Ewa Kaliszuk - Raport o nowelizacji e-umów i cyfryzacji zatrudnienia

Szanowny Panie Marszałku, Wysoka Izbo, mam przyjemność przedstawić Państwu sprawozdanie z posiedzenia Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej i Społecznej o uchwalonej przez Sejm w dniu 17 kwietnia bieżącego roku ustawie o zmianie ustawy o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów oraz niektórych innych ustaw dróg senacki nr 693. Marszałek Senatu dnia 17 kwietnia skierowała ustawę do Komisji, która rozpatrzyła treść tej ustawy w dniu 5 maja. W posiedzeniu Komisji uczestniczyła podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pani Małgorzata Baranowska wraz ze współpracownikami. Szanowni Państwo, ustawa ma charakter deregulacyjny, a jej celem jest realizacja postulatów przedsiębiorców w zakresie uproszczenia procesu zawierania oraz obsługi umów przez rozwój systemu teleinformatycznego e-umowy do obsługi niektórych umów. Ustawa przewiduje rozszerzenie zakresu podmiotowego systemu poprzez umożliwienie korzystania z niego wszystkim zainteresowanym podmiotom, niezależnie od ich wielkości, statusu prawnego czy formy prowadzonej działalności. Dodam tylko, że dotychczas możliwość zawierania umów za pośrednictwem tego systemu była ograniczona wyłącznie do osób fizycznych, rolników, mikroprzedsiębiorców oraz podmiotów zatrudniających do 9 osób. Celem ustawy jest także rozszerzenie zakresu przedmiotowego systemu poprzez umożliwienie zawierania oraz obsługi nowych rodzajów umów, w tym porozumień o wolontariat oraz umów związanych z zatrudnieniem, takich jak np. umowy o zakazie konkurencji czy umowy szkoleniowe. Projektowane przepisy zakładają również umożliwienie obsługi w systemie umów zawartych pierwotnie poza tym systemem, w tym ich dalszej zmiany, rozwiązywania oraz dokonywania innych czynności związanych z realizacją praw i obowiązków stron. Rozwiązanie to ma na celu zwiększenie elastyczności oraz praktycznego wykorzystania systemu przez przedsiębiorców i pracowników. Ustawa zmierza ponadto do doprecyzowania zasad korzystania z systemu poprzez określenie metod uwierzytelniania użytkowników z wykorzystaniem kwalifikowanego podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego albo podpisu osobistego, a także przez wykorzystanie danych pochodzących z rejestrów publicznych, takich jak Krajowy Rejestr Sądowy czy CIDG. Dzięki nowelizacji ustawy możliwe będzie również zwiększenie funkcjonalności systemu poprzez umożliwienie elektronicznego prowadzenia dokumentacji pracowniczej, obsługi obowiązków związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy, elektronicznego potwierdzania obecności pracownika, zgłaszania rozpoczęcia pracy zdalnej oraz usprawnienia przekazywania danych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Organów Krajowej Administracji Skarbowej. Zmiany mają również służyć dalszej cyfryzacji procesów związanych z zatrudnianiem i wykonywaniem pracy, ograniczeniu obowiązków administracyjnych po stronie pracodawców oraz uproszczeniu formalności związanych z dokumentowaniem stosunków prawnych. Co jest istotne, korzystanie z tego systemu jest dobrowolne i bezpłatne zarówno dla przedsiębiorców, jak i pracowników. Ustawa przewiduje wejście w życie zasadniczej części przepisów po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem wybranych regulacji dotyczących systemu ubezpieczeń społecznych, dla których przewidziano dłuższy sześciomiesięczny termin wdrożenia. Jeśli chodzi o głosowanie w Sejmie, podam, że za przyjęciem ustawy było 238 posłów, przeciwko było 179 posłów, 21 posłów się wstrzymało. Teraz uwagi legislatorów. Szanowni Państwo, Biuro Legislacyjne zwróciło uwagę, że zakres zmian wprowadzanych opiniowaną ustawą jest bardzo szeroki, wieloaspektowy i obejmuje wiele różnych zakresów przedmiotowych i podmiotowych regulacji. W związku z tym w ocenie legislatorów zmiany te prowadzą w istocie do utworzenia zupełnie nowego systemu teleinformatycznego, co zgodnie z zasadami techniki prawodawczej uzasadniałoby przygotowanie projektu zupełnie nowej ustawy, a nie nowelizacji obowiązujących obecnie przepisów. Tutaj oczywiście przedstawiciele ministerstwa odniesie się do tej uwagi. Pani wiceminister podkreśliła, że tak naprawdę kręgosłup tej całej ustawy pozostaje. System działa od 7 stycznia, a zatem w tej chwili tylko i wyłącznie zakres zostaje tej ustawy i tego systemu rozszerzony. O katalog wszystkich przedsiębiorców bez względu na ich formę działalności i strukturę. No i poszerza się tylko kwestie niektórych funkcjonalności. I ten punkt przeszliśmy bez dyskusji głębszych na ten temat. Następnie wskazano, że w ustawie nie określono maksymalnych limitów wydatków, ani mechanizmów korygujących, mimo że obowiązek taki wynika z ustawy o finansach publicznych. Tutaj również pani minister wskazała, że system i jego funkcjonalności są realizowane w ramach środków funduszu pracy, a zatem nie istnieją przesłanki do tego, aby tego typu regulacje podejmować w tejże nowelizacji ustawy. Biuro legislacyjne zgłosiło również trzy uwagi o charakterze legislacyjno-redakcyjnym, zmierzające do zapewnienia spójności terminologicznej oraz poprawności przepisów, przedstawiając oczywiście ich propozycje. W związku z tym komisja te trzy poprawki zaproponowane przez legislatora przyjęła, z czym też oczywiście zgadza się strona rządowa. Dyskusja była króciutka, skupiła się głównie na tym punkcie, o którym wspomniałam, dotyczącym ewentualnej sugestii tworzenia nowej ustawy, ale po w zasadzie wyjaśnieniu pani minister już ten temat się zakończył. Szanowni Państwo, z mojej strony jako sprawozdawcy komisji to wszystko. W imieniu komisji proszę o przyjęcie ustawy wraz z poprawkami. Dziękuję. Dziękuję bardzo.