Paulina Hennig-Kloska: pomoc dla oszukanych w programie

00:01 Dzień dobry, Szanowni Państwo, witam Państwa bardzo serdecznie o Ministerstwie Klimatu i Środowiska. 00:05 Jest z nami Pani Minister Paulina Henik-Kloska. 00:09 Dziś bardzo ważna decyzja Rady Ministrów dla wielu polskich rodzin, ale tutaj o szczegóły już oddaję głos Pani Minister. 00:18 Tak, Szanowni Państwo, dzisiaj Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy, który trafi teraz do Parlamentu. 00:24 Liczę na jego szybkie procedowanie, bo w mojej ocenie jest to z punktu widzenia obywateli jeden z ważniejszych projektów 00:33 przyjętych niewątpliwie na wniosek Ministerstwa Klimatu i Środowiska w tej kadencji. 00:40 Chodzi oczywiście o ustawę, która mówi o pomocy poszkodowanym w programie Czyste Powietrze. 00:48 Szanowni Państwo, ustawa dotyczy osób oszukanych przez nieuczciwych wykonawców, 00:58 którzy w skrajnych przypadkach imali się takiego procederu, że pobierali dotacje z programu Czyste Powietrze 01:05 i po prostu znikali bez wykonania prac. 01:09 Dziennikarze często pokazywali programy o osobach pokrzywdzonych, w których pieniądze zniknęły, 01:15 a remonty domów, wymiana źródeł kopciuchów tzw. na nowoczesne źródła zeroemisyjne nie została przeprowadzona 01:23 i faktycznie w pewnym okresie funkcjonowania programu zidentyfikowanym przez nas po zmianie władzy 01:30 taki proceder miał miejsce. 01:34 Dokładnie mówiąc dotyczy to tych beneficjentów, którzy korzystali z prefinansowania w programie Czyste Powietrze, 01:43 które zostało wdrożone mniej więcej w lipcu 2022 roku bez dodatkowych zabezpieczeń dla beneficjentów programu, 01:56 w którym to pieniądze były bezpośrednio wypłacane na konta wykonawców poszczególnych inwestycji, 02:05 którzy z kolei korzystali z tzw. instytucji pełnomocnika. 02:09 Czyli cały proceder polegał na tym, że wykonawca otrzymywał pełnomocnictwo, pieniądze na konto, 02:18 a potem znikał z pieniędzmi nie przeprowadzając inwestycji. 02:23 Czyste Powietrze, Szanowni Państwo, to niezwykle ważny program społeczny 02:27 i zwiększenie bezpieczeństwa beneficjentów w zasadzie od początku naszej pracy w tym ministerstwie, 02:35 od początku 2024 roku stanowiło dla nas priorytet. 02:40 Jak Państwo wiecie w 2024 roku zatrzymaliśmy program, przeprowadziliśmy jego gruntowny remont, 02:49 zaczęliśmy gruntowną kontrolę wszystkich wykonawców, beneficjentów programu, ale także przeprowadzonych inwestycji. 02:57 Natomiast dziś chcemy pomóc pokrzywdzonym, tym najbardziej pokrzywdzonym w programie, 03:05 usuwając po prostu konsekwencje błędów rządu Prawa i Sprawiedliwości. 03:11 Mam pełną świadomość, że pokrzywdzeni w tym programie bardzo długo czekali na tę ustawę, 03:19 niezwykle ważną z ich punktu widzenia, a mamy do czynienia, przypomnę tutaj, 03:23 z rodzinami często o najniższych dochodach, często z emerytami, jednoosobowymi gospodarstwami emeryckimi, 03:35 bo takie rodziny korzystały przede wszystkim z programu Czyste Powietrze i do takich rodzin, 03:41 dla takich rodzin ten program często jest dedykowany. 03:45 Natomiast miejmy świadomość, że jest to faktycznie ustawa bez precedensu w polskim prawie, 03:52 wymagała od nas bliskiej współpracy z organami ścigania, a także z Ministerstwem Sprawiedliwości, 03:59 za co przedstawicielom zarówno organów ścigania, jak i Ministerstwa Sprawiedliwości bardzo serdecznie dziękuję. 04:08 Co tak naprawdę ustawa przewiduje, bo to jest ten element, to serce ustawy, 04:15 te przepisy, które wprowadzają, które dadzą nowe narzędzia postępowania w takich przypadkach 04:22 dla Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. 