Kancelaria Prezydenta: Polska gospodarka leśna pod presją
W Pałacu Prezydenckim odbyła się konferencja poświęcona polskiemu modelowi wielofunkcyjnej gospodarki leśnej i finansowaniu ochrony środowiska. Przedstawiciel Kancelarii Prezydenta oraz poseł Paweł Sałek wskazali na znaczenie lasów dla bezpieczeństwa państwa, gospodarki, miejsc pracy i ochrony przyrody.
Przedstawiciel Kancelarii Prezydenta podkreślił, że lasy są dobrem narodowym, które łączy funkcje środowiskowe, społeczne i gospodarcze. Zaznaczył, że prezydent Karol Nawrocki stoi na straży społecznej i gospodarczej funkcji polskich lasów oraz ochrony własności publicznej.
Konferencję zorganizowano z inicjatywy przewodniczącego Rady Klimatu i Środowiska Sławomira Mazurka. Jej uczestnicy mieli wypracować kierunki zrównoważonego gospodarowania lasami, uwzględniające ochronę środowiska i długofalowe interesy państwa.
Poseł Paweł Sałek omówił wpływ unijnych regulacji związanych z Zielonym Ładem, strategią różnorodności biologicznej i nową strategią leśną na polskie leśnictwo. W jego ocenie nadmierna centralizacja decyzji dotyczących lasów może ograniczać kompetencje państw członkowskich i wpływać na kwestie własnościowe.
W wystąpieniu wskazano, że wielofunkcyjna gospodarka leśna ma znaczenie dla bezpieczeństwa surowcowego, odporności państwa, przemysłu drzewnego i sytuacji mieszkańców terenów niezurbanizowanych. Paweł Sałek ostrzegł, że kolejne wyłączenia z gospodarki leśnej mogą osłabić kondycję Lasów Państwowych oraz lokalnych firm.
Uczestnicy konferencji rozmawiali także o krajowym modelu finansowania ochrony środowiska, obejmującym Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska, fundusze wojewódzkie i Bank Ochrony Środowiska. Paweł Sałek podkreślił znaczenie zasady samofinansowania Lasów Państwowych i potrzebę zachowania podstaw ustawy o lasach.
Znaczenie polskich lasów
Przedstawiciel Kancelarii Prezydenta podkreślił, że lasy są dobrem narodowym, które łączy funkcje środowiskowe, społeczne i gospodarcze. Zaznaczył, że prezydent Karol Nawrocki stoi na straży społecznej i gospodarczej funkcji polskich lasów oraz ochrony własności publicznej.
Rada Klimatu i Środowiska
Konferencję zorganizowano z inicjatywy przewodniczącego Rady Klimatu i Środowiska Sławomira Mazurka. Jej uczestnicy mieli wypracować kierunki zrównoważonego gospodarowania lasami, uwzględniające ochronę środowiska i długofalowe interesy państwa.
Paweł Sałek o Zielonym Ładzie
Poseł Paweł Sałek omówił wpływ unijnych regulacji związanych z Zielonym Ładem, strategią różnorodności biologicznej i nową strategią leśną na polskie leśnictwo. W jego ocenie nadmierna centralizacja decyzji dotyczących lasów może ograniczać kompetencje państw członkowskich i wpływać na kwestie własnościowe.
Gospodarka, bezpieczeństwo i miejsca pracy
W wystąpieniu wskazano, że wielofunkcyjna gospodarka leśna ma znaczenie dla bezpieczeństwa surowcowego, odporności państwa, przemysłu drzewnego i sytuacji mieszkańców terenów niezurbanizowanych. Paweł Sałek ostrzegł, że kolejne wyłączenia z gospodarki leśnej mogą osłabić kondycję Lasów Państwowych oraz lokalnych firm.
Finansowanie ochrony środowiska
Uczestnicy konferencji rozmawiali także o krajowym modelu finansowania ochrony środowiska, obejmującym Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska, fundusze wojewódzkie i Bank Ochrony Środowiska. Paweł Sałek podkreślił znaczenie zasady samofinansowania Lasów Państwowych i potrzebę zachowania podstaw ustawy o lasach.
Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.
Inne wystąpienia
Tego samego dnia Wszystkie wystąpienia z tego dnia →
Artykuły
Transkrypcja
Dzień dobry Państwu, dasz bur. Witamy serdecznie w Pałacu Prezydenckim
na naszej konferencji
Polski model wielofunkcyjnej gospodarki leśnej i finansowania ochrony środowiska
wzorem dla zrównoważonego rozwoju Europy.
Proszę teraz o zabranie głosu Sekretarza Stanów w Kancelarii Prezydenta
pana ministra Mateusza Koteckiego i otwarcie konferencji.
Szanowni Państwo, serdecznie witam Państwa w Pałacu Prezydenckim
na konferencji poświęconej polskiemu modelowi
gospodarki leśnej i finansowaniu ochrony środowiska.
Lasy są jednym z naszych najważniejszych dóbr narodowych.
Pełnią wiele ważnych funkcji. Są częścią naszego dziedzictwa i środowiska naturalnego,
ale mają również ogromne znaczenie gospodarcze i społeczne.
Dlatego powinniśmy dbać o to, aby te wszystkie funkcje były ze sobą odpowiednio łączone.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, pan Karol Nawrocki, jeszcze jako kandydat na Urząd Prezydenta
jasno deklarował, że będzie stał na straży społecznej i gospodarczej funkcji polskich lasów.
Dziś tę politykę konsekwentnie realizuje, podkreślając znaczenie ochrony własności publicznej
oraz narodowego charakteru naszych strategicznych zasobów.
