Anita Sowińska: System kaucyjny zebrał już 3,2 mld opakowań
Wiceminister klimatu Anita Sowińska podsumowała działanie systemu kaucyjnego po gorącym lecie, przedstawiając dane dotyczące zbiórki opakowań i rozwoju infrastruktury. Poinformowała, że do końca lipca zebrano 3,2 miliarda opakowań, a Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje zmiany dotyczące bonów kaucyjnych oraz jednorazowych opakowań szklanych.
Anita Sowińska przekazała, że w samym lipcu zebrano 900 milionów opakowań, a w całej Polsce działa już ponad 60 tysięcy punktów zbiórki i 17,5 tysiąca kaucjomatów. Automaty stanowią 29 procent punktów, ale odpowiadają za 88 procent wszystkich zwrotów.
System kaucyjny rozwija się również poza sklepami. Liczba takich punktów wzrosła do 600, a w Warszawie testowane są automaty na osiedlach. Na Poland Rock Festival zebrano 724 tysiące opakowań, natomiast podczas trzech innych wydarzeń festiwalowych łącznie 120 tysięcy.
Wiceminister przypomniała, że klient może otrzymać zwrot pieniędzy zamiast wykorzystania bonu kaucyjnego na zakupy. Bon jest obecnie ważny co najmniej 30 dni, ale ministerstwo analizuje możliwość wydłużenia i ustandaryzowania tego terminu. W dużych sklepach, powyżej 200 metrów kwadratowych, niedziałający kaucjomat nie odbiera klientowi prawa do ręcznego zwrotu opakowań.
Ministerstwo pracuje nad włączeniem jednorazowych opakowań szklanych do systemu kaucyjnego oraz zmianami dotyczącymi ważności bonów. Anita Sowińska skrytykowała projekt Konfederacji zakładający likwidację systemu, oceniając, że jego skutkiem byłoby sianie chaosu, a nie rozwiązanie problemów gospodarki odpadami.
Wiceminister podkreśliła, że system działa dopiero pierwszy rok i nadal wymaga usprawnień. Polska zakłada osiągnięcie 77 procent poziomu zbiórki w pierwszym roku, podczas gdy w Finlandii, Szwecji i Niemczech wskaźniki przekraczają 90 procent, a Finlandia osiąga nawet 99 procent po trzech dekadach funkcjonowania systemu.
System kaucyjny w liczbach
Anita Sowińska przekazała, że w samym lipcu zebrano 900 milionów opakowań, a w całej Polsce działa już ponad 60 tysięcy punktów zbiórki i 17,5 tysiąca kaucjomatów. Automaty stanowią 29 procent punktów, ale odpowiadają za 88 procent wszystkich zwrotów.
Kaucjomaty poza sklepami i festiwale
System kaucyjny rozwija się również poza sklepami. Liczba takich punktów wzrosła do 600, a w Warszawie testowane są automaty na osiedlach. Na Poland Rock Festival zebrano 724 tysiące opakowań, natomiast podczas trzech innych wydarzeń festiwalowych łącznie 120 tysięcy.
Prawa konsumentów i kontrole sklepów
Wiceminister przypomniała, że klient może otrzymać zwrot pieniędzy zamiast wykorzystania bonu kaucyjnego na zakupy. Bon jest obecnie ważny co najmniej 30 dni, ale ministerstwo analizuje możliwość wydłużenia i ustandaryzowania tego terminu. W dużych sklepach, powyżej 200 metrów kwadratowych, niedziałający kaucjomat nie odbiera klientowi prawa do ręcznego zwrotu opakowań.
Planowane zmiany i spór polityczny
Ministerstwo pracuje nad włączeniem jednorazowych opakowań szklanych do systemu kaucyjnego oraz zmianami dotyczącymi ważności bonów. Anita Sowińska skrytykowała projekt Konfederacji zakładający likwidację systemu, oceniając, że jego skutkiem byłoby sianie chaosu, a nie rozwiązanie problemów gospodarki odpadami.
