Krzysztof Kwiatkowski: Senat gospodarzem Barometru Prawa 2025

Dzień dobry Państwu, witam na konferencji prasowej Komisji Ustawodawczej poprzedzającej dzisiejsze posiedzenie komisji, któremu towarzyszy premiera raportu Barometr Prawa przygotowanego przez Grand Torn Torn oraz UN Global Compact Network Poland. Są z nami przedstawiciele komisji senackich oraz twórcy raportu, przewodniczący Komisji Ustawodawczej, senator Krzysztof Kwiatkowski, przewodniczący Komisji Gospodarki Narodowej i Innowacyjności, senator Waldemar Pawlak, Kamil Wyszkowski, dyrektor wykonawczy UN Global Compact Network Poland oraz Grzegorz Szysz, partner w Grand Torn Torn. Poproszę o zabranie głosu pana przewodniczącego, senatora Krzysztofa Kwiatkowskiego. Szanowni Państwo, mam poczucie wyjątkowości chwili. W tym budynku, przy ulicy Wiejskiej, w siedzibie Polskiego Sejmu i Polskiego Senatu, gdzie teraz się znajdujemy, tworzymy prawo. Prawo, które ma rozwiązywać problemy obywateli. Prawo, które ma dawać stabilny punkt odniesienia wyznaczający ramy i reguły, według których funkcjonujemy. Żeby te przepisy prawa były dobrze stanowione, potrzebujemy wiedzy, jak ci, którzy według precyzyjnie określonych parametrów, z wyczuciem i z wiedzą od wielu lat oceniają naszą pracę. Chciałbym w tym miejscu bardzo serdecznie podziękować zarówno Kancelarii Grand Torn Torn, jak i Global Compact Network Poland za to, że są tymi, którzy merytorycznie dzisiaj przedstawią ten najważniejszy w skali całego roku dokument oceniający proces stanowienia prawa w Polsce. Jest dla nas zaszczytem, że Senat może być gospodarzem ogłoszenia dwunastej już edycji barometru prawa. W gronie ekspertów, w gronie specjalistów będziemy oceniać, jak ten proces legislacyjny w Polsce przebiega. Nie mogę Państwu jeszcze w tym momencie ujawnić szczegółów, ale mężnie zniesiemy krytyka, intuicja mi podpowiada, że także słowa, które zauważą ten wysiłek, który tu w parlamencie podejmujemy, żeby proces stanowienia prawa był lepszy. Jest dla mnie też głęboko symbolicznym, że na tym seminaryjnym posiedzeniu Komisji Ustawodawczej wraz z naszymi partnerami merytorycznymi jest mój kolega, przyjaciel, Pan Premier Waldemar Pawlak. Kilkanaście lat temu to Ministerstwo Gospodarki i Ministerstwo Sprawiedliwości, bo tymi resortami wtedy kierowaliśmy, prowadziło taki pierwszy proces ze szczególnym tu uwzględnieniem i wiodącą rolą Ministerstwa Gospodarki, pewnych form związanych z deregulacją, z uczytelnieniem, z wprowadzeniem jasnych i przejrzystych reguł legislacyjnych. Tym bardziej cieszymy się, że dzisiaj wraz z Państwem będziemy mogli dowiedzieć się, jak to robić jeszcze lepiej. Chciałem jeszcze raz podziękować naszym partnerom merytorycznym za ten wysiłek związany z przygotowaniem raportu, z przygotowaniem barometru prawa i mam nadzieję, że wprowadzamy nową, dobrą tradycję, że o tym jak stanowić w Polsce dobrze prawo będziemy rozmawiać w tym miejscu, gdzie nad tym prawem pracujemy, czyli w budynku polskiego parlamentu. Proszę o zabranie głosu senatora Waldemara Pawlaka. Szanowni Państwo, tak jak wspomniał tutaj Pan senator Krzysztof Kwiatkowski, kiedy pracowaliśmy w rządzie, w tamtym czasie w Unii Europejskiej realizowany był program Better Regulation nakierowany na poprawianie regulacji, aby zwiększyć konkurencyjność Unii Europejskiej, krajów członkowskich i dzisiaj w tak burzliwych czasach, kiedy globalizacja praktycznie rozpadła się, kiedy mamy wojny celne, bardzo ważne jest, żeby regulacje nie tylko były lepsze, ale też były bardzo efektywne. Z jednej strony bardzo otwarte i wspierające przedsiębiorców w Unii Europejskiej, z drugiej strony też tworzące skuteczne bariery przed nieoczciwą konkurencją. Mam nadzieję, że to dzisiejsze spotkanie będzie okazją do tego, żebyśmy zwrócili uwagę na te wszystkie mechanizmy, które przyczyniają się do poprawy regulacji i tym samym poprawy konkurencyjności naszego kraju. Chcę podziękować i pogratulować Panu senatorowi Kwiatkowskiemu, że właśnie dzięki jego zaangażowaniu, energii i trosce o jakość prawa tu w Senacie możemy się dzisiaj spotkać też i obejrzeć prezentację tego raportu. A Senat jest tą izbą, która w wielu miejscach poprawia