Aleś Bialacki: o więźniach politycznych i sankcjach
Aleś Bialacki w wystąpieniu w Senacie RP podziękował za solidarność wobec narodu białoruskiego i omówił skalę represji oraz potrzebę utrzymania sankcji wobec reżimu Łukaszenki. Wskazał, że co najmniej 900 osób przebywa w więzieniach za przekonania polityczne, i zaapelował o wsparcie dla inicjatywy Litwy w Międzynarodowym Trybunale Karnym.
Podziękowania i osobiste doświadczenie
Aleś Bialacki - działacz na rzecz praw człowieka, dyrektor Centrum „Wiosna” i laureat Pokojowej Nagrody Nobla - podziękował polskiemu Senatowi za pomoc i solidarność, która umożliwiła jego uwolnienie i wyjazd z Białorusi. Wyraził wdzięczność Polsce za przyjęcie ponad 100 tys. białoruskich uchodźców i za wsparcie organizacyjne oraz humanitarne.
Skala represji i przykłady
Białacki zwrócił uwagę na systemowe prześladowania: masowe zatrzymania, przeszukania i wyroki wymierzone m.in. w wydawców, nauczycieli i dziennikarzy. Podkreślił, że część więźniów politycznych jest wykorzystywana jako „towar polityczny” w negocjacjach międzynarodowych, a wśród prześladowanych wymienił także dziennikarza Andrzeja Poczobota.
Sankcje i działania międzynarodowe
Mówca pozytywnie ocenił działania administracji amerykańskiej na rzecz uwolnień, jednocześnie uznając dialog z Łukaszenką za bezskuteczny ze względu na jego powiązania z Federacją Rosyjską. Apelował, aby Europa utrzymała sankcje wobec reżimu i aby Polska poparła inicjatywę Litwy w Międzynarodowym Trybunale Karnym w Hadze w sprawie zbrodni przeciwko ludzkości.
Pomoc uchodźcom i perspektywy
Bialacki zaapelował o ułatwienia w legalizacji i adaptacji dla Białorusinów przebywających w Polsce, wskazując, że diaspora demokratyczna może odegrać kluczową rolę w przywróceniu Białorusi do europejskiej wspólnoty narodów. Ostrzegł jednocześnie, że głównym zagrożeniem dla pokoju w regionie jest imperialna polityka Rosji oraz jej wpływ na reżim Łukaszenki.
Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.
Nastrojowa�a muzyka Oklaski Szanowna Pani Marszałek, Szanowni Senatorowie, Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. Przede wszystkim pragnę szczerze podziękować za uwagę poświęcone losowe narodu białoruskiego, sytuacji w Białorusi oraz za konsekwentne stanowiska oparte na zasadach poszanowania wolności i odrzucenia dyktatury. Osobiście jestem Państwu wdzięczny za solidarność i wsparcie, które przyczynili się do tego, że udało się mnie wydostać zakrat cztery miesiące temu. Jednak choć w ciągu ostatniego roku z więzienia Łukaszenka zwolniono kilkaset więźniów politycznych, w tym poprzez przymusowe wydalenie poza granicę ojczyzny, czego doświadczyłem również ja, to obecnie co najmniej dziewięćset osób, to tylko ci, o których wiemy na pewno, traci zdrowie i życie w więzieniach za swoje przekonanie polityczne. Wśród nich jest także mój dobrze znajomy, bogater, odważny dziennikarz Andrzej Poczobot. Każdego dnia wpływa informacja o nowych zatrzymaniach politycznych, przeszukowaniach, aresztach i wyrokach, często wśród przedstawicieli określonych grup zawodowych lub społecznych, np. białoruskich wydawców książek czy nauczycieli niezależnych szkół. Są to zaplanowane działania reżimu, których celem jest nie tylko zastraszenie społeczeństwa, ale także pozyskiwanie nowego, żywego towaru do politycznego handlu z demokratycznymi krajami Zachodu. Pozytywnie oceniam działania obecnej administracji amerykańskiej na rzecz uwolnienia więźniów politycznych w Białorusi. Jest my uwolnieni tak, jak uwolniają się zakładników podczas negocjacji z toryrystami. Jednocześnie, znając ten reżim i Lukaszenkę od samego początku jego działalności politycznej, nie mam wątpliwości, że zawarcie z nim porozumienia o zaprzestaniu, represji i powrócie Białorusi choćby do minimalnych standardów demokratycznych jest niemożliwe. Tak samo niemożliwe jest wyrwanie go ze sfery wpływu w Rosję, ponieważ sam jest jej częścią i niższa niezależność kultury i języka białoruskiego. Dlatego należące na reżim europejskie sankcje powinny zostać utrzymane, ponieważ to właśnie oni zmuszają Lukaszenkę do stopniowych ustępstw takich jak uwolnienie więźniów politycznych. Sankcje zostały wprowadzone między innymi za współudział reżimu Lukaszenki w agresji Rosji przeciwko Ukrainie. Logicznym byłoby, aby Polska poparła inicjatywę Litwy w Międzynarodowym Trybunale Karnym w Hadze i przyczyniło się do śledztwa w sprawie zbrodni przeciwko ludzkości popełnionych przez reżim Lukaszenki. Zarówno wywozy ukraińskich dzieci z ojczyzny, jak i terroru wobec własnego narodu. Tak się złożyło, że niosą odpowiedzialność za wartości, które symbolizują pokojową nagrodę Nobla, a jest to przede wszystkim pokój. Moje doświadczenie w przeciwieństwie do komunistycznej dyktatury i Sowieckiego Imperium, a następnie w obronie praw człowieka w warunkach autorytarnych rządów Lukaszenki przekonało mnie, że głównym zagrożeniem dla pokoju w naszym regionie jest antydemokratyczny reżim Rosji z jego imperialną drapieżnością oraz jego satelitą dyktaturą Lukaszenki. I tu warto podkreślić, że naród białoruski nie jest tożsamy z Lukaszenkiem, państwo białoruskie to nie to samo co reżim i z pewnością społeczeństwo białoruskie nie jest rosyjskie. W swojej większości jest przeciw na wojnie, nie ma imperialnych odruchów i z sympatią odnosi się do Europy. Moi rodacy, którzy zostali zmuszeni do opuszczenia Białorusi zasługują i potrzebują należitej ochrony swoich praw w krajach przymusowej emigracji. Jesteśmy wdzięczni, bardzo wdzięczni naprawdę Polacy za przyjęcie ponad 100 tysięcy białoruskich uchodźców i mamy nadzieję, że kwestie ich legalizacji i adaptacji będą przez państwo polskie rozwiązania w możliwy najbardziej przyjazny sposób. Z państwa pomocą białoruskie społeczeństwo demokratyczne będzie mogło w znaczny sposób zmienić sytuację w Białorusi i przywrócić ją do rodziny narodów europejskich. Jestem bardzo wdzięczny, dziękuję. Dziękuję bardzo.