Dlatego też powołując Radę Klimatu i Środowiska przy Prezydencie Rzeczypospolitej Polskiej
w kwietniu tego roku, pan Prezydent postawił przed nią ważne zadanie.
Wypracowanie kierunków zrównoważonego gospodarowania polskimi lasami
z uwzględnieniem zarówno ochrony środowiska, jak i długofalowych interesów państwa.
Dzisiejsza konferencja została zorganizowana z inicjatywy przewodniczącego Rady
pana doradcy Sławomira Mazurka.
Mam nadzieję, że dyskusja będzie okazją do wymiany doświadczeń i przedstawienia konkretnych propozycji.
Wypracowane podczas konferencji wnioski będą ważnym głosem w pracach nad tym obszarem
i oczywiście zostaną przekazane panu Prezydentowi.
Dziękuję Państwu za obecność i zachęcam do aktywnego udziału w konferencji.
O szczegółach programu i celach dzisiejszego spotkania opowie teraz pan doradca Sławomir Mazurek.
Panie Przewodniczący, przekazuję panu głos. Dziękuję.
Szanowni Państwo, teraz najmilsza część każdej konferencji, powitanie.
Jest nas mimo sezonu wakacyjnego prawie 200 osób, nawet ponad 200 osób, za co bardzo dziękuję.
Uwóżmy się tak, że przywitam wszystkich Państwa, wymień, a na koniec wszystkich obecnych nagrodzimy gromkimi oklaskami.
Szanowni Państwo, w pierwszym rzędzie witam doradców Prezydenta RP.
Witam serdecznie pana Tomasza Oprzańskiego, który zajmuje się u nas rolnictwem.
Dołączy do nas także Piotr Głowacki, bardzo serdecznie pan doradca.
Witam serdecznie członków Rady Klimatów i Środowiska, panią Atę Bartuś, pana Jarosława Cebulskiego.
Witam serdecznie naszego prelegenta, też Szymona Gajdę, Ryszarda Gliwińskiego, Krzysztofa Gołąbiewskiego, Grzegorza Grzewaczewskiego, Dariusza Gwiazdowicza,
pana profesora, pana profesora Jacka Chiliszczańskiego, profesora Romana Niżnikowskiego, profesora Janusza Olejnika,
profesora ministrowa Parola, Jacka Pauli, pana Marka Rembisza, pana dyrektora Adama Roczniaka, pana Pawła Rusiewskiego,
Bartłomienia Rutkowskiego, Pawła Skrzydlewskiego, pana profesora rektora, pana Pawła Szczygla, panią Natalię Wycowską,
pana doktora habilitowanego Piotra Zacharczuka, naszych członków Rady.
Cieszy się, że jest z nami Rada Rolnictwa i Obszarów Wiejskich z panią Izabelą Byszewską, panią poseł Anną Gębicką,
panią Justyną Jasińską, Janem Kazimierczakiem, Dorotą Kosowską, Piotrem Nisickim, Jarosławem Malczewskim,
Patrykiem Natkańcem, Krzysztofem Nieckażem, Arturem Paradowskim, Moniką Przeworską, Marianem Sikorą i Wiktorem Szumelewiczem.
Cieszy się, że jest z nami też dynamiczna Rada do Spraw Młodzieży z Sebastianem Czyrzakiem, z Koczyk,
panem Mateuszem Łukomskim, panem Geracjanem Szuwała i z Piotrem Wasilewskim.
Witam serdecznie przedstawicieli Parlamentu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, a także Parlamentu Europejskiego.
Witam posłów Sejmowej Komisji Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.
Na czele z panią Bożeną Hołownią, panią Anną Paluch, panią Teresą Pamułą, panem posłem Edwardem Siarką,
panem posłem Andrzejem Zapałowskim oraz z panem przewodniczącym Pawłem Sałkiem.
Witam senatora Przemysława Błaszczyka. Witam raz jeszcze serdecznie panią poseł Annę Zalewską, panią poseł Parlamentu Europejskiego.
Cieszę się, że ze nami jest także są przedstawicieli Centralnej Administracji Rządowej i Najwyższych Urzędów Leśnych.
Na czele z panem dyrektorem Lasów Państwowych Adamem Wasiakiem, panem zastępcą dyrektora Cezarem Świstakiem.
Witam byłego dyrektora generalnego, wielokrotnego dyrektora, pana doktora inżyniera Konrada Tomaszewskiego.
Witam dyrektorów regionalnych Marka Kowalewskiego, Janusza Witkowskiego.
Witam serdecznie pana byłego dyrektora regionalnego Artura Karetko.
Witam serdecznie przedstawicieli Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, panią Annę Ronikę Erdolańską,
zastępcę dyrektora Marcina Nowaka z Rdosiu Poznań i Grzegorza Sochę.
Bardzo cieszę się, że jest z nami były wiceprezes Banku Ochrony Środowiska,
dzisiaj doradca prezesa Banku Gospodarstwa Krajowego, pan Arkadiusz Garbarczyk.
Witam serdecznie pana Bartosza Kublika z Banku Ochrony Środowiska, prezesów Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska.
Na czele z panem Zbigniewem Deptułą, członków Rady Nadzorczej Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska,
Stanisława Jastrzębskiego, Andrzeja Pietrosiaka. Są z nami przedstawiciele także episkopatu.
Witam serdecznie księdza doktora Zbigniewa Kucharskiego.
Witam serdecznie także prezesa Instytutu Niedziela, pana Mariusza Książka.
Witam władze regionalne i samorządowe.
