Monika Wielichowska: Screening płuc może uratować tysiące

00:00 Witam Państwa serdecznie na konferencji prasowej. 00:03 Głos oddaję pani marszałkini Sejmu, Monice Wielichowskiej. 00:07 Bardzo proszę. 00:08 Bardzo dziękuję. 00:09 Dzień dobry Państwu. 00:10 W piątek z samego rana przychodzimy do Was z bardzo ważnym tematem, 00:14 bo dotyczącym profilaktyki i zdrowia, a oprócz zdrowia nic ważniejszego w życiu nie ma. 00:20 Drodzy Państwo, jednym z największych tragedii zdrowotnych w Polsce jest rak płuca. 00:27 Spotykamy się w Sejmie tuż przed Światowym Dniem bez tytoniu, 00:32 ale także w Roku Profilaktyki Zdrowotnej. 00:35 I to jest bardzo ważny moment, bo zdrowie zaczyna się wcześniej od świadomości, 00:40 od profilaktyki i od szybkiej reakcji. 00:43 A profilaktyka nie zaczyna się w gabinecie lekarskim, 00:46 tylko zaczyna się od tego, co mamy zdrowego na talerzu, 00:49 czy jesteśmy aktywni, czy mamy dobry sen, 00:53 czy przystępujemy do szczepień i do wczesnej diagnostyki. 00:57 Rak płuca każdego roku dotyka ponad 21 tysięcy osób 01:02 i niemal tyle samopacjentów przegrywa walkę z chorobą. 01:06 I za tymi liczbami są ludzie, są rodziny, są niedokończone historie. 01:11 Największym problemem jest zbyt późna diagnoza. 01:15 Wielu pacjentów trafia do lekarza niestety wtedy, 01:18 gdy możliwości leczenia są już bardzo, bardzo ograniczone. 01:22 A przecież wiemy, że wcześniej wykryty rak płuca może skutecznie leczyć. 01:26 Wiemy też, że nowoczesna diagnostyka i szybkie leczenie ratują życie. 01:30 Dlatego tak ważny jest planowany od października 01:33 ogólnopolski program badań przesiewowych 01:35 z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej. 01:38 I to może być, drodzy Państwo, przełom, bo badanie pokazuje jasno, 01:42 takie programy realnie zmniejszają śmiertelność. 01:46 Niskodawkowa tomografia komputerowa może zmniejszyć śmiertelność 01:50 z powodu raka płuca o około 20%, a w grupie kobiet nawet o 40%. 01:56 To oznacza tysiące uratowanych istnień ludzkich. 02:00 Dlatego tak ważne jest, abyśmy dzisiaj wspólnie zastanowili się, 02:03 jak skutecznie wykorzystać tę szansę dla pacjentów, dla rodzin 02:07 i dla przyszłości zdrowia publicznego w Polsce, 02:10 dla całego systemu ochrony zdrowia. 02:12 Dziś powiemy o konkretnych rozwiązaniach. 02:14 Dziś powiemy o tym, jak ratować więcej ludzi. 02:17 Dziś powiemy, jak diagnozować szybciej, 02:19 jak sprawić, by raka płuca coraz rzadziej oznaczał wyrok. 02:22 Dziękuję Fundacji To się Leczy. 02:24 Dziękuję Polskiej Grupie Raka Płuca, ekspertom, organizacjom pacjenckim 02:28 i wszystkim Państwu za obecność i zaangażowanie. 02:31 A są ze mną wybitni eksperci, którzy podzielą się z nami wiedzą, 02:35 którzy podzielą się z nami swoim zaangażowaniem i zdrowymi radami. 02:39 Prof. Paweł Koczkodaj, kierownik Pracowni Prewencji Pierwotnej 02:43 i Polityki Zdrowotnej w Zakładzie Epidemiologii i Prewencji Pierwotnej 02:46 Nowotworów Narodowy Instytut Onkologii. 02:51 Prof. Tadeusz Orłowski, wiceprezes Polskiej Grupy Raka Płuca, 02:55 kierownik Kliniki Chirurgii w Instytucie Gruźlicy i Chorób Płuc. 02:58 Prof. Damian Tworek, Klinika Nowotworów w Klatki Piersiowej 03:01 Instytut Gruźlicy i Choroby Płuc. 03:04 Dr. Andrzej Tysarowski, konsultant wojewódzki w dziedzinie 03:08 diagnostyki genetycznej, kierownik Zakładu Diagnostyki Genetycznej 03:11 i Genomiki Państwowego Instytutu Badawczego MSWiA. 