Stanisław Gawłowski - Referendum pyta o przeszłość, nie o rachunki

Bardzo proszę. Panie senatorze, bo pan senator bardzo ogólnie referował, tak, bardzo ogólnie referował, ale ja chciałbym się zapytać o stosunek do tego uzasadnienia. Czy komisje dyskutowały nad uzasadnieniem tego wniosku i czy wskazano jakiekolwiek punkty, w których to uzasadnienie zawiera informacje nieprawdziwe? Komisje dyskutowały nad projektem postanowienia pana prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Ja mogę panu wykazać z samego postanowienia i z tych pytań rzeczy, które są nieprawdziwe. Jak pan chce... Nie, ja chcę, ja mogę... Nie, uzasadnienie nie jest częścią referendum. Jest częścią wniosku do senatu, ale nie jest częścią referendum. W związku z tym... Panowie senatorowie, nie dyskutujemy. Panie senatorze, w komisjach również uczestniczyli senatorowie z PiS-u. Mogę o to zapytać? Nie pytali. Nie pytali. Dziękuję bardzo. Bardzo proszę, pytanie zadaje pan senator Dubkowski. Dziękuję bardzo. Panie senatorze sprawozdawcy, mam dwa pytania. Po pierwsze, mówił pan, że PiS... Likwidował czternaście kopalni. A kiedy były czternaście... Że PiS likwidował czternaście kopalni i w ogóle jakiegoś innego. A kiedy były podjęte decyzje o tej likwidacji? Czy to nie były podjęte jeszcze przez rządom PiS-u? Bo zdaje się, że likwidacja to trwa pięć lat. I jeżeli to było likwidowane w dwudziestym tam, w 2015 roku, to decyzja była w 2010, a wtedy PiS nie rządził. Drugie pytanie, to dotyczy... Porównał pan ceny energii elektrycznej z elektrowieki konwencjonalnej i z ozy. Czy pan uważa, że prąd, który jest z ozy, to jest taki sam jak prąd... Znaczy, jego, powiedzmy, mobilność tego prądu jest taka sama, jak z elektrowieki konwencjonalnej, kiedy ten prąd jest wtedy, kiedy w zasadzie jest niepotrzebny, latem. A zimą, kiedy jest potrzebny, tego prawie nie ma. I jak można porównywać ceny w ogóle energii elektrycznej tak w ogóle bez... Dziękuję bardzo. Bez tej uwagi. Bardzo proszę, panie senatorze. Prąd wniosku jest taki sam. I tak naprawdę nikt tego nie zróżni, czy on jest wytworzony z węgla, czy ze źródeł odnawialnych, ale rozumiem, o co pan pyta. O stabilność systemu energetycznego i o to, czy energia jest produkowana wtedy, kiedy jest na nią zapotrzebowanie, czy wtedy, kiedy wieje albo świeci słońce. Oczywiście dzisiaj, gdybyśmy, gdyby nie parę lat za później i gdyby nie wetuł pana prezydenta do ustawy o odnawialnych źródłach energii, byśmy byli dużo bardziej zaawansowani, dlatego że cały system można stabilizować poprzez magazyn energii i w Polsce odnawialne źródła energii pokrywają tylko 30%. I też mogę to precyzyjnie podać. Takie dane też posiadam. Pokrywają tylko 30% ze źródeł odnawialnych średnio. Natomiast w takich krajach jak Niemcy jest to powyżej 60%. My jesteśmy na szarym końcu korzystających z energii odnawialnej. Za nami jest Bułgaria, Cypr, uwaga, Francja, ale oni mają dobrze rozwiniętą energetykę jądrową. Słowenia, Czechy i Malta, wszystkie pozostałe kraje mają znacząco większy udział energii elektrycznej wytworzonej z OZE. Duńczycy na przykład 92,4% potrafią stabilizować te źródła. Ale oczywiście o tyle ma pan rację, że to się nie stanie z dnia na dzień. Ten proces transformacji musi być uruchomiony i on musi trwać, on jakiś czas zajmie, bo musimy wybudować w tym czasie systemy stabilizujące magazyny energii itd. Świetnie byłoby, gdyby w tym samym czasie pojawiło się źródło stabilne zastępujące, czyli energetyka jądrowa. Być może takim rozwiązaniem będą SMR-y, być może elektrownie jądrowe wielkoskalowe, choć to jest długi proces średnio, bo buduje się elektrownię jądrową 17 lat. Dodam państwu jeszcze jedną ważną informację, żeby wszyscy mieli świadomość. Udział paliw kopalnych w produkcji energii elektrycznej w Europie. Największy udział ma Malta i Cypr. Tam energia wytworzona jest z gazu, potem jest Polska. U