Witam panią wicemarszałek województwa łódzkiego, Agnieszkę Ryś,
członka Zarządu Województwa Opolskiego, Antoniego Konopkę, dyrektora także w Urzędzie Miejskim,
pana Mateusza Menzela. Jest z nami także pan Daniel Pyda, dyrektor Departamentu Urzędu Marszałkowskiego
w Lublinie, Hanna Wiśniewska.
Witam serdecznie pana wójta Rafała Szkaradzińskiego.
To tam właśnie ten wielki odbiór największy na świecie w Europie na pewno w szaflarach się odbywał.
Witam serdecznie dyrektorów parków narodowych i krajobrazowych,
pana Tomasza Pasierbka, Artura Wiatra, Alicję Łepek, Tomasza Górnego,
Ireneusza Hebde, Marcina Modrzewskiego, Sławomira Serokę, Andrzeja Sieradzkiego,
Rafała Śniegockiego, Teresę Świerburską, Barbarę Utracką-Mońką, Michała Aździmir,
Krzysztofa Witbrota, Krzysztofa Wojtkowiaka i innych dyrektorów.
Miło i cieszę się, że jest z nami rektor Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego,
Michał Zasada. Witam serdecznie panią Martę Aleksandrowicz-Czcińską,
dziekana Wydziału Leśnego SGGW. Witam bardzo serdecznie pana Stanisława Drozdowskiego,
dyrektora IBL, profesora Piotra Maderskiego z Katedry Leśnictwa.
Witam Izabela Dymitryszyń ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego,
innych pracowników. Cieszę się, że są z nami związki zawodowe liderzy
Krajowych Sekcji Leśnictwa Przemysłu Drzewnego NSZ Solidarność.
Adam Golec, Andrzej Kuliński, Zbigniew Kuszleniec, Tomasz Matera, Tomasz Zagrobelny,
Mariusz Zieliński, Klaudia Becker, Jacek Cichocki, Piotr Nalewajek, Tomasz Podsiedlik.
Witam serdecznie branże gospodarcze, przemysł drzewny, Mebralski,
Pelet, Tartaczny Przemysł. Także bardzo serdecznie witam pana Piotra Poziomskiego.
Witam serdecznie Jerzego Majewskiego. Witam pana Longina, Graczkowskiego,
Huberta Durczaka, Bartosza Bezubika, Adama Agnieszkę Kędziore,
Urbanowicz, Kazimierza Czapiewskiego. Witam serdecznie wszystkie stowarzyszenia,
izby, które są dzisiaj z nami. Witam organizacje pozarządowe,
które są z nami na czele z panem prezesem, Eugeniuszem Grzeszczakiem
z Polskiego Związku Łowieckiego. Witam Jacka Sagana, Bogusława Piętka
z Ruchu Obrony Lasów Polskich, Stowarzyszenie Leśników na czele
z panem Stefanem Traczykiem. Witam bardzo serdecznie Związek Leśników,
jeśli nie powitałem wcześniej. Witam wszystkich państwa z uwagi
na wypełnione funkcje, na zadania, które bardzo często wiążą się
z gospodarką leśną. Teraz czas na te gromkie oklaski.
Szanowni Państwo, spotykamy się w szczególnym czasie. Z jednej strony
przy naszej wschodniej granicy trwa otwarty konflikt, z drugiej strony
trwa też wojna hybrydowa i ta w internecie, i ta, która odbywa się
z uwagi na presję na naszą granicę. Można powiedzieć, że czasy mamy
bardzo niespokojne. Niestety także w obszarze leśnictwa mamy czasy
bardzo trudne i przebudowy, które wpływają na stan polskich lasów,
wpływają na to, w jaki sposób kształtują się miejsca, zielone miejsca pracy
w terenach niezurbanizowanych. Wiemy, że to bardzo wrażliwy łańcuch,
który jest łańcuchem lokalnym, a więc wobec tych wyzwań,
o których powiedziałem, wyzwań i tych globalnych, i tych regionalnych,
które mamy, bardzo ważny przemysł, ale także nie tylko przemysł,
bo w Polsce, tak jak mamy to w naszym tytule naszej konferencji,
wielofunkcyjna gospodarka leśna jest odpowiedzią na te problemy
związane ze stabilnością społeczną, z bezpieczeństwem surowcowym,
z odpowiedzialną gospodarką. I to jest, Szanowni Państwo, też element
tego, co dzisiaj wszyscy odmieniają w różnych kontekstach,
czyli bezpieczeństwa ekologicznego. To nieprzypadkowo z nami są także dzisiaj
ministrowie, też pani poseł Gębicka z Sejmowej Komisji ds. Rolnictwa,
osoby, które czy zajmowały się, czy zajmują, czy będą się zajmować
w przyszłości tymi kwestiami, bo i rolnictwo, i leśnictwo, i łowiectwo
to są bardzo ważne obszary, które wpływają na to, w jaki sposób
będzie wyglądał także nasz PKB, już konkretny wskaźnik
zrównoważonego rozwoju. Szanowni Państwo, my przez ponad 100 lat
wypracowywaliśmy ostatnio owoce, które możemy podziwiać w polskich lasach.
W obecnej formie lasy państwowe funkcjonują od lat dziewięćdziesiątych
i to też był wielki sukces polskiej transformacji, jeden z niewielu sukcesów,
który udało się dzięki mądrym ludziom, kompetentnym naukowcom osiągnąć.