regulacje i tak powiem Państwu od kuchni, że czasami jestem zdumiony, że niektóre rozwiązania przechodzą długą ścieżkę i na końcu jeszcze są takie nieraz pułapki, które, które tutaj w Senacie z wielką przyjemnością wyłapujemy i prostujemy. Dziękuję. Proszę o zabranie głosu Pana Kamila Wyszkowskiego. Bardzo serdecznie dziękujemy za, za Państwa obecność, też dziękuję raz jeszcze szanownym Panom senatorom, w szczególności Panu przewodniczącemu senatorowi Kwiatkowskiemu za to, że w Komisji Ustawodawczej ma szansę zagościć raport o istotnej bardzo dla polskiej kwestii, czyli jakości stanowienia prawa. Przypomnę, że ONZ dba o to, żeby Państwa w ramach tej stabilności i rozwoju trzymały się standardów międzynarodowych. Jakość stanowienia prawa jest fundamentem, no chociażby tak fenomenalnych standardów jak przeciwdziałanie korupcji, gdzie w tle mamy konwencje ONZ o przeciwdziałaniu korupcji, czy innych standardów wynikających chociażby z konwencji o prawach osób z niepełnosprawnościami, powszechnych deklaracji praw człowieka, czy innych wyzwań, które są zapisane w tym, co można powiedzieć jest solą, fundamentem multilateralizmu, a on opiera się na tym, żeby właśnie prawa człowieka królowały i były tym wyznacznikiem, tą latarnią, tym kierunkiem dla prawa krajowego. Istotne jest też to, żeby też Polska się porównywała, porównywała w oparciu o nie tylko respektowanie i wdrażanie owych standardów, ale żeby było w przyszłości zawsze lepiej, a nie gorzej, jeśli chodzi o jakość stanowienia prawa. No i po to jest ten raport, po to, żeby być w stanie w oparciu o bardzo dobrą metodologię, analizować, zastanawiać się, co jeszcze lepiej możemy zrobić w polskim parlamencie, żeby przewidywalność prawa i jego pewność oraz jego jakość była po prostu gwarantowana, żeby rzeczywiście nie było sytuacji, gdzie także inwestorzy międzynarodowi muszą się zastanawiać nad tym, czy w Polsce warto swoje pieniądze zainwestować na podstawie regulacji, która rzeczywiście wyznacza pewien kierunek długofalowy. No jak to robić w oparciu o standardy międzynarodowe, pokazujemy chociażby w ramach celów zrównoważonego rozwoju PZNZ, one są do 2030 roku, przypominam, że jest ich 17, już trwa, bo dopiero co wróciłem z Kopenhagi, praca nad nową porcją celów, które będą po roku 2030. Sekretarz Generalny Antonio Guterres już skłania rządy do tego, ażebyśmy przygotowali się do takiej długofalowej polityki rozwoju opartej o chociażby wskaźnik Human Development Index, wskaźnik, który jest fundamentalnie fundamentalnie ważny. Polska, przypomnę, obok PKB jako wskaźnik główny rozwoju właśnie ma wskaźnik, wskaźnik HDI, no i ten wskaźnik analizuje, czy w Polsce jakość stanowienia prawa jest na odpowiednio wysokim poziomie. To na ten wskaźnik patrzą inwestorzy międzynarodowi, nie tylko na wskaźnik dochodu. I ta troska o prawo, no ma swoje symboliczne miejsce i to jest właśnie komisja legislacyjna i Izba za dumę, którą jest senat i wspaniale, że to miejsce mamy i trzeba w tym miejscu, a nie w innym o tym debatować. Ja też chcę uspokoić Panów senatorów, że dane z raportu, które zaraz przedstawi mój kolega z Grand Thornton, no raczej mówią, że jest lepiej, a nie gorzej, więc gorzej już było, można by sformułować taką tezę, no ale oczywiście warto poprawiać i cały czas dbać o to, żeby, żeby było tylko coraz piękniej w Polsce dla przyszłych pokoleń w szczególności. Dziękuję bardzo. Proszę o zabranie głosu Pana Grzegorza Szysza. Szanowni Państwo, jako zespół firmy audytorsko-doradczej Kancelarii Prawnej Grand Thornton, wspólnie z ONZ Global Compact przygotowaliśmy raport barometr prawa. Raport, który dotyczy ilości i jakości stanowionego w Polsce prawa w roku 2025 na tle lat poprzednich. Będziemy dzisiaj mieli tą okazję i zaszczyt zaprezentować kluczowe oczywiście wnioski wynikające z tego raportu podczas posiedzenia Komisji Ustawodawczej Senatu, czyli w samym sercu polskiej legislacji. Z raportu dowiemy się między innymi o tym, że produkcja prawa spadła. Spadła o około 12% w stosunku do tego, co mieliśmy w 2024 roku, ale szanowni Państwo, co ważne, ta produkcja prawa jest na najniższym poziomie od 19 lat. To, co powstało w roku 2025 to zaledwie około 