03:15 Pani Aleksandra Wilk, dyrektor sekcji Raka Płuca Fundacji To się Leczy. 03:20 Jest z nami także posłanka Katarzyna Stachowiak z Komisji Zdrowia, 03:25 niezłomna profilaktyczka również. 03:28 I mi nie pozostaje już nic innego, jak zaprosić ekspertów do głosu. 03:33 Jako pierwszego zapraszam pana profesora Pawła Korczkodaja. 03:38 Dzień dobry Państwu, witam bardzo serdecznie. 03:41 Mi przypadło tutaj w roli trzymać taki oto worek z liczbą palących w Polsce. 03:47 Myślę, że nie bez powodu reprezentuję Narodowy Instytut Onkologii. 03:51 Szanowni Państwo, jesteśmy w trakcie trwania Europejskiego Tygodnia Walki z Rakiem, 03:55 którego zakończeniem jest Światowy Dzień Bez Tytoniu, już w tą najbliższą niedzielę. 04:00 Jest to święto ustanowione przez WHO, nie bez przyczyny. 04:04 Od lat tytoń jest ogromnym wyzwaniem zdrowia publicznego. 04:09 Narażenie na działanie dymu tytoniowego jest przyczyną większości zgonów nowotworowych 04:14 nadal w Polsce i w wielu innych krajach europejskich, innych krajach świata. 04:20 Jeżeli mówimy o tytoniu, na pewno też nie sposób nie wspomnieć o nowych wyrobach tytoniowych, 04:25 nowych wyrobach nikotynowych, które są ogromnym zagrożeniem. 04:29 Światowa Organizacja Zdrowia wskazuje, że w regionie europejskim WHO 04:33 ponad 4,2 miliona nastolatków w wieku 13-15 lat używa e-papierosów. 04:39 Jeżeli chodzi o dane krajowe pochodzące z badania Global Youth Tobacco Survey 04:43 okazuje się, że ponad 23% dziewcząt w Polsce w wieku 13-15 lat używa e-papierosów. 04:49 Ponad 21% chłopców w tej samej grupie wiekowej. 04:53 Jeżeli chodzi o inne wyroby nowe tytoniowe, nikotynowe, to tytoń podgrzewany 04:57 jest również bardzo popularną używką. To jest po 10% wśród obydwu płci 05:01 w tej samej grupie wiekowej. Mówię o tym dlatego, ponieważ okazuje się, 05:05 że młodzież, która używa tych właśnie nowych wyrobów tytoniowych, nikotynowych 05:10 jest około trzy razy bardziej narażona na używanie tytoniów w życiu dorosłym, 05:14 co niestety powoduje, że są to później pacjenci właśnie między innymi państwa. 05:20 Nie możemy mówić o żadnej kategorii wyrobu tytoniowego czy nikotynowego, 05:24 że jest zdrowy czy bezpieczny. Pamiętajmy, drodzy Państwo, 05:28 chciałbym, żeby to wybrzmiało przy okazji zbliżającego się 05:31 Światowego Dnia Bez Tytoniu, że uzależnienie od nikotyny jest chorobą. 05:35 Jest chorobą sklasyfikowaną w klasyfikacji ICD i mamy też leki, 05:40 aby tę chorobę leczyć, które są bez recepty, które są na receptę. 05:45 Wystarczy zapytać lekarza. Natomiast pewnie, wydaje mi się, 05:51 że najistotniejszą kwestią, którą chciałbym dzisiaj poruszyć, 05:53 to jest kwestia pomocy, którą każdy z Państwa może uzyskać. 05:58 W Polsce od 30 już lat, od 1996 roku funkcjonuje Ogólnopolska Telefoniczna 06:05 Poradnia Pomocy Palącym, działająca w Narodowym Instytucie Onkologii. 06:10 I tam, drodzy Państwo, pod numerem 801-108-108 możecie uzyskać informacje, 06:16 możecie uzyskać pomoc, jak wyjść z tej choroby nikotynizmu, 06:20 jak rzucić palenie, jak nie używać nowych wyrobów tytoniowych nikotynowych. 