Zbudowaliśmy unikalny, unikalnie na skalę światową, wielofunkcyjny,
trwale zrównoważony system gospodarki leśnej i nasze lasy dają miejsca pracy,
dają szansę na korzystanie z tych lasów, są w pełni społeczne i otwarte dla wszystkich,
działają na kluczowej zasadzie samofinansowania, generują wpływy
dla budżetu państwa, ale także samorządów, które dzisiaj mówią
o znaczącym spadku, zapewniają setki tysięcy miejsc pracy,
chronią różnorodność na niespotykaną skalę, jednocześnie dostarczają
strategiczny, jak wiemy, odnawialny surowiec i dzisiaj, kiedy patrzymy
na ceny peletu na zimę, no to patrzymy z dużą troską.
Z drugiej strony, Szanowni Państwo, obecna polityka resortu wpływa
i dzisiaj wybrzmi to na pewno w określony sposób na polskie lasy
i polski przemysł drzewny, ale także za chwilę na nas, obywateli.
Ale mamy w Polsce właśnie odpowiedź na te globalne i regionalne wyzwania
dotyczące budowy bezpieczeństwa i odporności państwa.
To właśnie to narzędzie. To nie teoria, to praktyka i to użytkowanie
dla nas jest niezwykle istotne. Weźmy pod uwagę to, że my dzierzymy się
także z czymś, co jest związane z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi.
No to potrzeba tych silnych lasów państwowych, które będą w stanie
przebudowywać drzewostany, pozyskiwać drewno, ale też w sposób tak prowadzić
tą gospodarkę, żeby się temu oprzeć. Będziemy także dzisiaj mówić
i będzie o tym mówił pan doktor inżynier, poseł Paweł Sałek,
o tych kwestiach, które wynikają z Zielonego Ładu, ze strategii
bioróżnorodności, z nowej strategii leśnej. Wszystko to wymaga od nas
odpowiedzialności, rozwagi i tego, co zawsze cechowało nas Polaków,
czyli tego zmysłu wyjścia nawet z najtrudniejszej sytuacji.
Musimy unikać rozwiązań, które szlachetne w swoich intencjach
mogą doprowadzić do osłabienia zdolności adaptacyjnych lasów,
destabilizacji rynku drewna, a co najgorsze utraty kapitału ludzkiego,
a nasze szkolnictwo leśne, nasze technika słyną na całym świecie.
Mamy wspaniałych wykładowców, naukowców i leśników, którzy budują
podstawy pod silne lasy państwowe. I to jest to, o czym będziemy mówić.
Pan dr inżynier, pan dyrektor Konrad Tomaszewski pokaże nam,
czym są lasy państwowe, jaki jest ich status, w jaki sposób
ojcowie założyciele nowego modelu tego sprzed 30 lat ukształtowali ten system
i jak go profesjonalizować. Wiemy, że pan doktor jest także ekspertem
Solidarności, tutaj prowadzi prace analityczne w tym obszarze
i szereg publikacji w tej sprawie zrealizował.
Ważne jest to, żeby lasy rozwijały się też nie w oparciu o ideologię,
o tymczasowe działania, ale lasy budujemy na pokolenie.
Musimy mieć tego świadomość, że ten obszar musi być obszarem
szczególnej troski i na pewno, szanowni państwo, zapewniam,
jest obszarem szczególnej troski pana prezydenta, jak wspomniał pan minister.
Jeszcze w czasie kampanii pan prezydent o tym mówił i sprawy lasów,
sprawy związane ze zrównoważonym rozwojem są panu prezydentowi bardzo bliskim.
Ale oczywiście nie było poza tym drugim filarem naszej dzisiejszej konferencji
jest model finansowania ochrony środowiska, który podobnie jak lasy
był przedmiotem dyskusji jeszcze podczas konferencji klimatycznej w Katowicach,
gdzie na dialogu Talanoa mówiliśmy o Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska,
o wojewódzkich funduszach, o Banku Ochrony Środowiska.
Musimy dzisiaj też mówić nie tylko o tym modelu finansowania,
dzięki któremu osiągnęliśmy potężny sukces w tym obszarze transformacyjnym.
Jeszcze ze środków krajowych będzie o tym mówił prezes Artur Michalski,
ludzie z wojewódzkich funduszy, specjaliści, eksperci, których później przedstawię,
o którzy będą właśnie dyskutować w tej drugiej części.
Nasza konferencja, jak powiedziałem, ma dwie części.
Na początku będę prosił o takie wykłady otwierające, wprowadzające,
potem spróbujemy to jeszcze przedyskutować w panelach.
Pierwszy panel dr Ryszard Kapuściński poprowadzi,
a potem zapraszam Państwa o dyskusję, o krótkie komentarze.
Nie mamy zbyt dużo czasu, bo o 12.30 mamy zaplanowaną przerwę kawową,
ale chodzi właśnie tak, jak to robią leśnicy.
Konkretnie realizują swoje zadanie od wczesnych godzin porannych
do późnych godzin nocnych, niezależnie od pogody.
I my dzisiaj, ale robią konkretną pracę.
My też mamy zadanie postawione przez Pana Ministra,
żeby tą konkretną pracę osiągnąć.
Jednocześnie chcę podziękować bardzo serdecznie Komisji Wnioskowej
i osób, które wyraziły zgodę na udział w tej Komisji.
Poproszę Pana Profesora Niżnikowskiego, Profesora Janusza Wojdalskiego,
Pana Marka Rembisza i Pana Dyrektora Adama Roczniaka
o zajęcie miejsca i przygotowanie się do zbierania wniosków.
A na koniec poproszę Pana Marka Rembisza, Pana Dyrektora
o przedstawienie wniosków z naszej konferencji.