1 trzecia tego, co powstało w roku 2023, więc spadek mamy zauważalny. Co ważne, dostrzegamy w ramach raportu i to widać odby, odzwierciedla się to w statystykach różnego rodzaju działania o charakterze deregulacyjnym i te elementy z pewnością nas, nas cieszą. To nie oznacza, że nasze postulaty jakościowe straciły aktualność i wciąż faktem jest, że mamy pewne zastrzeżenia dotyczące obszarów jakościowych, dotyczy to między innymi okresów akatiolegiz, dotyczy to konsultacji publicznych w zakresie ich sposobu prowadzenia czy sposobu dokumentowania, jak również kwestii przeglądu i usuwania regulacji, które można byłoby uznać już za zbędne, jeżeli chodzi o polskim system prawny. Generalna, generalny odbiór raportu myślę, że daje podstawy do takiego ostrożnego optymizmu, pewnie jeszcze dość daleka droga przed nami, żeby dopłynąć do tej przystani pod hasłem dobre prawo dla biznesu, niemniej jednak ostrożny optymizm zdecydowanie wybrzmiewa z tegorocznej edycji naszego raportu, a nasz generalny postulat co do tego, żeby w zakresie prawa dla biznesu było go mniej, ale lepiej wciąż pozostaje aktualny. Dziękuję bardzo. Dziękuję i kilka słów na koniec. Szanowni Państwo, to jest trochę wyjątkowa sytuacja, bo za chwilę, co Państwo zapowiedzi już usłyszeliście, będziemy pochwaleni za to, że przygotowujemy mniej ustaw i że trwa to dużo dłużej, czyli że jest mniej i wolniej, ale w znaczy lepiej, żeby Państwu zobrazować skąd te zmiany wynikają, bo my pracujemy równie długo. Dlaczego jest ich mniej? Podam Państwu przykład z poprzedniej kadencji parlamentu. Był taki projekt ustawy, nazywał się Polski Ład, którego rząd przygotował wersję 1.0, 2.0, 3.0 i 4.0 i co jedna, przynajmniej zaczęło się katastrofalnie, to była rzeczywiście absolutnie porażka legislacyjna. Do projektu Polskiego Ładu 1.0 senat wprowadził 190 poprawek, 190 poprawek. Sejm później w jednym głosowaniu, w jednym głosowaniu wszystkie 190 odrzucił, a do jednej z kolejnych wersji Polskiego Ładu 180 z nich zgłosił jako propozycję rządową, ale było to po wielu miesiącach. Tylko dlatego, że nie chciał się przyznać, że stworzył katastrofalny bubel legislacyjny. Polsce udało się zapisać w annałach Europejskiej i Światowej Legislacji. W Unii Europejskiej jest taki ranking, największy bubel legislacyjny wśród wszystkich państw członkowskich. Polski Ład 1.0 zajął zaszczytne pierwsze miejsce jako największy bubel legislacyjny, ale Szanowni Państwo, Polski Ład 2.0 zajął tam drugie miejsce, jako drugi pod względem kuriozalności przepis ustawa w całej Unii Europejskiej. Dzisiaj już nie macie Państwo w tym rankingu ustaw przyjmowanych w polskim parlamencie i z tego możemy być dumni i oczywistą rzeczą jest, że jest jeszcze wiele do zrobienia i dzisiaj z ekspertami, z naszymi partnerami, zarówno z Global Compact Network Poland, jak i z kancelarii Graham Thornton, będziemy zastanawiać się co zrobić, żeby jeszcze lepiej nad tą ustawą pracować. Stąd formuła roboczego posiedzenia komisji seminaryjnego Komisji Legislacyjnej. Stąd także wielu senatorów będzie śledzić te obrady, również w formie zdalnej, zapraszamy Państwa na social media Senatu, bo każdy z Państwa może w tym uczestniczyć. Zależy nam na tym, żeby proces stanowienia prawa w Polsce był jak najlepszy, żebyśmy nie zaskakiwali obywateli, że oczywiście zdarzają się nadzwyczajne sytuacje, tak jak niedawno przyjęty szybko proces zmian legislacyjnych, który spowodował wprowadzenie ceny urzędowej i obniżenie w praktyce cen paliw. Ale co do zasady, w tej kadencji, a za chwilę zobaczycie to Państwo na liczbach, polski parlament i także rząd jako autor największej liczby inicjatyw ustawodawczych spoza parlamentarnych, samo się ogranicza, bo zdajemy sobie sprawę, jak wielką wartością jest stabilność prawa, brak zaskakiwania obywateli, w tym przedsiębiorców. Jeżeli Państwo mają jakieś pytania, jesteśmy do Państwa dyspozycji. Dziękuję. Zapraszam do śledzenia transmisji z posiedzenia i premiery raportu na kanałach Senatu. Dziękujemy serdecznie, zapraszamy, od godziny 11 będzie rozpoczęcie komisji, a komisję otworzy najbardziej predystynowana do tego osoba, szefowa Kancelarii Senatu, wielokadencyjna szefowa Polskiego.