Polska na tle Europy
Wiceminister podkreśliła, że system działa dopiero pierwszy rok i nadal wymaga usprawnień. Polska zakłada osiągnięcie 77 procent poziomu zbiórki w pierwszym roku, podczas gdy w Finlandii, Szwecji i Niemczech wskaźniki przekraczają 90 procent, a Finlandia osiąga nawet 99 procent po trzech dekadach funkcjonowania systemu.
Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.
Inne wystąpienia
Tego samego dnia Wszystkie wystąpienia z tego dnia →
Anna Krupka
Anna Krupka OSTRO o rządzie i „Koalicji 13 grudnia”
Donald Tusk
Wypowiedź Premiera Donalda Tuska przed posiedzeniem Rady Ministrów
PiS
PiS: Raport o marce Polska znika, a pytania pozostają
Razem
Razem: mieszkania, bezpieczeństwo i państwo Tuska pod lupą
Władysław Kosiniak-Kamysz
Kosiniak-Kamysz KONTRA wPolsce24
Władysław Kosiniak-Kamysz
Władysław Kosiniak-Kamysz: Tarcza Wschód wzmacnia NATO
Artykuły
Transkrypcja
Drodzy Państwo, w takim razie witamy serdecznie w Ministerstwie Klimatu i Środowiska
na konferencji prasowej wiceminister Anity Sowińskiej.
Dziś opowiemy Państwu najnowsze dane dotyczące systemu kaucyjnego
oraz odpowiemy na ważne pytania, które pojawiają się w przestrzeni publicznej,
ale to dokona tego aktu Pani Minister.
Pani Minister, bardzo proszę.
Dziękuję bardzo. Dzień dobry Państwu.
Za nami, a właściwie już końcówka gorącego lata
i tak też nazwaliśmy swoją dzisiejszą prezentację
gorące lato systemu kaucyjnego,
bo rzeczywiście to był bardzo taki sprawdzający test,
jak system kaucyjny działa w praktyce.
Lato jest związane z tym, że więcej kupujemy napojów
i oczywiście jest więcej zwrotów opakowań po napojach,
ale to gorące lato systemu kaucyjnego
nawiązuje również do tej debaty politycznej
i między innymi z projektu Konfederacji,
która próbuje zlikwidować system kaucyjny.
Te propozycje nie odpowiadają na żadne problemy w gospodarce odpadami
i tak naprawdę one są policzone na sianie chaosu,
natomiast my skupiamy się na konstruktywnym odpowiadaniu
na wszelkie sprawy i je po prostu wyjaśniamy
i poprawiamy nasz system kaucyjny.
Tutaj prezentowane dzisiaj dane pokazują bardzo jasno,
że system kaucyjny działa, działa coraz sprawniej,
ale również chcemy wyjaśnić na tej konferencji prasowej
wszelkie wątpliwości, które pojawiają się w przestrzeniu publicznej
i wiem, że one są podyktowane pewną troską,
troską o konsumentów i między innymi to jest odpowiedź na interpelacje poselskie
również posłów koalicji 15 października,
ale także na pytania i dziennikarzy i mieszkańców i mieszkanek polskich.
System kaucyjny w liczbach.
Tutaj z dumą możemy dzisiaj się pochwalić,
że do końca lipca zebraliśmy już 3,2 miliarda opakowań kaucyjnych.
Przypomnę, że na koniec czerwca to było 2,3 miliarda,
czyli przez sam lipiec zebraliśmy 900 milionów opakowań,
co jest kolejnym rekordem.
Natomiast też myślę, że z dumą możemy powiedzieć,
że mamy w Polsce ponad 60 tysięcy punktów zbiórki
i liczba automatów się znacząco zwiększyła.