I dzisiaj, Szanowni Państwo, bardzo serdecznie z tego miejsca już dziękuję,
już za Waszą obecność. Liczę na owocną dyskusję.
Proszę się nie przejmować czasem kuluary i te miejsca,
które dzisiaj oferuje nam Pałac Prezydencki.
To też ten czas na dyskusję będzie nie tylko tutaj,
ale także w tych częściach nieformalnych, do czego bardzo serdecznie zapraszam.
Panie Ministrze, Panowie Posłowie, Profesorowie, Eksperci,
Przedstawiciele Lasów Państwowych, Szanowni Państwo,
raz jeszcze dziękuję i zapraszam do dyskusji.
Muzyka
A pierwszy wykład wygłosi dr inżynier Paweł Sałek,
poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej,
wiceprzewodniczący Sejmowej Komisji Ochrony Środowiska
i Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.
Polska przyroda i leśnictwo, a zielony ład –
konsekwencje dla różnorodności biologicznej gospodarki i ludzi.
Proszę bardzo, Panie Pośle, o zabranie głosu.
Szanowny Panie Ministrze, Panie Doradco, Państwo Profesorowie,
Posłowie, wszystkie osoby szanowne zgromadzone na tej sali.
Daszbur, powitanie leśno-przyrodnicze,
o którym warto też wspomnieć,
ponieważ wynika z tradycji naszej niepodległości.
Ale przy tej okazji, Panie Ministrze,
zwracam się do Pana Ministra Koteckiego
i do Pana Doradcy Ministra, Pana Sławomira Mazurka.
Ja myślę, że w imieniu wszystkich bardzo serdecznie dziękujemy,
że dzisiaj w murach Pałacu Prezydenckiego
tego typu konferencja może się odbyć,
która będzie dotyczyć naszych dwóch wielkich sukcesów
związanych z funkcjonowaniem szeroko pojętej ochrony środowiska,
czyli finansowania ochrony środowiska polskiego modelu,
który absolutnie trzeba pielęgnować i chronić.
A także czegoś, co jest naszym wielkim sukcesem,
czyli zrównoważonej, wielofunkcyjnej gospodarki leśno-przyrodniczej.
Zaznaczam także, Szanowni Państwo, przyrodniczej.
Więc przy tej okazji też, Panie Ministrze,
uprzejma prośba o to, żeby przekazać Panu Prezydentowi
pozdrowienia od nas wszystkich.
A też możemy to z czystym sumieniem powiedzieć,
że Pan Prezydent w ramach wówczas kampanii wyborczej,
która odbywała się w ubiegłym roku,
kładł bardzo mocny nacisk jako kandydat na kwestie środowiskowe.
I rzeczywiście w tym układzie środowiskowym
i Kancelaria Prezydenta, i Pan Prezydent osobiście
ma świadomość trwałości, wrażliwości,
a także bezcenności czasami naszych spraw środowiskowych,
a przede wszystkim leśnych.
Ja przy tej okazji też bardzo serdecznie dziękuję
za zaproszenie do wygłoszenia referatu.
I Szanowni Państwo, przechodząc już bezpośrednio do tego,
co jest związane z naszym dzisiejszym spotkaniem,
temat, który został zaproponowany to jest
Polska przyroda i leśnictwo, a Zielony Ład
konsekwencje dla różnorodności biologicznej,
gospodarki i ludzi.
Szanowni Państwo, jeśli spojrzymy na kwestie środowiskowe
związane z tym, co dotyczy Polski,
ale także całej Europy, ale świata,
to warto wrócić do źródeł.
A źródła to jest Szanowni Państwo
lata dziewięćdziesiąte ubiegłego wieku
powstająca wówczas konwencja o różnorodności biologicznej,
można powiedzieć źródło i podstawa prawa
w tym zakresie w ujęciu globalnym.
I ta konwencja, jeśli mówimy o naszym całym zasobie
środowiskowo-leśnej i wieloobszarowej gospodarce
zrównoważonej, leśnej, można powiedzieć,
że wpisuje się ten nasz model środowiskowy
w tą konwencję, a ta konwencja już jest
bardzo długo funkcjonująca na terenie całego świata.
I jednocześnie, jeśli mówimy o sprawach środowiskowych,
to warto o tym wspomnieć, że jednym z głównych celów konwencji
jest trwałe i zrównoważone wykorzystanie jej elementów.
Czyli mówimy tutaj, Szanowni Państwo, o przyrodzie,
która czasami w dzisiejszym ujęciu,
szczególnie takim uczuciowym,
zaczyna dominować nad tym, co jest związane
i opisane i w świecie naukowym, i w świecie praktyków.
I Szanowni Państwo, konwencja o różnorodności biologicznej,
którą Polska ratyfikowała, którą przyjęła,
ma takie podstawowe zasady, 12 zasad z Malawii,
które mówią o tym, w jaki sposób sprawy środowiskowe,
ochrony przyrody, różnorodności biologicznej i tak dalej
trzeba prowadzić. Jest to o tyle istotne,
że Polska w swoim zakresie jest krajem sukcesu
w układzie skali, w układzie całej Polski,
dlatego, że u nas różnorodność biologiczna,
wbrew temu, co czasami się przedstawia,
jest naprawdę powszechna, ogólnie dostępna
i łatwa też w użytkowaniu, dzięki oczywiście lasom państwowym.
Ale te zasady, które wynikają z konwencji
o różnorodności biologicznej, też mówią o tym,
że zarządzanie zasobami musi być zdecentralizowane
i na poziomie najniższego poziomu.