06:25 I myślę, że to jest taki przekaz, który chciałbym z Państwem, aby został. 06:31 Oczywiście ten numer jest na każdej paczce papierosów w Polsce. 06:34 Natomiast wolałbym, żebyście Państwo znali ten numer od Pani Marszałek, 06:38 czy tutaj od ekspertów, czy ode mnie i korzystali z tej pomocy, 06:43 jeżeli ona jest wymagana. Bardzo dziękuję. 06:48 Zapraszam Pana Profesora Tadeusza Orłowskiego. 06:51 Dziękuję bardzo. Ja myślę, że tu nikogo nie trzeba zachęcać do dzwonienia, 06:56 bo nikt nie pali. A chciałbym dodać tylko do tego, co Pan powiedział, 07:01 że te substytuty palenia, czy te urządzenia, które dostarczają nikotynę, 07:10 mają również niezwykle szkodliwy wpływ. I nie tylko ze względu na to, 07:18 że ta jedna trzecia potem sięga po papierosa, ale już w chwili obecnej 07:23 znane są przypadki głównie wśród ludzi młodych, gdzie na skutek palenia 07:28 tych e-papierosów dochodzi do włóknienia płuc i ci młodzi ludzie 07:33 wymagają potem przeszczepu płuc. To jest jedyna bardzo agresywna 07:39 i bardzo uciążliwa forma leczenia. Także o tym też warto pamiętać 07:44 i warto o tym mówić. Natomiast jeżeli tutaj Pan Profesor mówił 07:49 o profilaktyce pierwotnej, ja powiem o profilaktyce wtórnej, 07:56 którą jest badanie się i program niskodawkowej tomografii komputerowej. 08:03 Tego typu programy w Polsce realizowane są od blisko 20 lat, 08:10 tylko w formie pilotażowej. Były to regionalne, zaczynał Szczecin, 08:17 potem Gdańsk, Warszawa, Poznań, a w ostatnich latach mamy dwa 08:22 duże ogólnopolskie programy, które polegają na tym, że u osób 08:28 z grupy ryzyka, a grupą ryzyka są palacze, którzy palą, my to mierzymy 08:35 tak zwanymi paczkolatami, czyli paczkę przez 20 lat. 08:40 Jak ktoś pali dwie paczki, to wystarczy 10 lat i osoby po 55. roku życia. 08:48 A zatem wykonanie u nich tomografii komputerowej niskodawkowej 08:53 daje szansę na wykrycie wczesnej postaci raka płuca. 08:58 Dlaczego to ma znaczenie? Pani Marszałek wspomniała o statystykach, 09:04 czyli umieralność w grupie badanych wśród kobiet sięga nawet 40%, 09:11 a wśród mężczyzn przekracza procent 20%, a zatem jest to, co walczyć. 09:18 I mamy nadzieję, że program ten od października wejdzie do koszyka 09:26 NFZ-owskiego i to są te pieniądze, które gdybym miał w tym worku, 09:32 to bym od razu przeznaczył i wysłał do NFZ-u, ale wiemy, że te sumy 09:38 są zabezpieczone w Ministerstwie Finansów i mamy nadzieję, 09:42 że te pieniądze zostaną uruchomione i że od października rozpoczniemy ten program. 09:48 A że jest to ważne, to poza tym czynnikiem ludzkim, który pozwala 09:53 na wydłużenie życia chorym, którzy zachorują na raka płuca, 10:01 który pozwala, że żyją wśród nas, to jest również aspekt ekonomiczny, 10:09 bo wykryty wcześniej rach płuca, czyli w fazie operacyjnej, 10:15 pozwala na jednorazowe leczenie. Chory ma usuwaną zmianę i można powiedzieć 10:23 ma wszystkie szanse na to, żeby być zdrowym. Chory wykryty objawowy, 10:28 to jest chory, którego leczymy, chory, który wymaga bardzo nowoczesnych leków, 10:35 ale leków niesłychanie drogich, które mogą kosztować nawet kilkadziesiąt tysięcy 10:43 miesięcznie, proszę Państwa. A zatem proszę sobie wyobrazić, 10:47 biorąc pod uwagę skalę zachorowań, jakie są to pieniądze i co Państwo 10:53 mogłoby zaoszczędzić. Oczywiście nie z dnia na dzień, jest to kwestia 10:58 pewnej perspektywy, ale którą trzeba widzieć. Dziękuję bardzo. 