Mamy ich obecnie 17,5 tysiąca w całej Polsce
i też przypomnę, że na koniec czerwca mieliśmy ich 14 tysięcy,
więc widać wyraźnie, że operatorzy, ale także sklepy
i nie tylko, inwestując w kaucjomaty,
ponieważ klienci po prostu doceniają tę automatyczną zbiórkę.
Tu ciekawostka jest taka, że w automatach,
które stanowią 29% wszystkich punktów zbiórki,
zbierane jest aż 88% wszystkich opakowań.
Lato to również wzrost liczby punktów zbiórki poza sklepami,
dlatego że tu operatorzy testują różne rozwiązania
i Polki i Polacy doceniają różne formy zbierania opakowań
i takich punktów poza sklepami jest już w Polsce 600.
W czerwcu było ich 230,
także widać wyraźnie również tutaj wzrost
i to są punkty zbiórki na osiedlach, także w przestrzeni miejskiej,
a także w miejscach, które są miejscami wypoczynku Polek i Polaków.
Są plany, aby tutaj jeden z operatorów testuje
postawienie takich automatów na osiedlach.
W Warszawie jest ich już 61.
Docelowo w Warszawie ma być 400 takich automatów,
natomiast w całej Polsce planowane jest w ciągu 3-4 lat
postawienie około 4000 automatów w całej Polsce,
również w Łodzi, Krakowie, Wrocławiu, ale także na Śląsku.
System kaucyjny wychodzi poza sklepy
i tutaj warto pochwalić się tym,
że na festiwalach zakrólował system kaucyjny.
Na festiwalu Poland Rock Festival
zebrano rekordowe 724 tysiące opakowań,
natomiast również na innych festiwalach, takich jak
Męskie Granie, Audio River czy koncert w Jarocinie,
na tych trzech festiwalach łącznie zebrano
120 tysięcy opakowań i te festiwale były obsługiwane
przez polski system kaucyjny.
Tutaj warto też zaznaczyć to, że na tych festiwalach
te opakowania można było oddać w sposób automatyczny,
to były automaty z możliwością zwrotu kaucji na kartę,
co też pokazuje, że ten zwrot opakowań
może być wygodny, szybki i taki przystępny dla klienta.
Te 3,2 miliarda opakowań trudno sobie wyobrazić,
bo to jest naprawdę duża liczba,
natomiast przeliczyliśmy to na liczbę mieszkańców,
co dało nam wynik 86 opakowań przeciętnie na każdego Polaka.
Wliczając w to również niemowlęta.
Oczywiście ta dynamika zwrotu opakowań w ostatnich miesiącach
jest znacznie większa niż na początku tego systemu,
ale tyle możemy powiedzieć, że w ciągu 10 miesięcy
przeciętnie 86 opakowań każdy Polek,
każda Polka oddała opakowań.
Tutaj na tym slajdzie pokazana jest dynamika,
która jest rzeczywiście bardzo imponująca.
Na koniec stycznia mieliśmy 28 milionów opakowań zwróconych,
do końca marca 520 milionów,
natomiast 3,2 miliarda opakowań.
To pokazuje, że system cały czas bardzo dynamicznie się...
Ale też przypomnijmy, że te dane z ubiegłego roku,
kiedy system ruszał, były naprawdę bardzo, bardzo skromne.
W listopadzie zebraliśmy...
...opakowań, natomiast do końca grudnia 3 miliony...
I jeszcze jedna wizualizacja.
Tutaj przeliczyliśmy te 3,2 miliarda opakowań...
...i takiego zgniecionego materiału,
czyli takiego materiału, który wychodzi z automatów kaucyjnych,
co daje nam około 4 tysięcy ciężarówek czystego surowca.
Surowca, który jedzie do recyklingu,
a nie na przykład jest spalany w spalarniach albo nawet w piecach,
albo nie ląduje w parkach czy w lasach.
To jest wielka korzyść zarówno dla środowiska,
jak i dla całej gospodarki.
