Michał Kowalski: Prawo ma chronić frankowiczów, nie banki

00:00 Bardzo dziękuję Panie Marszałku. Panie Marszałku, Wysoka Izbo. 00:04 Debatujemy dziś nad projektem ustawy tzw. ustawy frankowej. 00:08 Projektem niezwykle ważnym dla setek tysięcy polskich rodzin, 00:11 które od lat pozostają uwikłane w dramat sporów z sektorem bankowym. 00:15 Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość od początku stoi na stanowisku, 00:18 że państwo ma obowiązek zapewnić obywatelom skuteczną ochronę 00:22 przed nieuczciwymi praktykami rynku finansowego. 00:25 Nie może być tak, że zwykły obywatel przez lata samodzielnie walczy 00:29 z potężnymi instytucjami finansowymi, ponosząc ogromne koszty 00:33 emocjonalne, finansowe i społeczne. Dlatego dostrzegamy potrzebę 00:37 usprawnienia postępowań dotyczących kredytów frankowych oraz odciążenia 00:42 sądów, które od wielu lat są przeciążone ogromną liczbą spraw. 00:47 Pozytywnie oceniamy rozwiązania służące cyfryzacji postępowań, 00:52 szerszemu wykorzystywaniu rozpraw zdalnych, usprawnieniu organizacji procesów 00:56 oraz skróceniu czasu oczekiwania obywateli na prawomocne wrogi. 01:01 Ale chcemy powiedzieć bardzo jasno, że przyspieszenie postępowań 01:04 nie może odbywać się kosztem polskich konsumentów. 01:07 Projektowane przepisy muszą pozostawiać zgodnie z prawem Unii Europejskiej, 01:12 dyrektywą 93.13 oraz zasadą skutecznej ochrony konsumenckiej. 01:19 Państwo polskie nie może tworzyć regulacji, które w praktyce osłabia 01:23 ochronę obywateli wobec sektora bankowego. 01:26 Największe wątpliwości budzą dziś przepisy dotyczące zarzutu potrącenia. 01:30 Wysoka Izbo w praktyce ostatnich lat pokazuje, że część banków 01:34 wykorzystuje zarzut potrącenia nie jako instrument uczciwego rozliczenia stron, 01:39 lecz jako narzędzie procesowe służące przedłużaniu postępowań 01:43 oraz ograniczeniu odpowiedzialności finansowej banków 01:46 za stosowanie nieważnych umów. 01:49 Banki bardzo często podnoszą zarzut potrącenia dopiero na końcowym etapie postępowania, 01:54 nawet na etapie apelacji. 01:57 Powoduje to konieczność odraczania rozpraw, ponownego wprowadzenia 02:01 postępowań dowodowych i dalszego wydłużania procesów, 02:04 które trwają i tak już wiele lat. 02:07 Co więcej, pojawia się bardzo poważne ryzyko pozbawienia konsumentów 02:11 należnym im odsetek ustawowych za opóźnienie. 02:15 Musimy mieć świadomość, że dla wielu rodzin są to kwoty ogromne, 02:19 sięgające dziesiątek, a nawet setek tysięcy złotych. 02:22 W praktyce może dojść do sytuacji, w której bank przez wiele lat 02:25 korzysta z pieniędzy obywatela, stosuje nieważną umowę, 02:29 przegrywa proces, a mimo to dzięki mechanizmom proceduralnym 02:32 unika obowiązku zapłaty pełnych należnych świadczeń. 02:36 Na takie rozwiązanie zgody być nie może. 02:40 Prawo musi chronić obywatela, a nie premiować silniejszą stronę 02:44 rynku finansowego. Prawo i Sprawiedliwość chce również podkreślić, 02:48 że zawieszenie obowiązku spłaty rat powinno zależeć od decyzji 02:52 samego konsumenta. Nie wszyscy kredytobiorcy znajdują się 02:55 w identycznej sytuacji. Część z nich nadal chce regulować raty, 02:58 aby uniknąć późniejszych dopłat lub zwiększać swoje roszczenia 03:03 wobec banku. Dlatego państwo powinno pozostawić wybór obywatelowi. 03:08 Wysoka Izbo, konsument musi mieć również pełne prawo do kwestionowania 03:12 wadliwego potrącenia bez obawy, że zostanie ukrany kosztami procesu 03:16 wyłącznie dlatego, że podjął próbę obrony swoich praw. 03:20 To są fundamentalne standardy państwa prawa. 03:23 Nie możemy dopuścić do sytuacji, w której skutki wadliwych umów 03:26 bankowych zostaną przerzucone na obywateli. To nie konsumenci tworzyli 03:30 nieuczciwe wzorce umowne, to nie obywatele odpowiadają za wieloletnie 03:34 zaniedbania sektora finansowego. Dlatego obowiązkiem państwa jest dziś 03:39 stworzenie takich przepisów, które rzeczywiście usprawnią postępowanie, 03:43 ale jednocześnie zachowają pełną ochronę praw konsumentów 03:47 i zagwarantują równość stron. Klub Prawo i Sprawiedliwość 03:51 będzie wspierał rozwiązania przyspieszające postępowania, 03:55 zwiększające bezpieczeństwo prawny obywateli, odciążające sądy, 03:59 ale jednocześnie będziemy konsekwentnie sprzeciwiać się wszelkim przepisom, 04:04 które mogłyby doprowadzić do ograniczenia praw konsumentów 04:07 i uprzywilejowania sektora bankowego kosztem polskich rodzin. 04:11 Po latach sporów Polacy oczekują od państwa stabilności, sprawiedliwości 04:16 i realnej ochrony praw. Taki właśnie powinien być cel tej ustawy. 04:21 Dziękuję bardzo.