04:27 Po pierwsze da podstawę Wojewódzkim Funduszom Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej 04:33 do pierwszego kroku wstrzymania dochodzenia należności za nierozliczone dotacje. 04:40 Będzie to możliwe po tym, jak formalnie osoba taka pokrzywdzona, rodzina pokrzywdzona 04:47 złoży zawiadomienie do prokuratury, do organów ścigania i rozpocznie się proceder ścigania sprawcy wyłudzenia. 04:58 Gdy organy ścigania rozpoczną postępowanie karne, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej 05:06 na wniosek beneficjenta będzie mógł zawiesić spłatę należności. 05:12 Dziś tak naprawdę zarządy, kierownictwo Wojewódzkich Funduszy w całej Polsce nie mają podstawy prawnej 05:20 do tego, by zawiesić dochodzenie należności nierozliczonych dotacji i ustawa tak naprawdę 05:29 dopiero wprowadza podstawę do tego, by w pierwszej kolejności, w pierwszym kroku wstrzymać dochodzenie nierozliczonych dotacji, 05:38 nierozliczonych należności, a w drugim kroku zawiesić spłatę należności, egzekucję tych należności od rodzin, 05:47 które padły ofiarami oszustwa. Kluczowy moment, do którego musimy doprowadzić w tym postępowaniu, 05:55 jeżeli ta ustawa, ten projekt wejdzie w życie, to prawomocny wyrok sądu skazujący dla nieuczciwego wykonawcy. 06:03 Wtedy spłata z obowiązań będzie przechodziła, obowiązek tej spłaty z obowiązań z beneficjenta 06:10 programu Czyste Powietrze na nieuczciwego wykonawcy, który zostanie skazany prawomocnym wyrokiem sądu 06:19 za wyłudzenie pieniędzy, czy właśnie doprowadzenie do szkody beneficjenta programu. 06:28 W przypadku, oczywiście, bo takie też mogą się zdarzać, śmierci takiego nieuczciwego wykonawcy, 06:36 zaginięcia takiego nieuczciwego wykonawcy przy słabej kondycji finansowej, trudnej kondycji finansowej beneficjenta, 06:44 również wojewódzkie fundusze będą mogły podejmować indywidualne decyzje o jakimś umorzeniu części z obowiązań, 06:54 rozłożeniu na raty i rozterminowaniu w czasie spłaty tego typu z obowiązań. 07:02 Generalnie wojewódzkie fundusze będą mogły dochodzić roszczeń na mocy tej ustawy bezpośrednio od wykonawców. 07:10 Ja przypomnę, że w programie Czyste Powietrze umowa z beneficjentami programu była podpisywana 07:18 bezpośrednio w wojewódzki fundusz, a po drugiej stronie rodzina, która korzystała z programu. 07:27 Nie ma umowy między wojewódzkim funduszem a wykonawcą. 07:31 Czy on jest uczciwy, doprowadził rzetelnie inwestycje przeprowadzając ją w całości bezbłędnie, 07:38 czy jest to nieuczciwy, beneficjent, nieuczciwy wykonawca. 07:43 Te podmioty zawsze były z boku jako zleceniobiorcy usług zleconych przez polskie rodziny. 07:54 Dopiero ta ustawa de facto wprowadza podstawę prawną do tego, żeby kierownictwo wojewódzkich funduszy 08:02 ochrony środowiska mogły dochodzić rozszerzeń bezpośrednio właśnie od takich nieuczciwych wykonawców, 08:08 to ich ścigać. Mamy pełną świadomość, że pokrzywdzone rodziny, to tak jak już powiedziałam, 08:15 rodziny o niższych dochodach na osobę w rodzinie, często emeryci o niskim uposażeniu, 08:24 też często bez doświadczeń we współpracy z organami ścigania i tu siła państwa wobec takiego nieuczciwego wykonawcy, 08:35 jego sprawność w poruszaniu się po przepisach prawa, dochodzeniu roszczeń, ściganiu nieuczciwego sprawcy 08:45 jest dużo większa niż w przypadku rodziny pokrzywdzonej. Szacujemy Szanowni Państwo, 08:53 że w najdalej idącej sytuacji problem może dotyczyć nawet 8 tys. rodzin. Na dziś kwota nierozliczonych zaliczek 09:07 w programie Czyste Powietrze wynosi 285 mln zł. To oczywiście dużo, bo każda z tych 8 tys. rodzin pokrzywdzona 09:17 dzisiaj mierzy się ze swoim problemem indywidualnie i 285 mln to bardzo dużo pieniędzy, ale jeżeli spojrzymy na całą skalę programu, 09:30 22 mld zł wydanych pieniędzy w programie Czyste Powietrze przez cały jego okres funkcjonowania, 09:38 to jednak widzimy, że jest to promil problemu, a nie jakaś duża skala wyłudzeń w programie. 