Te przedstawione dane są rzeczywiście imponujące.
Natomiast my bardzo poważnie traktujemy każdą uwagę,
która do nas przychodzi.
I dlatego też chcielibyśmy wyjaśnić takie największe wątpliwości,
które pojawiają się w przestrzeni publicznej.
Wszystkim nam zależy na tym, żeby ten system działał sprawnie,
żeby był wygodny dla konsumentów.
No i oczywiście zależy nam na tym, żeby był przejrzysty finansowo.
I o tym właśnie będą kolejne slajdy.
Pierwsza rzecz to, przede wszystkim chciałabym podkreślić i przypomnieć,
że operatorzy to są organizacje non-profit.
Niezwrócona kaucja może być przeznaczona wyłącznie na działalność systemu
i przede wszystkim na rozwój tego systemu,
co jak widzą Państwo dzieje się.
Cały czas są inwestowane pieniądze w kolejne kaucjomaty,
w nowe rozwiązania technologiczne.
Również myślę, że warto wspomnieć o tym,
że zgodnie z ustawą operatorzy mają obowiązek składania rocznych sprawozdań
i te sprawozdania składają do połowy marca kolejnego roku.
Natomiast marszałkowie mają czas na rewizję tych sprawozdań do końca września.
Pierwsze sprawozdanie to z tych pierwszych trzech miesięcy,
ono już zostało złożone.
Także w tej chwili trwa weryfikacja tych sprawozdań przez marszałków,
ale my już teraz planujemy w Ministerstwie Klimatu i Środowiska
spotkanie we wrześniu z operatorami
i również kwestia sprawozdań będzie na tym spotkaniu poruszana.
Kolejna rzecz, która jest często poruszana w przestrzeni publicznej
to są zasady realizacji bonów kaucyjnych.
I tutaj przypomnę, że prawem konsumenta jest to,
że jeżeli jest bon kaucyjny i klient życzy sobie zwrotu pieniędzy,
to jak najbardziej ma do tego prawo i sklep nie ma prawa odmówić wypłaty pieniędzy.
Oczywiście można ten bon spieniężyć i wykorzystać na zakupy,
ale nie jest to wymóg.
Natomiast to nad czym się pochylamy to jest termin ważności tego bonu.
Tutaj rzeczywiście jest dużo głosów takich, że różnie operatorzy,
różnie sklepy podchodzą do tego.
Te bony w tej chwili są ważne minimum 30 dni.
Natomiast chcemy pochylić się na tym w nowej legislacji,
żeby były dłużej ważne.
Nie wiem Państwu jakie będzie to rozwiązanie,
dlatego że musimy przeanalizować różne kwestie,
również kwestie przepływów pieniężnych pomiędzy sklepami.
Obowiązki sklepu i tutaj warto też przypomnieć kolejne prawo konsumenta
do tego, że jeżeli oddajemy opakowanie w sklepie dużym,
powyżej 200 metrów kwadratowych i kaucjomat jest nieczynny na parkingu,
bo jest na przykład zapchany,
to klient ma prawo oddać takie opakowanie w sposób ręczny.
Natomiast oczywiście my operatorzy sklepy pracują bardzo intensywnie nad tym,
żeby poszerzać kwestie automatów do zbierania opakowań,
a także umożliwiać takie technologiczne możliwości zwrotu na kartę.
Także ten system automatycznej zbiórki cały czas się rozwija
i to jest też pokazane w liczbach.
Kwestia niezgniatania opakowań też jest bardzo często podnoszona.
Natomiast tutaj chciałabym zaznaczyć,
że kwestia niezgniatania, ona nie wynika z wymogów ustawowych,
natomiast ona wynika z kwestii bezpieczeństwa
i zapobiegania różnym nieprawidłowościom, na przykład fraudom.