Jednocześnie mówi się o tym, że w ramach czerpania
korzyści w myśl zrównoważonego rozwoju z przyrody,
też konieczne jest uzyskiwanie korzyści
związanych z funkcjonowaniem wszystkich ekosystemów.
Przypomnę, że to jest konwencja globalna,
więc dotyczy różnorodności na poziomie całego globu.
Jednocześnie w tych zasadach, Szanowni Państwo,
co czasami w naszej debacie, szczególnie w ostatnich latach,
unika kwestia związana z tym,
że musi być odpowiednia równowaga
pomiędzy ochroną a użytkowaniem.
Użytkowaniem, które my jako Polacy
potrafimy w odpowiedni sposób prowadzić,
a całe podejście związane z ekosystemem
musi uwzględniać wszystkie zainteresowane strony.
I tyle tytułem wprowadzenia,
jeśli chodzi o kontekst, Szanowni Państwo, globalny.
Natomiast teraz przejdę na poziom prawa europejskiego.
To jest o tyle istotne, że za chwilę
będziemy przedstawiać kwestie związane z Zielonym Ładem.
Jeśli chodzi o prawo europejskie, Szanowni Państwo,
mamy traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
traktat też wpływa na politykę przyrodniczo-leśną.
Poprzez prace Komisji Konstytucyjnej
i Parlamentu Europejskiego dzisiaj
sprawy związane ze zmianą traktatów,
co jest też związane z przyrodą i leśnictwem,
troszeczkę wyhamowały,
ale cały czas jesteśmy w procesie
tak zwanej komitologii,
przygotowywania różnego rodzaju aktów legislacyjnych
na poziomie unijnym,
które bezpośrednio dotyczą też naszego kraju,
a także trzeba wspomnieć o wyrokach
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej,
szczególnie z roku 2018 i 2023,
które też dotyczą naszych lasów,
naszej różnorodności biologicznej,
ale też chcę podkreślić całą stanowczością
też kwestii własności.
Szanowni Państwo,
teraz mamy sytuację w układzie prawnym taką,
że kompetencje wyłączne Unii Europejskiej
dotyczą na przykład sła, handlu
czy pomocy publicznej.
Natomiast artykuł 4 traktatu mówi o tym,
że rolnictwo, energia, rybołówstwo,
transport i środowisko
jest tak zwaną kompetencją mieszaną.
Mamy jeszcze kompetencje związane
ze wsparciem państw członkowskich
jak zdrowie i przemysł.
Ale te sprawy związane z leśnictwem
trzeba wyraźnie podkreślić,
co czasami prowadzi na interpretacji
tworzenia aktów prawa na poziomie europejskim.
Jest sprowadzone do tego,
że Komisja Europejska
w ramach kompetencji mieszanych,
o których wspominałem,
związanych ze środowiskiem,
uznaje, że lasy i leśnictwo
są elementą integralną środowiska
i w ten sposób próbuje w pewien sposób
wpływać na te zakresy funkcjonowania
poszczególnych państw członkowskich.
Nas to szczególnie dotyka,
jeśli spojrzymy na nasze kwestie leśno-środowiskowe.
Ale też, Szanowni Państwo,
Unia Europejska nabywa praw
tak zwanego drugiego rzędu
w kreacji prawa poprzez rozporządzenia i dyrektywy
i w całym Zielonym Ładzie,
w którym jest bardzo pojemnym pojęciem,
sprawy związane z przyrodą, ze środowiskiem,
także z polityką klimatyczną,
one znajdują bardzo poważne miejsce
i to, nie ukrywam,
także z punktu widzenia parlamentarnego,
chcę powiedzieć, że rodzi pewne kontrowersje
także w układzie legislacyjnym naszego kraju.
I problem, Szanowni Państwo,
polega na tym, że Komisja Europejska
czy organy unijne,
powołując się na te kompetencje mieszane,
wynikające z traktatu,
próbuje narzucać poszczególnym państwom członkowskim,
traktując lasy jako wspólne dziedzictwo przyrodnicze,
jako nieleżące i leśnictwo
w wyłącznych kompetencjach panczłonkowskich.
To jest pewien problem,
z którym my musimy się zmierzyć
i mam nadzieję, że w tej dyskusji panelowej
te sprawy także się pojawią.
Natomiast trzeba wyraźnie podkreślić,
że dzisiaj w traktacie,
w ramach tak zwanej zasady przyznania,
nie ma opisanej precyzyjnie,
że leśnictwo jest kompetencją mieszaną.
Co oznacza, że powinniśmy dążyć w tym kierunku,
że ten zakres leśnictwa
jest przypisany tylko i wyłącznie
do państwa członkowskiego,
dlatego że nie obejmuje go zasada przyznania.
I Szanowni Państwo,
ten proces, który przed chwilą tutaj opisałem,
on dzisiaj także w ujęciu prawnym
i bardzo szerokiego podejścia merytorycznego,
związanego z funkcjonowaniem prawa europejskiego
nawet doprowadził do utworzenia się
takiego pojęcia competence creep,
czyli powolnego, ale systematycznego
przejmowania kompetencji
poszczególnych państw członkowskich
wobec, na rzecz organów unijnych,
co u nas w kraju oczywiście wzbudza
bardzo poważne kontrowersje i dyskusje
związaną z tym, że my uważamy,
że cała gospodarka leśna i leśnictwo
jest wyłączną kompetencją państwa członkowskiego,
o czym warto pamiętać.