nas energia w 60% wytwarzana jest z węgla. I to jest powód wysokich cen energii w Polsce. Dziękuję bardzo. Proszę pani senator Zając. Dziękuję bardzo. Panie senatorze sprawozdawco, mam pewien dylemat z pana osobą jako sprawozdawcy Komisji Spraw Unii Europejskiej, Komisji Infrastruktury, ale równocześnie Komisji Środowiska. I czy nie uważa pan, bo tak, Komisja Unii w założeniu jest za realizacją polityki klimatycznej prowadzonej przez Unię Europejską. Pan jako długoletni fachowiec, specjalista od środowiska poprzedniej kadencji, założyciel Nadzwyczajnej Komisji ds. Klimatu i Środowiska powinien w pierwszym rzędzie pilnować interesu polskiego środowiska, nie tylko środowiska przyrodniczego, ale w rozumieniu interesu Polski. Proszę mi odpowiedzieć, czy jest pan za realizacją polityki klimatycznej Unii Europejskiej prowadzonej do 2026 roku, od początku, kiedy ona została ustanowiona. Dziękuję. Uczestniczył w negocjacjach dotyczących ETS-2 czy Zielonego Ładu. Wiele zapisów, miałbym na to wpływ jako przedstawiciel polskiego rządu, wiele zapisów wyglądałoby inaczej. Na wiele zapisów nie wyraziłbym zgody. Ale też w wielu przypadkach nie mam wątpliwości, że niektóre procesy trzeba prowadzić. Najtańsza energia to energia niezużyta. Kiedy ona jest niezużyta? Kiedy jest poddany budynek głębokiej termomodernizacji? Kiedy faktycznie nie potrzebujemy tyle energii do ogrzewania, nie potrzebujemy tyle energii do oświetlania itd. To jest najtańsza energia, niezużyta. Natomiast ja mam świadomość z wielu rzeczy. Mam świadomość z tego, że w ciągu ostatnich lat w Europie było 40% zasobów wody słodkiej. W Europie już całej, nie tylko w Polsce, groźliwe powiedzenie. Polska zalicza się do krajów najuboższych zasobów wodnych. To, że my dzisiaj dyskutujemy o referendum w sprawie klimatu i jednocześnie nie zauważamy, że mamy bardzo poważny problem z suszą. Z suszą hydrologiczną, która bardzo mocno uderzy w produkcję rolniczą. Rolnicy to bardzo mocno odczują. To, że ktoś mówi, rzuca proste hasła, jesteśmy przeciwko polityce unijnej w sprawie dotyczącej, bo to uderza w rolnictwo, a jednocześnie sprawa np. dyrektywy ozatonowej, która chroni oczka, bagniska itd., czyli utrzymuje wilgoć w ziemi, jest absolutnie pomijana i jest w interesie rolników, to ja tego nie za bardzo rozumiem. W interesie rolników jest rozwój wielkiego sektora biometanowni. To jest absolutnie poważny obszar, który w Polsce jest ciągle niedoceniany. We Francji codziennie podłącza się od jednej do trzech instalacji do systemów gazowniczych i od jednej do trzech instalacji biometanowych. W Polsce ten proces dopiero startuje. Pierwsze decyzje dotyczące podłączenia do systemów gazowniczych zostały wydane rok czy dwa lata temu. Dopiero po zmianie rządu realnie rozpoczęto wydawanie decyzji przyłączenia biometanowni do sieci gazowniczych. Mam świadomość, że to jest ogromny proces. Więcej to powiem. Ministerstwo Rolnictwa zarówno w czasach rządów PiS, jak i teraz, szacuje ceny gazu i ropy wystrzeliłe. Czy chcemy być w taki sposób uzależnieni? Wiecie państwo, w ubiegłym tygodniu... Pan tak powiedział, krótko się pan przejechał po OZE. Porównował pan OZE w Polsce i w innych krajach. Tylko że OZE to się dzielono na stabilne i na niestabilne. Stabilne to są elektrownie wodne, na biogaz, na biomasę, a niestabilne to są fotowoltaika i wiatry. I porównując Polskę do Danii, to należałoby porównać i zobaczyć ile w Danii jest np. elektrowni wodnych. Wtedy możemy porównać. Czyli możemy porównać np. samo fotowoltaika, ale nie ogólnie do jednego koszyka wziąć całość. Drugie pytanie dotyczy wielkoskolowych magazynów energii. Jakie moce mamy wielkoskolowych magazynów energii, którym można np. energię elektryczną zamienić na inny rodzaj energii i trzymać to... Dziękuję bardzo. Jaka to jest moca i jak to porównać do mocy? Ja mam tylko serdeczną prośbę do Wysokiej Izby