Te automaty, podobnie zresztą działają automaty w innych krajach,
działają na tej zasadzie, że sprawdzają kod kreskowy,
który musi być widoczny i musi być przez automat odczytany,
ale one również sprawdzają kształt opakowania.
Czyli jest to jakaś forma podwójnej weryfikacji i zapobiegania nadużyciom.
Jakiś czas temu informowałam Państwa, że rozpoczynamy kontrolę w sklepach.
To było na początku tego roku i rzeczywiście taki cykl kontroli
przeprowadzonych przez wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska się odbył.
On miał miejsce od lutego do końca kwietnia
i był skierowany w kierunku sprawdzenia,
jak sobie radzą duże sklepy z systemem kaucyjnym.
Te kontrole, mamy z tych kontroli raport,
one nie wykazały dużych nieprawidłowości.
Były drobne nieprawidłowości i one zostały wyjaśnione wspólnie ze sklepami.
Dodam jeszcze, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska
również przyjmuje różne zgłoszenia,
m.in. po prostu od mieszkańców.
Takich zgłoszeń od początku roku mieliśmy 600
i wszystkie one były przekazywane do odpowiednich operatorów,
bo nam również zależy na tym,
żeby ten system był coraz sprawniejszy
i coraz bardziej przyjazny dla klientów.
To, co my planujemy jako Ministerstwo Klimatu i Środowiska,
to jest nowelizacja ustawy,
jeżeli chodzi o włączenie szkła jednorazowego do systemu kaucyjnego,
oczywiście z pewnym odpowiednim wakacjolegizm,
dlatego, że zdajemy sobie sprawę,
że jest to duża, systemowa, logistyczna zmiana.
Natomiast to, nad czym się również pochylamy,
to jest ważność BON-u,
w czasie którego można ten BON zrealizować.
Chcemy ten okres wydłużyć i przede wszystkim ustandaryzować,
natomiast w tej chwili nie powiemy Państwu,
jakie będzie ostateczne rozwiązanie.
Planujemy, że te prace analityczne zakończą się we wrześniu
i we wrześniu kierownictwo ministerstwa podejmie decyzję
co do dalszego toku tej legislacji.
I na koniec podsumowując,
chciałabym powiedzieć, że system kaucyjny działa,
co nie znaczy, że działa zupełnie tak,
że nie trzeba nic poprawić.
Oczywiście cały czas trzeba coś poprawić.
Taka jest specyfika dużej zmiany,
dużej zmiany logistycznej.
I chciałabym też powiedzieć,
że to jest też kwestia normalnego rozwoju tego systemu.
My jesteśmy w pierwszym roku
dopiero funkcjonowania systemu kaucyjnego,
a tak na przykład Finlandii,
która osiąga poziomy zbiórki 99%,
ten system działa już od 30 lat.
Podobnie chcę powiedzieć,
że w innych krajach Unii Europejskiej,
jak Finlandia, Szwecja, Niemcy,
tam są poziomy zbiórki powyżej 90%,
nawet sięgają 99-98%.
Natomiast my w tej chwili na ten pierwszy rok
zakładamy 77%.
Też nowszy kraj,
kraj, który wdrożył system kaucyjny 2 lata temu
to jest Irlandia i ona osiągnęła
po dwóch latach funkcjonowania
79% poziomu zbiórki.
Też warto zaznaczyć,
że nowe kraje dołączają do systemu kaucyjnego,
takie jak Portugalia i Wielka Brytania,
która zamierza wdrożyć system kaucyjny
w przyszłym roku.
I ten system jest bardzo podobny
do naszego polskiego systemu.
I to pokazuje, że ten system kaucyjny
to nie jest jakiś wymysł,
to jest konkretne rozwiązanie,
które się sprawdza w wielu krajach,
ale też i nasze rozwiązania,
które pokazaliśmy, które przetestowaliśmy,
one również są wykorzystywane
jako benchmark, jako punkt wyjścia
dla innych krajów.
Dziękuję.