Natomiast, Szanowni Państwo,
przechodząc do kwestii związanej z Zielonym Ładem,
trzeba powiedzieć, że pierwsze komunikaty
na ten temat ze strony Unii Europejskiej
pokazały się już w roku 2019-2020
i te komunikaty później zaczęły się
przeradzać w konkretne dokumenty,
w części też dla poszczególnych państw
członkowskich i dla Polski, wiążące.
Wiążące, które powodują, że w pewnych zakresach
my zaczynamy mieć rzeczywisty problem
jako państwo i obojętnie jaka władza by była,
jaki rząd by był, związany z tym,
co jest integralne dla naszej własności,
naszego dorobku, a także całej tkanki
przyrodniczo-leśnej i własnościowej.
Warto też, Szanowni Państwo, o tym wspomnieć,
że już wówczas, kilka lat temu,
było zagrożenie i było widać to bardzo wyraźnie,
że te działania, które są związane
z kompetenskrypt i z próbą przejmowania
poszczególnych własności legislacyjnych
państw członkowskich,
powoduje to poważne problemy.
Jednocześnie z całą mocą trzeba podkreślić,
że dzisiaj w układzie prawnotraktatowym
jest bardzo dużo wątpliwości związanych z tym,
na ile prawo europejskie ma wnikać
w nasze sprawy, powiem wprost,
majątkowe, własnościowe,
a także biznesowe i gospodarcze.
Bo warto o tym w tym momencie,
Szanowni Państwo, wspomnieć.
Idąc, Szanowni Państwo, dalej,
trzeba powiedzieć, że ten Zielony Ład
i to bardzo szerokie pojęcie,
które dotyczy i rolnictwa,
i jakości powietrza,
i polityki klimatycznej,
i emisji, i wielu innych obszarów,
to jest pojęcie, które obejmuje
cały zakres i cały spektrum
różnego rodzaju portfolio.
Natomiast dzisiaj tylko i wyłącznie rozmawiamy
o tych sprawach, które dotyczą Zielonego Ładu
w zakresie leśnictwa i przyrody.
I chciałbym Państwu tylko kilka
dosłownie pokazać, to nie są wszystkie,
ale pokazać te elementy
legislacji unijnej, które bezpośrednio dotyczą
tak czy inaczej polityki leśnej,
leśnictwa, a także przyrody,
bo trzeba podkreślić to wyraźnie, że u nas
leśnictwo i przyroda są integralną
częścią,
wzajemnie częścią państwa,
wzajemnie funkcjonującą.
I tak, Szanowni Państwo, mamy
rozporządzenie dotyczące sektora
użytkowania gruntów, czyli gdzie na lasy
państwowe są nałożone obowiązki
związane z pochłanianiem dwutlenku węgla.
Mamy rozporządzenie o
redukcji emisji w okresie
2021-2030,
gdzie tam także
lasy będą odgrywać rolę w ramach
tak zwanego przesunięcia uprawnień
pomiędzy poszczególnymi
zobowiązaniami Polski. Mamy
dyrektywę o odnawialnych źródłach
energii, które też dotyczy
lasów jako
biomasy. Kolejna
sprawa to jest tak zwana
rozporządzenie wywozu niektórych
towarów i produktów związanych z wylesieniem
i degradacją lasów. To jest coś, co
też będzie oboizmować
państwowe gospodarstwo leśne. Lasy państwowe,
następnie rozporządzenie o infrastrukturze
paliw alternatywnych, monitoring
lasów, o tym jeszcze za chwilę,
słynne rozporządzenie
o odbudowie zasobów przyrodniczych,
nowa strategia leśna, strategia
na rzecz różnorodności
biologicznej, efektywność energetyczna,
dyrektywa CEBAM, czyli
podatek graniczny CO2
dla towarów, które
przybywają do Unii Europejskiej
i ogólnie tutaj przedstawiłem
prawo klimatyczne, kilka aktów
legislacyjnych. Szanowni Państwo, ja chcę
pokazać, że to jest tylko i wyłącznie kilka
elementów legislacji unijnej, które
bezpośrednio wpływa na cały sektor
gospodarki leśno-przyrodniczej
Polski. Tak to wygląda.
Możemy z tym dyskutować,
możemy to krytykować, ale
sytuacja
jest taka, że jest
bardzo wiele aktów prawnych,
które bezpośrednio dotyczą
naszej gospodarki leśnej,
co niesie za sobą poważne konsekwencje.
Mówiąc o leśnym, myślę także o przyrodzie,
w układzie ochrony
przyrody. I tak
na przykład, Szanowni Państwo,
jeśli chodzi o ogólnounijne
ramy monitorowania
lasów, no to mamy
propozycje ze strony Komisji Europejskiej,
aby dokonać strategicznej, planowanej
gospodarki leśnej we wszystkich państwach członkowskich.
W ramach przejrzystego zarządzania,
skoordynowania i wymiany
na poziomie unijnym. I teraz
trzeba zapytać tak, dlaczego polskie lasy
mają być sterowane i prowadzone
w układzie
zewnętrznego
podmiotu?
Jeśli zasada
z Malawii, czyli
konwencja o różnorodności biologicznej,
mówi wyraźnie o tym, że te rzeczy, które są
związane ze sprawami różnorodności
biologicznej, powinny być załatwiane w sposób
zdecentralizowany i jak najbliżej
miejsca, gdzie mamy do czynienia
z tymi
walorami.
