał 13:23 jakichś przyczyn związanych 13:26 z kryzysem 13:27 demograficznym. Wtedy 13:29 sporo osób napisało mi, że 13:32 to jest trend właśnie w całej Europie, 13:34 że to nie jest tak, że jak będzie 13:35 stabilna praca, że jak będą mieszkania, to nagle 13:37 ludzie zaczną te dzieci mieć, że 13:39 w Szwecji też przyrost naturalny się zmniejsza 13:41 i tak dalej. Więc 13:43 chciałabym zapytać, 13:46 zakładając, że ten trend się 13:47 nie odwróci, zakładając, że będziemy 13:50 mieli coraz mniej 13:51 dzieci, czy będziemy mieli coraz 13:53 mniej ludzi w Polsce, 13:57 czy da się, czy Polska 13:59 upadnie? Może tak powiedzmy. 14:01 Czy da się jakoś tak, 14:03 wiedząc, że jesteśmy w kryzysie, 14:05 ułożyć nasze zabezpieczenia 14:07 społeczne, ułożyć 14:09 rolę państwa, żebyśmy 14:12 dalej trwali 14:13 tutaj jako naród, 14:16 jako naród, czy jako 14:17 wspólnota, bez jakiejś 14:19 zapaści w komforcie życia, 14:21 w warunkach życia? 14:23 Polska nie tylko nie upada, ale 14:25 Polska jest 14:27 wspaniałym miejscem do życia. 14:29 Jest nie tylko dwudziestą gospodarką 14:31 świata, ale także miejscem, które 14:33 na miejsce do swojego życia wybiera 14:35 coraz więcej ludzi. 14:37 To już nie mamy problemu 14:39 masowej emigracji, 14:41 wyjazdów młodych ludzi za pracą, 14:43 czy to na wyspy brytyjskie, 14:45 czy gdziekolwiek indziej. 14:47 Raczej obserwujemy powroty, 14:49 ale także przyjazdy innych 14:51 obcokrajowców 14:53 i wybieranie życia w Polsce. 14:56 Wzrasta jakość 14:57 życia, rosną wynagrodzenia, 14:59 to poczucie bezpieczeństwa rośnie, 15:01 więc w żadnym wypadku Polska nie upada. Natomiast 15:03 oczywiście, że polityka demograficzna 15:05 to nie jest tylko polityka 15:07 prodzietnościowa, czy taka, która ma 15:09 zachęcać, czy ułatwiać decyzję o 15:11 rodzicielstwie. Polityka demograficzna musi 15:13 patrzeć na to, jak faktycznie 15:15 wygląda struktura demograficzna 15:17 i zastanawiać się, w jaki sposób odnaleźć się 15:19 w tej rzeczywistości 15:21 i dostosowywać też tę rzeczywistość 15:24 do tych 15:26 wyborów społecznych. 15:28 Od drugiej strony 15:30 mamy dzietność, oczywiście ułatwianie 15:32 instytucje opiekuńcze, 15:34 budowa mieszkań, stabilna 15:35 praca. Ale od drugiej, demografia 15:38 to jest także fakt, że społeczeństwo się starzeje, 15:40 że mamy coraz więcej osób 15:42 w wieku emerytalnym, przedemerytalnym, 15:44 poemerytalnym, w wieku 15:46 senioralnym, które 15:47 cały czas chcą być 15:50 aktywne w życiu społecznym, w życiu kulturalnym, 15:52 ale także w życiu zawodowym. 15:54 Chcą, coraz częściej 15:56 deklarują, że chciałyby 15:58 na przykład dłużej pracować. Nie zawsze 16:00 mają do tego możliwość, nie zawsze 16:02 ten rynek pracy 16:03 stwarza warunki, które pozwalają im 16:06 faktycznie dłużej, 16:07 na przykład pozostawać dłużej w aktywności 16:10 zawodowej. Jakie mamy na to 16:12 odpowiedzi? Po pierwsze, jedna 16:14 z odpowiedzi jest taka obiektywna, przychodząca z zewnątrz. 