11:02 I zapraszam Pana Profesora Damiana Tworka. 11:05 Szanowni Państwo, jak Państwo widzą, na tym worku jest liczba 21 tysięcy, 11:11 to jest liczba rocznych zachorowań na raka płuca w Polsce. 11:17 I wczesna diagnostyka, m.in. obejmująca właśnie program 11:22 screeningowy niskodawkowej tomografii klatki piersiowej, pozwala na to, 11:27 żeby z tej grupy ponad 20 tysięcy nowych chorych, u których rozpoznano raka płuca, 11:34 znaczącą część móc wyleczyć całkowicie, czyli leczyć z intencją radykalną. 11:42 Pan profesor Orłowski powiedział tutaj o chirurgii, natomiast pamiętajmy o tym, 11:47 że chirurgia to w tym momencie już nie jedyna opcja leczenia dla takich pacjentów, 11:52 a w zasadzie samodzielna chirurgia, ponieważ my teraz dysponujemy 11:56 różnymi lekami, m.in. immunoterapią, czy lekami ukierunkowanymi molekularnie, 12:01 które dodatkowo zastosowane, czy przed operacją, czy po zabiegu, 12:07 mogą zwiększyć szansę na całkowite wyleczenie u chorych z resekcyjnym rakiem płuca. 12:14 I tu jest właśnie miejsce dla tej wczesnej diagnostyki, bo jeśli wcześniej rozpoznamy 12:19 w stadium resekcyjnym, takim pozwalającym na usunięcie całkowite nowotworu, 12:24 wtedy my dajemy chorym szansę na całkowite, trwałe wyleczenie. 12:30 Natomiast pamiętajmy również o tym, że diagnostyka to nie tylko badania obrazowe, 12:34 ale żeby np. móc zastosować przed operacją te nowoczesne formy leczenia, 12:41 np. immunoterapię, to my musimy mieć wcześniej rozpoznanie. 12:44 I tu jest pole dla pulmonologów, dla torakochirurgów, którzy wykonują bronchoskopię, 12:50 ebusy, biopsje przeskladkowe po to, żeby uzyskać rozpoznanie histopatologiczne 12:56 przed zabiegiem operacyjnym. No i oczywiście nie zapominajmy o tym, 13:01 że żeby kwalifikować do tych nowoczesnych metod leczenia, to również musimy 13:05 wykonać dodatkowe badania, ocenić ekspresję PD-L1, czy wykonać różne badania 13:12 w kierunku zaburzeń genetycznych po to, żeby właściwie chorych kwalifikować 13:17 do leczenia okołooperacyjnego. I o tym pewnie powie pan prof. Tesarowski. 13:23 Dziękuję i zapraszam pana doktora Andrzeja Tesarowskiego. 13:27 Dzień dobry państwu. Proszę państwa, ja reprezentuję dziedzinę 13:31 laboratoryjnej genetyki medycznej. Jest to dziedzina, która obecnie 13:35 można powiedzieć stanowi podstawę diagnostyki pod medycynę personalizowaną, 13:41 czyli pod nowoczesne leczenie, zarówno leczenie celowane, jak i immunoterapię. 13:46 Proszę zwrócić uwagę, że nie mam worka, ponieważ jest to obszar, 13:52 można powiedzieć, znacznie ograniczony pod względem finansowania. 13:56 Natomiast badania genetyczne są teraz niezmiernie ważne, nie tylko w raku płuca, 14:00 ale w wielu innych nowotworach. W raku płuca natomiast, dlaczego jest to ważne? 14:05 Ponieważ rak płuca jest z reguły diagnozowany już w zaawansowanych stadiach. 14:10 Kiedy nie ma czasu na długą diagnostykę, to ta diagnostyka 14:15 powinna być wykonana szybko, sprawnie i można powiedzieć najbardziej szeroko. 