Jednocześnie
w ramach
działań Komisji Europejskiej
jest propozycja tego, aby
doprowadzić do ustanowienia
ogólnych ram zintegrowanego
monitorowania lasów, czyli w świetle
tych dokumentów, z którymi można się zapoznać,
to jest de facto
nadzór i prowadzenie
gospodarki leśnej w sposób zewnętrzny,
z czym ja osobiście, Szanowni Państwo,
się po prostu nie zgadzam,
także jako poseł
na Sejmu. Przechodząc dalej,
przechodzimy do unijnej strategii
różnorodności biologicznej
i tutaj w rezolucji Parlamentu Europejskiego
proszę sobie, Szanowni Państwo, wyobrazić,
że dokonano oceny
funkcjonowania sieci Natura2000
i okazuje się, że
nie ma skutecznego zarządzania
Naturą2000 w Europie.
To jest zaskakujące,
dlatego że o tej sieci tak dużo słyszymy
i ona funkcjonuje także
na terenie Polski,
a jednocześnie ja uważam, że
jeśli spojrzymy na sprawy przyrodnicze w Polsce,
to właśnie sieć Natura2000 w Polsce
funkcjonuje, dlatego że
w głównej mierze tą Naturą2000
na terenach leśnych zajmuje się
Państwowe Gospodarstwo Leśne, Lasy Państwowe
i z tego tytułu też ponosi
określone koszta.
Oczywiście koszta też ponoszą Regionalne Dyrekcje
Ochrony Środowiska, ale
warto o tym wspomnieć.
Jednocześnie mamy świadomość na poziomie
Unii Europejskiej, bo to jest oficjalny dokument
Parlamentu Europejskiego, że Natura2000
się nie sprawdziła albo nie
funkcjonuje tak, jak byłoby to oczekiwane
i jednocześnie
próbuje się wprowadzić kolejne zapisy
idące dalej,
więc należałoby chyba doprowadzić do pewnej
dyskusji i zastanowienia się, co zrobić
z Naturą2000, nie mówię w ujęciu
polskim, ale w ujęciu europejskim, bo tam jest
problem, szczególnie w krajach wysoko
rozwiniętych, a nie
koniecznie decydować się na wprowadzenie
strategii na rzecz różnorodności biologicznej,
rozporządzenia o odbudowie zasobów
przyrodniczych i tak dalej.
Ale
co jest też, Szanowni Państwo, ciekawe w tych dokumentach
unijnych, co czasami u nas
szczególnie w ostatnich latach w debacie
publicznej zanika.
Mianowicie tam jest wprost powiedziane, że trzeba
umożliwić prowadzenie niektórych rodzajów
działalności człowieka, zgodnie
z celami ochrony danego obszaru. Dzisiaj jest
tendencja taka, że człowiek ma być wypierany
z terenów, gdzie powstają
nowe formy ochrony przyrody, czasami
pozaustawowe, a przecież dokumenty unijne
o tym jasno mówią. Mało
tego, jest przedstawione, że
powinna być dopuszczona działalność człowieka,
która jest zgodna z celami
ochrony przyrody i także pozytywnie
wpływa na różnorodność biologiczną.
Czyli mówiąc wprost, to są te rzeczy,
które u nas w polskich lasach, poprzez
Państwowe Gospodarstwo Leśne, Lasy Państwowe,
jest realizowane wprost i z marszu.
Wbrew temu, że dzisiaj jest potworny
atak na całą
instytucję, a także na ludzi, którzy
tam pracują.
Także
to tytułem
takiego, Szanowni Państwo, też
przypomnienia. Natomiast cały czas
na poziomie unijnym mamy sytuację
taką, że mówi się
o poszanowaniu kompetencji krajowych
w sektorze leśnictwa, ponieważ jest to poza
zasadą przyznania w traktatach.
Jednocześnie próbuje się to
wprowadzać poprzez szersze cele Unii
Europejskiej i tak
próbuje się poprzez
np. w strategii leśnej uznawać
kompetencje Unii Europejskiej
w dziedzinie ochrony środowiska, w tym lasów.
Może to, co ja mówię,
Szanowni Państwo, jest nudne, ale to jest bardzo ważne.
Bo mamy do czynienia z taką
okolicznością, że, ośmielam się
to powiedzieć, nam zabiera się własność.
Autentycznie.
Można o tym dużo mówić, pewnie w kuluarach
jeszcze będzie okazja, ale taka jest
sytuacja po lekturze różnego
rodzaju dokumentów.
Na poziomie unijnym.
Teraz, oprócz tego,
że nie jest to do końca sprecyzowane,
jeśli chodzi o sprawy leśno-przyrodnicze
w traktacie, oprócz tego, że
mamy wytyczne, które powstają na
poziomie Komisji Europejskiej, dyrektywy,
rozporządzenia, które wchodzą w sferę
państwa członkowskiego, nie tylko Polski
zaznaczam, to pojawiają się
jeszcze wyroki Trybunału Sprawiedliwości
Unii Europejskiej. Tutaj jest początek
takiego wyroku.
Komisja Europejska przeciwko Polsce
sprawia sporu w Puszczy Białowieskiej.
Sentencja jest taka, że Polska
uchybiła zobowiązaniem spoczywającym
na niej. Dlaczego, szanowni
państwo, o tym mówię? To jest wyrok
z roku 2018,
dlatego, że w roku
2023
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
wydał kolejny wyrok, gdzie
powoływał się na ten poprzedni.
Chcę wykazać w tej dyskusji,
którą mamy
dzisiaj, szanowni państwo,
że dochodzi do sytuacji takiej, że wyrok
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
w poszczególnej sprawie wielokrotnie
jest interpretowany i przekładany
na inne procesy, które się toczą
przed Trybunałem. I ten wyrok
z 2018 roku
w sprawie Puszczy
Białowieskiej, a także ten wyrok
w sprawie planów urządzania lasu
z roku 2023,