16:16 To są nowe technologie, 16:18 to jest automatyzacja, to jest wsparcie 16:20 technologiami cyfrowymi, 16:21 które dobrze wykorzystane, nie wpuszczone na żywioł, 16:24 na wolny rynek, tylko dobrze 16:26 wykorzystane, mogą być wsparciem 16:28 dla tych starszych pracowników 16:30 w ich dłuższej aktywności 16:32 zawodowej. Ale 16:34 kolejną sprawą jest to, w jaki 16:37 sposób zmienimy 16:38 regulacje dotyczące 16:40 sposobu wykonywania pracy. Dlatego 16:42 m.in. testujemy skrócenie czasu pracy 16:44 z zachowaniem wynagrodzenia. 16:46 Przeprowadzamy największy, chyba na świecie, 16:48 nie tylko w Europie, pilotaż skrócenia 16:50 czasu pracy przy 16:52 zachowaniu wynagrodzenia, 16:54 m.in. z myślą o 16:56 właśnie starszych pracownikach, o tym, żeby ludziom, 16:58 którzy osiągną nawet wiek emerytalny, 17:01 bo nie zamierzamy 17:02 go podwyższać, nie będzie żadnego podwyższenia 17:04 wieku emerytalnego ustawowego, 17:06 ale osiągną ten wiek, będą chciały 17:08 pracować dłużej, ale 17:10 osoby starsze, no nie wiem, mogą się szybciej męczyć, 17:12 mogą potrzebować więcej czasu na regenerację, 17:14 mogą pracować dobrze i korzystać ze swojego 17:16 świetnego doświadczenia, ale nie móc 17:18 pracować 8 godzin 17:20 przez 5 dni w tygodniu, 17:22 bo zdrowie na przykład im na to nie pozwala. 17:24 Więc takie rozwiązania 17:26 innowacyjne, z jednej strony technologiczne, 17:28 z drugiej strony organizacyjne, 17:30 mogą być odpowiedzią na przykład rynku pracy 17:33 na kwestie 17:34 związane ze starzejącym się 17:36 społeczeństwem. Drugim wyzwaniem 17:38 jest upowszechnianie opieki długoterminowej. 17:41 Bo jednym z takich 17:42 poważnych problemów czy wyzwań 17:44 dziś jest to, że osoby 17:46 w wieku emerytalnym, które 17:47 odchowały już swoje dzieci, 17:50 wnuków, być może nie mają, 17:52 bo ich dzieci nie zdecydowały 17:54 się na rodzicielstwo, ale opiekować 17:55 się muszą swoimi starszymi 17:58 rodzicami, a same 18:00 są, wchodzą już w ten wiek 18:02 podeszły. Dlatego takie rozwiązania 18:04 jak na przykład bon senioralny, 18:06 jak upowszechnianie 18:07 usług społecznych, to 18:09 jest taki znak czasów 18:12 tych europejskich 18:14 społeczeństw, które, no tak, 18:15 doświadczają zmian demograficznych 18:17 i także tego starzenia. 18:19 Skoro już emerytury, to wróćmy jeszcze 18:21 do tych emerytur, domykając 18:23 po prostu tę trylogię głośnych 18:25 spraw. 18:28 Wiek emerytalny dla kobiet 18:30 pojawiły się niedawno 18:31 propozycje rozmaite, 18:34 spontaniczne dosyć mam wrażenie, 18:35 że może by powiązać 18:37 wiek emerytalny po pierwsze 18:39 z tym, czy kobieta ma dzieci, 18:41 ale też głosy o tym, 18:43 że warto by było wiek emerytalny 18:45 kobiet i mężczyzn zrównać. 18:47 I teraz znów, no nie wiem, bawiąc się trochę 18:49 w Adwokata Diabła albo po prostu przywołując 18:51 pytania, które też często 18:53 widzę. Ok, skoro 18:56 nawet nie, 18:57 dajmy na to, że nie zrównujemy wieku kobiet 18:59 w górę, nie każemy 19:01 kobietom pracować do 65. roku życia, 19:04 ale dlaczego na przykład nie spotkacie 19:05 w pół drogi? Dlaczego nie zrobić wspólnego 19:07 wieku emerytalnego 62,5? 