14:20 Tak też powinny być oznaczone różnego rodzaju czynniki predykcyjne, 14:25 zarówno patomorfologiczne, jak i genetyczne. 14:30 To daje możliwość dostępu pacjentom do zaawansowanych terapii. 14:35 Tych terapii w raku płuca jest bardzo dużo. 14:38 Można powiedzieć, że co drugi pacjent praktycznie z rakiem płuca 14:41 ma możliwość skorzystania z innowacyjnego leczenia, 14:45 czy to z immunoterapii, czy to z terapii celowanych. 14:48 Ale żeby to się zadziało, potrzebna jest zaawansowana diagnostyka genetyczna, 14:52 a niestety ten dostęp w Polsce jest ograniczony. 14:55 Nawet w ramach dostępnego finansowania nie są zlecane często badania 15:02 w postaci paneli NGS, sekwencjonowania następnego generacji, 15:06 czyli technologii, która właśnie pozwala na wykrycie 15:09 wielu czynników predykcyjnych w raku płuca. 15:12 Tak też apeluję do wszystkich onkologów, aby zlecali badania genetyczne 15:18 równolegle z badaniami patomorfologicznymi, 15:21 wystawiając tzw. skierowania jednoczasowe, warunkowe. 15:26 A także zwracam się z apelem do Ministerstwa Zdrowia, 15:30 aby dopuściło do finansowania zaawansowane badania genetyczne 15:36 z zakresu płynnej biopsji. Dlaczego jest to ważne? 15:38 Ponieważ jest to technologia, która umożliwia wykonanie badań genetycznych 15:43 u pacjentów z rakiem płuca, u których nie ma dostępnej tkanki. 15:46 A jest to duża grupa, bo około 30% pacjentów z rakiem płuca 15:49 nie ma dostępnego materiału histologicznego lub ten materiał jest niediagnostyczny, 15:54 a płynna biopsja dawałaby tę możliwość. 15:56 Wystarczy pobrać krew i można wykonać te badania. 15:59 Na chwilę obecną te badania nie są finansowane. 16:01 Również apeluję o dostęp do bardzo zaawansowanych testów genetycznych 16:05 z zakresu kompleksowego profilowania genomowego. 16:08 To są badania, które pozwalają jednoczasowo określić 16:12 pełne spektrum czynników genetycznych, kwalifikujących do terapii celowanych, 16:18 ale też do immunoterapii i wielu innych aspektów, takich jak cytotoksyczność 16:25 czy też metabolizm leków, czy też inne choroby współtowarzyszące 16:30 mogłyby być zidentyfikowane u takich pacjentów 16:33 i ten proces diagnostyczny byłby u nich w pełni wykorzystany. 16:36 Dziękuję Państwu bardzo. 16:38 Bardzo zapraszam Panią dyrektor z Fundacji To się Leczy, Aleksandrę Wilk. 16:42 Witam Państwa serdecznie. 16:44 Tutaj przypadł mi worek, z którym ja się spotykam na co dzień, 16:47 czyli z pacjentami, którzy zwracają się do Fundacji z prośbą o pomoc i wsparcie. 16:52 I my widzimy to w tych liczbach. 16:53 To jest ponad 22 tysięcy zgonów rocznie, czyli praktycznie tyle, ile osób choruje, tyle umiera. 17:00 Rak płuca jest w tym momencie główną przyczyną zgonów nowotworowych, 17:03 zarówno wśród mężczyzn i, co może dziwić, również wśród kobiet. 17:07 Wyprzedził w tym momencie na pierwszym miejscu raka piersi. 17:11 Abyśmy mogli temu zapobiegać, jest niezbędne wczesne wykrywanie raka płuca. 17:16 To właśnie ten program z użyciem niskodawkowej tomografii komputerowej 17:19 jest szansą na zastosowanie leczenia radykalnego z intencją, 17:24 nawet możliwością całkowitego wyleczenia naszych chorych. 