i do pytań. Wchodzimy w taki poziom szczegółowości dotyczący technologii odnawialnej źródeł energii, a ja już widzę na liście 20 senatorów do dyskusji, że jak zejdziemy na poziom, to rozłożymy, a pan senator Gawłowski zapewniał mi, jest w stanie rozłożyć nawet biogazownię na części pierwszej. Jestem w stanie. Wiem, domyślam się i dlatego prosiłbym, żeby pytania dotyczyły kwestii referendalnych i odpowiedzi również. Zdanie. Dania energetyka odnawialna jest oparta o wiatraki. Nie ma tam elektrowni wodnych. Gdyby pan mówił o Szwecji, to tak. Więc C93 to jest głównie wiatr. To po pierwsze. Po drugie, rozpoczęliśmy z opóźnieniem budowę magazynów energii wielkoskalowych. Elektrownie szczytowo-pompowe też są magazynami energii, ale mówimy tutaj o tych stacjonarnych. Największy projektowany dzisiaj, to jest realizowany już właściwie przez PGE na Pomorzu Gdańskim, 3 giga. W tej chwili PGE o podobnej mocy będzie realizował na Pomorzu Zachodnim, pod Szczecinem też o tej mniej więcej wielkości. Więc rzeczywiście rozpoczynamy niestety dopiero ten proces budowy magazynów energii wielkoskalowych. Przykro mi, że nie stało się to wcześniej. Ale błędna polityka poprzedniego rządu do tego doprowadziła. Dzisiaj musimy ten czas nadrobić. Dziękuję bardzo. Są pytania. Bardzo proszę. Ja się zapytam pana przewodniczącego Komisji Środowiska. Akurat tak się składa, że miałem wczoraj problem z uczestnictwem tylko ważnej komisji. Dlatego chcę zapytać pana przewodniczącego o analizę. Myślę, że komisje wspólne, połączone debatowały na tę analizę można powiedzieć w sytuacji, kiedy naród przyjmie pozytywną odpowiedź na pytanie napisane przez pana prezydenta. Jak się to przyłoży na rachunki obywateli? Jak się to przyłoży na koszty życia? I jak będzie wyglądała później sytuacja gospodarcza? Czy będzie to impulsem do rozwoju gospodarczego? I jaka skala będzie miała praktycznie wielkości tego przyłożenia na rachunki i na rozwój gospodarczy Polski? Już odpowiadam, bo najlepszą odpowiedzią jest zacytowanie. Jeszcze raz przeczytam, co napisało Biuro Współpracy Międzynarodowej. Pani profesor Anna Wieliczko. Pytanie wydaje się logiczne, niespójne. Skoro polityka klimatyczna już doprowadziła do wzrostu kosztów, to czy jej hipotetyczne zaprzestanie powoduje ich obniżenie? W tej chwili trwają negocjacje dotyczące renegocjacji systemu ETS2. Pani ministra, myślę, że o tym będzie mogła powiedzieć więcej, żebyście państwo mieli też pełny obraz tego procesu renegocjacji. To, co się już na przykład udało, to odejście od zapisów, które dotyczą zakazu rejestracji samochodów spalinowych pod roku 2035, na który wyraził zgodę rząd Morawieckiego. Chcę to wyraźnie powtarzać. Jak pytamy o rzeczy w przeszłości, a to pytanie jest tak skonstruowane. Jak prezydent chce pytać o rzeczy w przeszłości... Przeczytam jeszcze raz pytanie. Ja bym prosił o odpowiedzi na moje pytanie. Dobrze, pan senator odpowiada. Analizowaliśmy pytanie. Jak się przyłoży na rachunki obywatelskie? Nie przyłoży się wcale, bo to jest pytanie dotyczące przeszłości, a nie przyszłości. Dziękuję bardzo. Bardzo proszę, pan senator Kalata. Panie przewodniczący, ja mam takie pytanie odnośnie tego, co pan powiedział. Jak tania jest energia odnawialna, 260 złotych megawatt, tak? Średnio. Średnio. 263. Czy brane jest pod uwagę właśnie magazyny albo elektrownia stabilizująca, czyli w Polsce na razie węglowa, która musi dawać prąd, jak tego słońca nie ma lub wiatr nie wieje. Czy brane jest pod uwagę w tym wyliczenie? Ja odpowiem, że również ten rząd... Bardzo krótko. Ten rząd renegocjował zapisy dotyczące górnych limitów emisji dwutlenku węgla. Przypominam, że w całe Europie one weszły w życie od 1 stycznia 2026. My uzyskaliśmy, ten rząd uzyskał zgodę na to, żeby przedłużyć okres de facto funkcjonowania elektrowni węglowej w Polsce do końca 2028 roku. Dając szansę na to, żebyśmy mogli...