19:09 Dlaczego nie wydłużyć kobietom tego 19:11 wieku do 62. 19:14 roku życia? Albo, 19:15 bo to też jest rzecz, o której 19:17 pani ministra mówiła, że ewentualnie 19:19 możemy w przyszłości myśleć o tym, aby 19:22 wiek emerytalny mężczyzn 19:23 obniżyć, to znów pytanie, 19:26 czy w obliczu starzającego się społeczeństwa 19:28 Polska wytrzyma? 19:31 Dlaczego nie podwyższać wieku emerytalnego? 19:34 Ja myślę, że takie najbardziej 19:35 demokratyczne i uczciwe odpowiedź na to 19:38 pytanie jest taka, bo Polki 19:39 i Polacy tego nie chcą. 19:41 Jeżeli ludzie nie chcą i jednoznacznie 19:43 ze wszystkich badań, ze wszystkich sondaży, 19:45 ze wszystkich rozmów wynika, że nie chcą 19:47 być przymuszani ustawowo 19:49 do dłuższej pracy, 19:51 to nie wolno tego robić. 19:53 Na tym też polega demokracja, że się po prostu 19:55 słucha stanowiska i opinii 19:58 społeczeństwa. Dlaczego tego 19:59 nie robić? Bo nie ma takiej potrzeby. 20:01 Dlatego, że ci, którzy mogą i którzy mają 20:03 do tego warunki, obserwujemy tę 20:05 tendencję od lat i tak pracują 20:07 dłużej. Pracują dłużej dobrowolnie. 20:09 To, co możemy robić, to, co należy 20:11 robić, to właśnie ułatwiać tą 20:13 dłuższą, dobrowolną aktywność 20:15 zawodową, która się opłaca, 20:17 która się kalkuluje, która też pozwala 20:19 zaspokajać taką potrzebę bycia 20:21 produktywnym, bycia aktywnym, 20:24 która nie znika w wieku 60 20:25 czy 65 lat. Jeżeli 20:27 popatrzymy na dane, to widzimy, że i kobiety 20:29 i mężczyźni pracują średnio 20:31 więcej niż wskazywałby na to 20:33 ustawowy wiek emerytalny. 20:35 Jeżeli chodzi o zrównanie wieku, 20:37 to tak, uważam, że zrównanie 20:39 w dół tego ustawowego wieku emerytalnego 20:41 w połączeniu z ułatwieniami i 20:43 zachęcami do dobrowolnej, dłuższej 20:45 aktywności zawodowej, to jest kierunek 20:47 wart rozpatrzenia. 20:49 Natomiast z całą determinacją 20:51 i stanowczością chcę powiedzieć, że 20:53 jakiekolwiek pomysły, żeby uzależniać 20:55 wiek emerytalny, czy to kobiet, czy mężczyzn, 20:57 od tego, czy mają dzieci, ile 20:59 tych dzieci mają, czy te dzieci są 21:01 zdrowe, czy nie są zdrowe, kto je wychowuje, 21:03 to absolutnie nie ma 21:05 na to zgody, bo 21:07 taki w ogóle pomysł, gdyby go trochę 21:09 bardziej rozwinąć, prowadzi do absurdu. 21:11 Co z kobietami, które 21:13 dzieci mieć nie mogą? Co z kobietami, 21:16 które doświadczą poronienia? 21:17 Co z rodzicami, którzy stracą 21:19 swoje dziecko? Co z sytuacją, 21:22 w której kobieta dziecko 21:23 urodzi, ale wychowuje je 21:25 samodzielnie ojciec mężczyzna? 21:28 Jaki my musielibyśmy mieć 21:29 system monitorowania ludzkich 21:31 losów, żeby wyliczać indywidualnie 21:33 jakiś wiek emerytalny w oparciu 21:35 o rodzicielstwo? Absurdalny, zły, 21:38 niebezpieczny pomysł, 21:40 który ja ubolewam, że w ogóle trafił 21:41 do debaty, dlatego że ja mam za sobą 21:45 tygodnie 21:45 objazdów razem z lewicą 21:48 takiej trasy i spotkań 21:49 z ludźmi 21:51 w różnych miejscach i w zasadzie 21:53 na każdym spotkaniu, czy to w dużym, czy w małym 21:55 mieście, jakaś