17:27 Dysponujemy aktualnie nie tylko możliwościami operacyjnymi, 17:33 ale również, tak jak tutaj wspominał przede mną pan profesor Tworek, 17:36 leczeniem okołooperacyjnym, zastosowaniem nowoczesnych, innowacyjnych terapii. 17:42 Łączymy siły. Mam tutaj też raport Polskiej Grupy Raka Płuca. 17:45 Jako Fundację współpracujemy z towarzystwami naukowymi. 17:47 Łączymy siły właśnie z Polską Grupą Raka Płuca, 17:50 z Polskim Towarzystwem Onkologicznym, z Polskim Towarzystwem Onkologii Klinicznej 17:54 po to, aby właśnie wprowadzać i zmieniać system ochrony zdrowia 17:58 i opiekę nad pacjentami z rakiem płuca w Polsce. 18:01 Aktualnie ta niskoodatkowa tomografia komputerowa jest w pilotażu. 18:05 Cieszymy się i mamy nadzieję, że zapowiadane zmiany wprowadzenia 18:09 od 1 października realnie się odbędą. 18:13 Ale także czekamy, proszę państwa, na lung cancer unity, 18:16 na ośrodki wyspecjalizowane, które zdecydowanie przyspieszą 18:20 ścieżkę diagnostyczną naszych pacjentów, która na obecną chwilę jest wydłużona. 18:25 A to wydłużenie ścieżki powoduje właśnie te zgony. 18:29 Ci pacjenci, gdyby byli szybciej rozpoznani, gdyby mogli być leczeni 18:33 na samym początku radykalnie, mieliby szansę na wyleczenie 18:37 bądź wydłużenie ich życia i tak naprawdę jakości ich życia. 18:40 Niskoodatkowa tomografia komputerowa to skierowany program 18:44 oczywiście do osób palących, czyli do osób z grupy ryzyka, 18:47 ale też osoby, które rzuciły 10-15 lat temu palenie. 18:51 I ja tutaj apeluję do tych osób, aby się zgłaszały do tego programu, 18:56 dlatego że aktualnie mamy bardzo dużo wysyp osób, które rzuciły palenie 19:01 10-15-20 lat temu i myślą, że tak naprawdę płuca się oczyściły 19:05 i już jakby to zagrożenie raka płuca mnie nie dotyczy. 19:09 No właśnie niestety nie. Okazuje się, że takich pacjentów 19:12 mamy teraz coraz częściej, więc chcielibyśmy, żeby badali się, 19:15 korzystali z tego bezpłatnego programu profilaktycznego. 19:19 Tak naprawdę, kiedy Polska wprowadzi go w tym momencie, w tym roku, 19:23 to będziemy na czwartym miejscu w Europie i na ósmym miejscu na świecie. 19:27 Myślę, że to jest ogromny postęp i tak naprawdę duma, 19:30 że możemy ten program u nas w końcu po tych 20 latach wprowadzić, 19:35 bo proszę Państwa, przełoży się to naprawdę na korzyści 19:38 przede wszystkim dla pacjentów, ale też dla budżetu państwa 19:42 i tak naprawdę dla rodzin i chorych, którzy będą mogli funkcjonować 19:46 normalnie w systemie. Dziękuję bardzo. 19:49 Bardzo dziękuję i jeszcze zapraszam Panią poseł Katarzynę Stachowicz. 19:52 Szanowni Państwo, 37 milionów Polaków. To marzenie, żebyśmy wszyscy byli zdrowi. 19:56 Oczywiście to jest niemożliwe, ale najważniejsza jest profilaktyka 20:00 i ta profilaktyka ma ogromne znaczenie. Dlatego ja tak na koniec naszej konferencji 20:04 chciałam zaapelować przede wszystkim do młodego pokolenia. 20:08 Nie palcie, badajcie się i dbajcie o siebie. Dziękuję. 20:12 Dziękujemy bardzo i już dzisiaj zapraszam w imieniu moich partnerów, 20:19 współpracowników 1 czerwca do Sejmu na konferencję poświęconą 20:23 różnie ważnej kwestii, a to będziemy rozmawiać o HPV i o szczepieniach. 20:29 Dziękujemy bardzo.