09:48 Tak jak powiedziałam, to jest mała skala do wielkości programu, 280 mln do 22 mld zł, ale z drugiej strony 10:08 proszę Państwa, żeby się od niej nie odwróciło plecami, wręcz przeciwnie, wsparło ją w tym problemie. 10:16 Szanowni Państwo, jeszcze ważna informacja, ta ustawa dotyczy beneficjentów programu, którzy podpisali umowę 10:28 w tym właśnie najbardziej newralgicznym okresie, w którym tego typu procederów zdarzało się właśnie najwięcej. 10:37 Dziś nie mamy tego typu przypadków, żeby z najnowszej odsłony programu wykonawca wziął pieniądze i zniknął. 10:46 Natomiast okres, w którym mierzyliśmy się z tego typu problemem, to okres, tak jak powiedziałam, 10:52 od wprowadzenia prefinansowania w programie Czyste Powietrze bez takiej osłony dodatkowych zabezpieczeń 11:01 dla beneficjentów, które wprowadziliśmy my, na przykład w postaci operatorów współpracujących z nami 11:07 jednostek samorządu terytorialnego gmin, czy przedstawicieli wojewódzkich funduszy ochrony środowiska. 11:15 Z drugiej strony koniec tego procederu to jest listopad 2024 roku, czyli zatrzymanie programu. 11:23 Tak jak powiedziałam już kiedyś na spotkaniu z Państwem, to była jedna z trudniejszych decyzji podjętych 11:28 przez kierownictwo Ministerstwa Klimatu i Środowiska pod ogromną presją opinii publicznej, by tego nie robić, 11:36 ale zdecydowaliśmy się na to i to był bardzo dobry krok, który pozwolił nam uporządkować program Czyste Powietrze, 11:43 wyremontować go. Nie da się, Szanowni Państwo, wymieniać kół w samochodzie, który jedzie po drodze 11:48 i dlatego też zawieszenie programu w listopadzie 2024 roku to był ten moment, w którym mogliśmy przeprowadzić 11:56 gruntowny remont tego programu i tak jak powiedziałam po tym remoncie nie ma większych problemów z tego typu procedurami. 12:06 Zawsze może się zdarzyć wykonawca, który czegoś nie wykona poprawnie, w czymś nie będzie się zgadzał z beneficjentem, 12:17 czy Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska przy takim szeregu remontów, modernizacji, wymiany źródeł ciepła. 12:24 To się zawsze może zdarzyć, bo to jest tak jak Szanowni Państwo, usterki po remontach, które przeprowadzamy w swoich domach, 12:31 zwykłych, normalnych, naturalnych modernizacjach i tutaj również takie sytuacje mogą się trafić, ale tego typu wyłudzeń 12:37 po listopadzie 2024 roku w tym okresie podpisywania umów już nie notujemy. 12:45 Co ważne to tak jak powiedziałam jeszcze mierzymy się z mniej więcej liczbą zagrożonych rodzin do 8 tysięcy, 12:57 a łącznie w programie rozliczonych już inwestycji mamy 700 tysięcy. 13:05 To pokazuje skalę wymienionych kopciuchów, z termomodernizowanych domów, zainwestowanych. 13:12 Porządnie też inwestycji pieniędzy w podnoszenie efektywności energetycznej domów jednorodzinnych w Polsce. 13:24 To co też chciałam powiedzieć to to i przypomnieć, że tylko od stycznia 2024 roku wypłaciliśmy największą pulę środków z programu 13:37 czyste powietrze. Tak jak powiedziałam w całej historii programu to 22 miliardy złotych, przy czym 14 miliardów wypłaciliśmy od stycznia 2024 roku, 13:47 a więc w tej kadencji rządu. Tyle z mojej strony.