kobieta podchodziła 21:57 do mnie i pytała mnie, przerażona, 21:58 czy będzie jej podniesiony wiek emerytalny, 22:01 bo, i tutaj opowiadała jakieś swoje doświadczenie, 22:03 nie ma dzieci, albo nie wychowywała 22:05 tych dzieci, albo 22:07 dziecko straciła, no okrutny, 22:09 zły pomysł, nie będziemy 22:11 go rozpatrywać, nie będziemy go rozważać, 22:13 nikt nie będzie podnosił w tym rządzie 22:15 wieku emerytalnego kobietom, 22:17 nikt nie będzie uzależniał wieku emerytalnego 22:19 od rodzicielstwa, macierzyństwa 22:21 czy liczby dzieci. 22:23 Rozmawiajmy o emeryturach 22:25 stażowych, rozmawiajmy o tym, żeby 22:26 tam, gdzie to możliwe, wprowadzać tą równość, 22:29 bo tak, to zróżnicowane, 22:30 ono nie jest sprawiedliwe. 22:33 Nie oszukujmy się. 22:34 Ale róbmy to tak, żeby to było w zgodzie 22:37 z opiniami polskiego 22:39 społeczeństwa i bez krzywdy, 22:41 bez typowania jakichś kozłów ofiarnych 22:42 do karania ich za to, jak ich dokonali 22:44 życiowych wyborów, jeżeli chodzi o rodziny. 22:47 Emerytury stażowe, czyli 22:48 emerytury za x przepracowanych lat. 22:51 Tak, to jest taka koncepcja, 22:53 która 22:55 dostrzega... 22:55 To nie jest duża grupa ludzi oczywiście, 22:57 ale są wciąż takie osoby, które 22:59 z różnych powodów rozpoczęły 23:01 na przykład pracę bardzo wcześnie. 23:04 Jako bardzo młode osoby 23:05 pracowały ciężko, pracowały 23:07 w trudnych warunkach. 23:09 Dla nich dopracowanie do tego wieku 23:11 emerytalnego ustawowego bardzo 23:13 odbija się na ich zdrowiu. 23:15 Są po prostu bardzo zmęczone, bo tak się ich życie 23:17 potoczyło, że 23:19 ich praca była szczególnie ciężka i szczególnie 23:21 wcześnie rozpoczęta. 23:23 Dla takich osób przygotowane jest 23:25 rozwiązanie właśnie emerytur stażowych, 23:27 czyli po przepracowaniu określonej liczby lat 23:29 ja nie chcę przesądzać teraz, czy to miało być 23:31 35, 37 czy 40, 23:33 mogłyby, jeżeli by się na to 23:35 decydowały, korzystać z emerytury 23:37 stażowej. To oczywiście nie zawsze 23:39 byłoby dla nich opłacalne, 23:41 to wiązałoby się z pewnymi wyrzeczeniami, 23:44 ale umożliwienie ludziom 23:45 takiego wyboru, czy chcesz 23:47 przejść na tą wcześniejszą stażową 23:49 emeryturę nawet 23:50 za cenę tego, że ona będzie nieco niższa niż gdybyś 23:53 doczekał czy doczekała do tego wieku 23:55 emerytalnego. Czy jednak 23:57 chcesz dłużej pracować? 23:59 To jest takie rozwiązanie uczciwe, 24:02 sprawiedliwościowe i 24:03 wolnościowe i my jako Lewica 24:05 taką propozycję 24:07 zgłaszamy i chcemy o niej 24:09 rozmawiać także w gronie koalicji. 24:11 Ja bardzo dziękuję. Myślę, że 24:14 skończę swoją część, 24:15 bo widzę, że jest dużo osób i myślę, że 24:19 można zachęcić do podnoszenia rąk i 24:21 no właśnie, i jest osoba 24:23 z mikrofonem, która pytania będzie zbierać. 24:25 Panie Panie, tylko ogromna prośba do Was. 24:27 Jedno szybkie pytanie, to więcej osób 24:29 jej po prostu zada. 24:41 Szanowna Pani Minister, 24:43 w grudniu 2024 24:45 roku w podległych 24:47 Pani Ochotniczych 24:48 Chówcach w Pracy wprowadzono urlop